Gemeenschap – der heiligen (2)

Toepassing
De toelating tot het ambt is in een volkskerk-zonder-tucht een minimale zaak. Ieder kan dominee worden. In afgescheiden kerken test men de kandidaten op bekering en roeping, maar vaak weer subjectief en groepsmatig. Wat een zegen als er mensen als Barnabas zijn met een 'antenne' voor Gods werk. Laten geroepenen niet primair hun 'weg', maar hun boodschap voorleggen ter toetsing: wat ga jij preken, vriend? Daarop kan de broederband volgen.
Wat een zegen als ambtsdragers vervolgens dan met elkaar omgaan in het ambt als broeders, eikaars gaven erkennen, en het werk samen kunnen verdelen en bespreken: in de kerkordelijke weg: de ring, het ministerie. Ook via predikantenconferenties of -kringen. Ook dominees kunnen individualisten zijn, zelfs jaloers en achterdochtig. De broederband kan zo goed doen. De uitgestoken hand.
En hoe zit het met de broederschap in de kerkenraad? Kennen wij elkaar echt? Nooit bij elkaar thuis geweest? Ooit in elkaars hart gekeken? Erkennen wij elkaar? Als wij de gemeente leren 'oog voor elkaar' te hebben, mogen wij dat zeker onderling betrachten.
Nu is de broederband in een richtingenkerk als de onze een heel probleem. Kan dat wel? Hoe gaan we nu om met ambtsdragers van andere richtingen? Met collega's die een andere leer brengen? Zijn dat allen valse apostelen? Moeten wij ons in of van deze 'valse kerk' afscheiden? Wij zullen hier goed moeten onderscheiden. Gaat het om hoofdzaken of bijzaken? Erken het ambt, ook als de drager faalt. Blijf kerkelijk denken en vermijd groepsdenken. Is iemand 'nog niet' of 'niet meer' schriftuurlijk? Zijn er ook waarheidselementen in de dwaling? Stelt men wel goede vragen maar geeft men verkeerde antwoorden? Wij mogen de belijdenis niet opgeven, maar ook wij profeteren ten dele. Wij mogen niet toegefelijk zijn, maar gezien ons eigen falen wel bescheiden. Paulus zegt zelf: 'met zachtmoedigheid onderwijzende, degenen die tegenstaan'. Maar als het Evangelie zelf in het geding is, weiger ik de broederband.

3. Wederzijdse assistentie tussen de kerken
Maar laten wij – op zoek naar koinoonia – ons niet fixeren op de valse apostelen en verder kijken dan eigen kerk en eigen land. Paulus schrijft in Romeinen 15 : 26 en 27: 'Want Macedonië en Achaje hebben goedgevonden een gemene handreiking te doen aan de armen onder de heiligen in Jeruzalem'. Grieks: koinoonia!! en nu: voor de heiligen! Bijna: gemeenschap-der-heiligen! (Maar die 'heiligen' zijn wel die anderen!) Volgens Pop is dit zelfs een 'sleuteltekst' inzake 'gemeenschap'. Maar hoe!? Een collecte van de kerk-uit-de-heidenen voor de kerk-in-Israël, oftewel: en collecte van de jonge kerk overzee voor de moederkerk! Hebben wij het venster open? Paulus gaat er zelf voor naar Jeruzalem! Opnieuw: Jeruzalem. Waarom? Wat bindt hier? 'Ook zijn zij hun schuldenaars. Want indien de heidenen hun geestelijke goederen deelachtig zijn geworden, zo zijn zij ook schuldig hen van lichamelijke goederen te dienen.' Daar zit dus een hele visie achter. De heidenen hebben zoveel aan de joden te danken; de jonge kerk heeft geestelijk zoveel aan de moederkerk te danken. Dat kunnen ze nu uiten door materiële hulp! Paulus zegt het in 2 Kor. 8 : 4 evenzo: 'Want zij zijn naar vermogen (ik betuig het), ja, boven vermogen gewillig geweest, ons met vele vermaningen biddende, dat wij wilden aannemen de gave en de gemeenschap dezer bediening, die voor de heiligen geschiedt'. Weer: gemeenschap voor de heiligen. Weer die collecte. Maar het is geen zakelijke collecte alleen. 'En zij deden niet alleen gelijk wij gehoopt hadden, maar gaven zichzelf eerst aan de Heere en daarna aan ons, door de wil van God.' En zo wil hij de lezers in Korinthe er ook toe stimuleren. 'Deelt mede tot de behoeften der heiligen (Rom 12 : 13. Toon hagioon koinoonountes).
Gemeenschap der heiligen overschrijdt dus de grenzen van de plaatselijke gemeente, overschrijdt de geestelijke scheidsmuur tussen joden en heidenen, overschrijdt de geografische scheidsmuur tussen oost en west, overschrijdt alle muren. Dan zeker… Nederlandse kerkmuren!
Er is bij het woord gemeente (ecclesia) discussie mogelijk, of het Nieuwe Testament naast de plaatselijke en de algemene 'kerk' nog een regionale of landelijke 'kerk' kent. Maar bij het woord koinoonia lijdt dat geen twijfel. Gemeenschap-der-heiligen is bij de apostel Paulus juist bij uitstek interlokaal en internationaal!
Toepassing. Hebben wij het venster ook open op de wereldkerk? Sinds 1963 spreken wij van wederzijdse assistentie. Zending is niet meer het eenrichtingsverkeer van christelijk Europa naar de heidenen in de Derde Wereld. Daar zijn overal jonge kerken, hier is de ontkerkelijking gekomen. Daarom sprak de wereldzendingsconferentie van Mexico-city van Zending in Zes Continenten.
Wij geven geld voor de zending, maar het kan zijn dat zwarte christenen ons hier komen bezoeken! Wat kunnen wij veel van hen leren: gebed, getuigenis, volharding.
Andere toepassing: vergeten wij de Messiasbelijdende joden niet! Zij vallen vaak tussen kade en schip, d.w.z. tussen synagoge en kerk.

4. Wederzijdse bevruchting tussen dienaar en gemeente
Wij komen – op zoek naar koinoonia – nog een hele gemeenschapsbrief tegen: die aan Filippi. Paulus schrijft: 'aan al de heiligen in Christus Jezus'. En dan valt dat woord 'koinoonia' vier keer Hoofdstuk 1: ik dank God over uw… gemeenschap aan het Evangelie, van de eerste dag tot nu toe. Hoofdstuk 2: indien er enige… gemeenschap des Geestes is, wees eensgezind.
Hoofdstuk 3: opdat ik Hem kenne en de kracht zijner opstanding en de… gemeenschap aan Zijn lijden. En dan hoofdstuk 4: dat gij met mijn verdrukking gemeenschap hebt gehad. En die volgorde spreekt boekdelen: uit de 'verticale' gemeenschap vloeit de onderlinge gemeenschap vanzelf voort! Ook hier weer: over afstanden en muren heen! Een speciale band met de 'verdrukte kerk', met gevangen dienaren! De gemeente had het Evangelie aan de – apostel te danken, vergeet hem niet, stuurt iemand met geld, en de apostel schrijft uit dank voor deze vrucht deze brief. Er is dus sprake van 'wederzijdse inspiratie' tussen dienaar en gemeente. Ook zonder gevangenis al. Als het goed is inspireren voorganger en gemeente elkaar. Ook dat is gemeenschap der heiligen! Paulus verlangt terug naar zijn oude gemeente en verlangt ook weer naar Rome om te geven en… te ontvangen, in het onderling geloof.
De apostel der liefde, Johannes, gebruikt het woord ook graag in dit verband (1 Joh. 1). 'Wat wij gezien en gehoord hebben, dat verkondigen wij u, opdat ook gij met ons gemeenschap zoudt hebben en deze onze gemeenschap ook zij met de Vader en Zijn Zoon.' (Of: en ónze gemeenschap is met de Vader.) Door de prediking krijgen de hoorders gemeenschap aan de apostelen, en zo aan God en Christus Zelf! Maar ook het omgekeerde: 'Indien wij in het licht wandelen, gelijk Hij in het licht is, zo hebben wij gemeenschap aan elkander…'. Hoe nauw sluiten verticale en horizontale gemeenschap bij elkaar aan!
Toepassing. Gebeurt er nog iets? Goede vraag! Het is een heilig feest, als er is die wederzijdse bevruchting in de eredienst: er is weerklank, er is afname, er gebeurt iets, het Woord geschiedt, de Geest werkt, het ambt functioneert. Dat geeft een onverbrekelijke band. Ook dat is gemeenschap-der-heiligen.

C. Blenk, Delft

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen