Aandacht voor Jubilee Campaign

Ir. B. J. van der Vlies (SGP)
Wat kan Jubilee Campaign voor uw politieke partij betekenen waar het gaat om mensenrechten?
Het is goed dat er een organisatie als de uwe is, die zich inspant dat medechristenen waar ook ter wereld, die in verlegenheid geraken vanwege hun overtuiging ofwel concreet vervolgd worden, de helpende hand wordt gereikt. Jullie taak is, uit het vele wat ik al van Jubilee Campaign heb gemerkt, maar zoals ook uit uw documentatie blijkt, het vroegtijdig signaleren van situaties, op een zorgvuldige manier aankaarten bij politici hier of ter plekke in een land, om op die wijze te komen tot politieke actie. Daar heb ik wel een kanttekening bij in de zin dat we daar geen overspannen verwachtingen van hebben. Het is onze christelijke roeping om dat te doen, geen enkel misverstand daarover, maar het is best moeizaam werk, en zo nu en dan mag dat werk gezegend worden, maar net zo vaak of vaker gaat dat niet aanwijsbaar goed, althans niet op kortere termijn'.

En toch vindt u het werk belangrijk?
'Het is zeer belangrijk werk, wat een bepaalde aanpak vereist. Als het gaat om het Nederlandse parlement en om een politicus uit dat parlement die behoort tot een kleine fractie moet je een zekere bescheidenheid kennen en ook uitstralen, onze mogelijkheden zijn uiteraard nogal beperkt. Dus, als ons een concrete situatie wordt aangereikt dan checken we dat uiteraard door een gesprek met Jubilee Campaign of met organisaties waar Jubilee Campaign mee samenwerkt, Open Doors, Friedensstimme enzovoort, want je informatie moet natuurlijk kloppen. Vervolgens kunnen wij daar bewindslieden mee benaderen en aanspreken en zo van hen de toezegging ontfutselen dat zij, hetzij in hun internationale contacten, hetzij op internationale fora dan wel bilateraal hun invloed aanwenden om regimes te weerhouden van voorgenomen vervolgingsdaden'. 'Dus, kort en goed, wij waarderen dat werk, we willen wel met beide benen op de grond staan wat betreft de pretentie die dat werk voeren kan, want een gevangene is na een bepaalde actie zelden meteen de week daarna op vrije voeten. Maar los van dat alles, want al zou het nooit resultaat hebben, dan nog móet je het doen omdat het een zaak is van christelijke roeping'.

Mag je als christen gebruik maken van 'seculiere' instrumenten als de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens?
'Ja hoe kijk je eigenlijk tegen geformaliseerde mensenrechten aan, die in internationaal gezaghebbende documenten zijn vastgelegd. Daar hebben wij als SGP natuurlijk wel een kanttekening bij. Mensenrechten zijn in onze ogen Bijbels gefundeerd. Dus mensenrechten zijn dus nooit qua overtuiging neutraal, wij zien de mens als schepsel van God en niet als autonoom.
Rechten beschermen de mens tegen een te ver gaand overheidsingrijpen van welke aard dan ook. Het gaat er ons om dat de mens in vrijheid God naar zijn Woord moet kunnen dienen, dat hij daarin onbeperkt en vrij is. Als dat verhinderd wordt dan moet daartegen worden opgekomen, dat is natuurlijk een kern. Dan heb je vervolgens nog het intermenselijke mensenrecht, dat gaat over mensen onderling. Daar hebben we een rechtssysteem voor en wij vinden dat we dat ook moeten handhaven. Vandaar dat we allerlei afslachtingen zoals je die dan hier dan daar aantreft in het kader van burgeroorlogen en stammentwisten enzovoort, net zo veroordelen.'

U noemt nu wat dingen ver weg, zoals stammentwisten en burgeroorlogen, maar heeft u wat mensenrechten betreft nog een bepaald concreet aandachtspunt? Godsdienstvrijheid bijvoorbeeld?
'Ons belangrijkste uitgangspunt is om de God van de Bijbel in vrijheid te dienen. Tegelijk, in het intermenselijke verkeer, dus als het gaat om de mensenrechten zoals die in de Verklaring van de Rechten van de Mens zijn vastgelegd op VN Niveau etc. is het waar dat mensen ook respect verdienen als ze handelen en optreden vanuit hun overtuiging, zeker in die gevallen waarbij hun houding of daad onlosmakelijk daaraan verbonden is. Maar dan spreken we over het intermenselijke en niet over Gods opdracht'.

Kunt u zich hard maken voor het recht van andere minderheden, ook al zijn ze niet van hetzelfde geloof?
'Dan gaat het om de rechten van minderheden, waar en hoe en van welk karakter dan ook, en die moeten altijd beschermd worden als meerderheden minderheden onheus bejegenen. En wat onheus is dat haal ik dan vanuit de normatieve waarden in onze rechtsmiddelen en rechtssystemen waarbij de Verklaring van de Rechten van de Mens er een van is, en niet de minst belangrijke'.

Wat zou u als partijleider aan uw achterban of aan de christenen in Nederland aanraden over hoe zij met hun eigen mensenrechten en die van anderen bezig zouden moeten zijn?
'Wie ben ik om daarover een berisping uit te delen! Toch constateer je nog wel eens een zekere lauwheid natuurlijk, juist ook in behoudend christelijke kring en dat is eigenlijk best jammer want een stukje bewogenheid om onze vervolgde medechristenen mogen we wel uitstralen. De kerkelijke verdeeldheid waaronder we helaas in ons land gebukt gaan kan daaraan mede debet zijn: als we binnen in ons land al bezig zijn met de waarheidsvraag dan is heb je niet zo gemakkelijk oog voor iemand die daar buiten is, hoewel de andere kant weer is dat de zending ver weg wel eens sympathieker is in de ogen van mensen dan de evangelisatie om de hoek van de straat waar je woont en dat geldt dan ook voor de mensenrechten. In zijn algemeenheid vind ik dat er een zekere betrokkenheid moet zijn en ook moet worden uitgestraald en als je dat doel hebt dan moet je daarbij middelen kiezen. Een stuk bewogenheid, een stuk engagement, een stuk bemoediging over en weer dat zijn christelijke motieven die voluit steun verdienen. Dat mag ook best op een bepaalde manier georganiseerd en gekanaliseerd worden, zoals Jubilee Campaign dat doet. Want als iedereen zijn eigen vorm vindt dan komt het hoogstwaarschijnlijk ook niet meer over en niet meer aan'.

G. J. Schutte (GPV)
Wat betekent het begrip mensenrechten voor u persoonlijk?
'Ik denk dat wij hier in Nederland zo gewend zijn aan mensenrechten dat het begrip erg ver van je vandaan staat. Het gaat pas leven als je het op jezelf gaat toepassen en dan bijvoorbeeld begrijpt dat het in veel landen helemaal niet vanzelfsprekend is dat je naar de kerk kunt gaan, thuis de bijbel kunt lezen, dat je er met je buren over kunt praten… Maar dat zijn wel de mensenrechten. En ik denk dat de waarde daarvan ook tot je doordringt als je dat in relatie brengt tot de overheid, tot de politiek. De overheid heeft tal van taken, maar ik durf te zeggen dat het de belangrijkste taak van de overheid is om te zorgen dat mensen in vrijheid God kunnen dienen. Iets dat voor ons vanzelfsprekend is maar in tal van landen niet vanzelfsprekend'.
'Ik wil het begrip mensenrechten dus concretiseren: het begrip de mensenrechten is zeker in Nederland zo'n wijds begrip geworden dat er van alles onder valt, zoals het recht op arbeid, recht op zorg, allemaal belangrijke zaken. Maar die beschouw ik toch als van een andere orde dan het recht van mensen om hun geloof te belijden en te beleven. Dat heeft dus te maken met de vrijheid van godsdienst; de vrijheid van onderwijs, van vereniging; de vrijheid van drukpers, dus om je opvattingen via de krant en via brieven kenbaar te maken, dat hele complex van rechten dat toch ontzettend wezenlijk is voor de mens om aan zijn roeping te kunnen voldoen. En de mens heeft de roeping gekregen om in God te geloven en dat geloof ook te belijden'.

En de vrijheid om dat te doen vindt u eigenlijk het belangrijkste recht?
'Ja, godsdienstvrijheid is de basis voor de vrijheid en de rechten van de mens. Ik denk dat je dat in onze tijd best eens mag herhalen nu de indruk wordt gewekt dat de gelijkheid van de mens het belangrijkste recht zou zijn, dat is ook een belangrijk iets, maar toch afgeleid van dat fundamentele recht om gewoon je geloof te belijden.'

Hoever voert u uw persoonlijke mening over mensenrechten door in de politiek?
'Mijn mening over mensenrechten en godsdienstvrijheid is een heel belangrijke motivering voor de christelijke politiek en ook voor de christelijke politieke partijen in de kamer. We moeten daar erg attent op zijn, want wat voor ons vanzelfsprekend is is voor grote delen van de wereld niet vanzelfsprekend, waar toch ook die vrijheidsrechten formeel gelden. De landen zijn toch allemaal lid van de Verenigde Naties die deze rechten dan ook erkent, maar de praktijk is vaak heel anders'.

Op welke manier brengt u deze visie in praktijk in de Tweede Kamer?
'Door goed te volgen wat er in de wereld gebeurt, om politici te attenderen op signalen die wij ontvangen uit allerlei delen van de wereld, dat kunnen derdewereldlanden zijn maar dat kunnen ook moslimlanden zijn, waar dan toch die rechten, die godsdienstige vrijheden van mensen worden aangetast. Organisaties als Jubilee Campaign zijn daar ook dienstbaar aan. Kijk, wij kunnen niet de hele wereld overzien, maar dankzij organisaties als Jubilee Campaign, Open Doors en Amnesty International worden we op dit soort zaken geattendeerd en dan is het ook de gewoonte hier in de Tweede Kamer dat we als christelijke fracties zoveel mogelijk samen optrekken om zo duidelijk mogelijk te laten zien dat het niet een partijpolitieke zaak is maar een zaak die gewoon voortvloeit uit onze verantwoordelijkheid als parlementariërs'.

Samen met andere (christelijke) partijen, zei u net. Is godsdienstvrijheid een bijzonder aandachtspunt bij christelijke partijen in het algemeen?
'Daar zijn we natuurlijk extra gevoelig voor omdat wij anders dan niet-christelijke partijen beseffen hoe fundamenteel het is om je godsdienst te kunnen beleven. En je moet ook iets aan den lijve meemaken om aan te voelen hoe belangrijk het is. Het is voor een partij als het GPV iets anders als je hoort van mensen die om hun geloof vervolgd worden dan als het gaat om een niet-christelijke partij die dan zegt 'dat is één van de rechten van de mens, en natuurlijk is dat niet goed', maar de diepere dimensie daarvan die voel je pas goed aan als je zelf weet wat het is om God te mogen dienen.'

Hoe ziet u als christen het gebruik van instrumenten als de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en andere verdragen? En hoe effectief kan dat zijn?
'Ik denk dat het haast onmisbare instrumenten zijn. Uiteraard baseren wij ons primair op de Bijbel om aan te geven hoe belangrijk het is, maar het is helaas zo dat de Bijbel voor maar een klein deel van de wereld en van de overheden in de wereld het rechtstreekse aanspreekpunt is. De Universele Verklaring en verdragen die internationaal gesloten zijn, daar hebben landen zichzelf aan gebonden. Je doet er dus verstandig aan om overheden die zichzelf daaraan gebonden hebben ook aan te spreken op datgene waar ze zichzelf aan gebonden hebben. Dus mensenrechtenverdragen zijn onmisbaar in een pluriforme wereld'.

Hoe kan een christelijk burger op zijn eigen plaats in kerk en maatschappij voor die vrijheid, ook van de naaste, opkomen?
'In de eerste plaats door zelf zichtbaar te maken in de samenleving wat het betekent om christen te zijn en hoe belangrijk het is om christen te zijn en vervolgens ook door steun te geven aan organisaties en politieke stromingen die ook opkomen voor die vrijheid bij anderen. Want zeker van de doorsnee burger kun je niet verlangen dat die weet wat er allemaal gaande is, daar heeft 'ie ook de media voor nodig. Dus, zelf uitstralen gecombineerd met oog hebben voor datgene wat op je weg wordt geplaatst door de media en door organisaties in het bijzonder die zich de vrijheid van mensen in de wereld aantrekken'.

Hoe sluit het werk van Jubilee Campaign aan bij het werk van uw fractie voor mensenrechten?
'Met name de informatiefunctie en de publiciteit die Jubilee Campaign aan schendingen van godsdienstvrijheid geeft is van belang voor wat wij als politici kunnen doen. Als wij kamervragen stellen over dit soort onderwerpen is het in 9 van de 10 gevallen toch op grond van informatie van organisaties als Jubilee Campaign. Dat is dus één ding wat je dan nodig hebt: om op het spoor gezet te worden, en vervolgens is het ook belangrijk dat zo'n onderwerp in de publiciteit de aandacht krijgt, zodat een minister die er over aangesproken wordt niet de indruk heeft dat het gaat om een privé activiteit of hobby van een kamerlid, maar dat het onderwerp kennelijk ook in de samenleving de aandacht heeft. Dus informatie naar de politiek, gecombineerd met brede informatie voor een breed publiek, zodat het ook levend is of wordt in de samenleving.'
'Jubilee Campaign is bij mij bekend geraakt door de reacties die ik in de kranten tegenkwam, en via folders. Wanneer er concrete onderwerpen voor de fractie binnenkomen, vindt er overleg plaats tussen het GPV, de RPF en de SGP over hoe we die acties gezamenlijk gaan doen en dat kan de ene keer bij de ene fractie en de andere keer bij de andere fractie terecht komen. Maar mijn standpunt is dat we dergelijke zaken zoveel mogelijk samen oppakken. Ik denk dat de wereld zo verrot is en dat het verschijnsel van schendingen van mensenrechten zo gevarieerd is dat een organisatie als Jubilee Campaign die zich specifiek op de overheid richt zeker een goede aanvulling is. Het is ook goed dat er samenwerking is met andere organisaties als Amnesty International en Open Doors en dat moet zo blijven, want het zou heel slecht zijn als het beeld ging ontstaan dat men bezig was elkaar vliegen af te vangen'.

L. C. van Dijke (RPF)
'Als ik aan het woord mensenrechten denk dan denk ik aan zaken die in de Bijbel ook al voorkomen. Psalm 72 spreekt over de rechten van de armen. We hebben vaak wanneer we over geschonden mensenrechten spreken, dat we hen te hulp moeten komen, dat wij uit motieven van humaniteit en menslievendheid en dergelijke daar dingen bij moeten doen om mensen te helpen. Ik vind het heel mooi dat wanneer de Bijbel spreekt over de rechten van de armen, de wezen en de weduwen dat dat voorbij gaat aan humanitaire motieven e.d. Dus: mensenrechten dat zijn inderdaad rechten, die natuurlijk vanuit humanistische motieven zo'n wereldwijde verspreiding hebben gekregen, maar die we vanuit de christelijke beginselen zeker ook vorm kunnen geven, juist lettend op de Koning der koningen die over de rechten van de armen prachtige dingen heeft gezegd'.

Wat voor rol spelen mensenrechten dan volgens u in de christelijke politiek?
'Wanneer we over mensenrechten spreken dan probeer ik toch voor mezelf wat oriëntatie betreft al heel snel te komen bij wat bedoelt de Bijbel nu met de rechten van kwetsbare groepen in de samenleving, van mensen die geen stem hebben, of althans, wiens stem niet gehoord wordt. Mensenrechten is voor mij met name een term om in de Bijbel te zoeken naar motieven en wegen om de verdrukten tegemoet te komen. Dat doe ik eerder dan dat ik nu bij de term mensenrechten zelfstandig rechten zou moeten ontlenen aan wat bijvoorbeeld in de internationale verdragen is afgesproken, om daar bijzondere dingen aan te ontlenen.

Dus voor u zijn mensenrechten vanuit de Bijbel gedefinieerd in plaats van uit humanitaire bronnen…
'Ik spreek liever van rechten vóór mensen. De rechten vóór mensen is wat anders dan de mensenrechten. Het ligt natuurlijk wel heel nauw bij elkaar, maar mijn drive om me daar druk om te maken ontleen ik niet aan een verdrag, maar aan Gods bedoeling met mensen'.

Over mensenrechten gesproken, wat zijn uw speerpunten in de politiek?
Wij komen op voor het leven, omdat het in elke vorm beschermwaardig is. Dat blijft voor ons een erg belangrijk speerpunt. Ook ongeboren leven en mensen in de terminale fase van hun leven, hebben recht op bescherming en zorg. Verder komen wij op voor de rechten van de minima in dit land. Ook zij hebben er recht op te delen in de welvaart in Nederland. In internationaal opzicht is voor ons het verdedigen en bevorderen van de godsdienstvrijheid en de vrijheid van meningsuiting van groot belang.

Hoe zou u het belang van godsdienstvrijheid definiëren?
Het is een van de belangrijkste vrijheden van de mens. In een land waar mensen die vrijheid niet hebben, heerst geestelijke terreur.

Vindt u het waarborgen van mensenrechten een belangrijke taak van de overheid?
De mensenrechten zijn allereerst bedoeld om de vrijheid van de burger ten opzichte van de overheid te waarborgen. Maar de overheid kan er ook zelf een taak in zien om te bevorderen dat de mensenrechten in de praktijk worden nageleefd, bijvoorbeeld door discriminatie van bepaalde groepen te bestrijden. Maar het is vooral het buitenlands beleid waarin de overheid de zaak van de mensenrechten moet dienen. Als een bepaald land de vrijheid van godsdienst en meningsuiting schendt, moet dat een punt van aandacht zijn bij de handelsbetrekkingen en de diplomatieke relatie met Nederland.

Wat is uw visie op de activiteit voor mensenrechten door christenen?
Ik ben blij dat veel mensen zich bewust zijn van het onrecht waarvan mensen op deze wereld slachtoffer zijn. Dat zijn zowel mensen die lijden onder honger en armoede, als mensen die lijden onder het gebrek aan godsdienstvrijheid en meningsuiting. Maar ik weet niet of we ons daar genoeg bewust van zijn. Ons bedreigt toch het gevaar dat we genoeg hebben aan onszelf en ons terugtrekken in onze eigen wereld. Terwijl we toch echt een grote verantwoordelijkheid hebben jegens onze naaste, dichtbij en ver weg. Ik vind het soms moeilijk te accepteren dat wij in enorme welvaart leven, terwijl zoveel anderen een strijd voeren om te overleven.

Wat ziet u als de taak voor Jubilee Campaign ten opzichte van de politiek?
Het is mooi dat er organisaties zijn als Jubilee Campaign. Zij moeten politici scherp houden op het gebied van de mensenrechten. Ook om hun specifieke aandacht voor christenen die ergens in de wereld om hun geloof worden vervolgd. Mede dankzij organisaties als Jubilee Campaign heeft de RPF-fractie de zaak van de christenvervolging op de politieke agenda gezet.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen