Verkenning en bezinning

Een nieuw millennium in zicht
Eind juni kreeg iedereen De Nationale Millenniumkrant in de brievenbus. Er werden 7,4 miljoen exemplaren huis aan huis verspreid. We lezen op de eerste pagina: 'Veel is klaar, maar veel moet nog gebeuren'. Als we verder lezen, valt het allemaal wel mee. Toen het jaar 2000 in zicht kwam, was voor veel mensen de belangrijkste vraag of alle computers wel millenniumproof zijn. Anders zou ons een onvoorstelbare chaos wachten. Maar nu weten wij dat het niet zo'n vaart zal lopen. De meest vitale voorzieningen m onze complexe samenleving zijn nu wel getest en oké. We lezen in de Nationale Millenniumkrant dat de energiebedrijven goed zijn voorbereid, de noodzakelijke medische hulp gegarandeerd is en dat er weinig problemen zijn te verwachten voor het personenvervoer. Overblijft toch wel een gevoel van opwinding. Je maakt het begin mee van een nieuw tijdperk. De paus heeft 2000 uitgeroepen tot een heilig jaar. In Rome worden straks miljoenen pelgrims verwacht. Binnen het protestantisme klinken hier en daar stemmen op om 2000 te promoten als een jubeljaar. Bedoeld wordt een appèl aan de rijke landen om de enorme schuldenlast van de ontwikkelingslanden kwijt te schelden. Precies zoals de strekking is van de instelling van het jubeljaar in Leviticus 25 en Deuteronomium 15: armen de kans te geven een nieuwe toekomst op te bouwen.
Die oproep kunnen we niet naast ons neerleggen. Want door de vervulling van de Wet in Christus is de Wet niet afgeschaft maar van kracht verklaard voor heel de wereld. De Heere Jezus zegt in de Bergrede: 'Meent niet, dat Ik gekomen ben om de Wet of de Profeten te ontbinden; Ik ben niet gekomen om die te ontbinden maar te vervullen'. 'Ontbinden' en 'vervullen' zijn juridische termen uit die tijd. 'Ontbinden' betekent 'buiten werking stellen' en 'vervullen' 'verbindend verklaren' of 'ratificeren'.

Een eerste verkenning
Hoe gaan wij met deze vragen om. Het indelen van de geschiedenis in perioden is een verschijnsel dat wij vaak in de Bijbel tegenkomen. Vlak voor Zijn hemelvaart vroegen de discipelen aan de Heere Jezus of Hij in deze tijd aan Israël het Koninkrijk weer zou oprichten. Die vraag leeft nog steeds. En zo is er meer.
Getallen spelen in de Bijbel een grote rol. Zo ligt aan de schepping een hemelse architectuur ten grondslag met haar eigen maten en grenzen. Het eindige heeft zijn grond in Gods oneindigheid. Hij telt het getal der sterren maar aan Zijn verstand is geen getal. Ook het vast gebouw van Gods gunstbewijzen heeft zijn breedte en lengte, zijn diepte en hoogte. Daar een beetje zicht op krijgen leidt tot aanbidding 'samen met al de heiligen'. Wat de één nog niet gezien had, daar wijst de ander op: kijk daar eens, en daar, en daar…
Getalsstructuren zijn terug te vinden in kunstvormen. Bijvoorbeeld in het metrum van een gedicht. Elke regel van een berijmde psalm bestaat uit een bepaald aantal lettergrepen. Dat moet wel, anders kun je zo'n vers niet zingen. Wie houdt niet van de muziek van Bach? Maar vakmensen ontdekken in zijn composities ingewikkelde wiskundige constructies. Uit de bouwkunst kennen wij het patroon van de gulden snede. Het geeft vorm aan harmonie in ruimte en materiaal.

Ook in de Schrift
Soms zijn getalsstructuren herkenbaar in de opbouw van een bijbeltekst of zelfs van een bijbelboek.
Om bij het laatste te beginnen: de Klaagliederen van Jeremia bestaan uit vijf hoofdstukken: drie langere en twee kortere. Dat correspondeert met het metrum van het klaaglied. Elk vers van een klaaglied bestaat uit twee helften. In de langere helft krijgen drie lettergrepen de klemtoon, in de kortere twee lettergrepen. De monotone herhaling van dit ritme geeft een naargeestig effect, uithalend in de eerste helft, wegstervend in het tweede:
'''/''. Dat wegstervend geluid is ook te horen in het laatste vers van Klaagliederen 5:

Want zoudt Gij ons geheel verwerpen?
Zoudt Gij zozeer tegen ons verbolgen zijn?

In de vroege kerk werden de Klaagliederen van Jeremia al gezongen in de Stille Week. Inderdaad, het laatste vers van dit bijbelboek doet ons denken aan het vierde kruiswoord: 'Mijn God, Mijn God, waarom hebt Gij Mij verlaten?' En Jezus boog het hoofd en gaf de geest.
De zeven pilaren waarop Vrouwe Wijsheid haar paleis heeft gebouwd corresponderen met het patroon van de zeven bundels waaruit de mannen van Hizkia het boek der Spreuken hebben samengesteld.
Opvallend is ook de structuur van de Aäronitische zegenbede uit Numeri 6:

De HEERE zegene u en behoede u.
De HEERE doe Zijn aangezicht over u lichten en zij u genadig.
De HEERE verheffe Zijn aangezicht over u en geve u vrede.

In de Hebreeuwse Bijbel bestaat de eerste regel uit drie woorden gevormd uit 15 lettertekens, de tweede regel uit vijf woorden en 20 lettertekens, de derde regel uit zeven woorden en 25 lettertekens. Wat de vorm betreft is de zegen precies het tegenovergestelde van het klaaglied: geen wegstervend geluid maar een aanzwellende woordenstroom. Israël bevindt zich nog in de woestijn (de naam voor dit bijbelboek in de Hebreeuwse Bijbel), net zoals de kerk in de wereld, maar in de zegen is er voor wie geloven mag nu al iets van de intocht in het land van belofte: onder Gods hoede in Zijn genade eindelijk vrede.

Millennium-rage
Soms hebben getallen een magische uitstraling. Dat is al zo in de nuchtere wereld van het zakenleven. Het passeren van een bepaald getal als boven- of ondergrens kan een verstrekkende betekenis hebben. Bedrijven kunnen daardoor een extra impuls krijgen of failliet gaan. Op school kun je met enkele decimalen verschil zakken voor een examen of net op het nippertje slagen.
Het jaar 2000 voelt ook zo aan. De commercie speelt daar handig op in. De media gaan in versterkte mate onze aandacht opeisen. Het grote aftellen is begonnen. Nog zoveel weken en dan is het grote moment aangebroken: wij passeren de grens van het jaar 2000.
Maar oneindig belangrijker is de wederkomst van onze Heere Jezus Christus op de wolken des hemels. Zijn we er klaar voor? Dat zal blijken uit onze heilige wandel en godzaligheid. Millennium-rage is een bevlieging. In het jaar 2001 heeft niemand het er meer over – als de wereld dan nog bestaat. Wie millennium-wijs is, weet dat een millennium (duizend jaar) bij de Heere is als een dag en een dag lijkt soms een millennium: 'Keer weer, Heere, tot hoe lang? en het berouwe U over uw knechten' (Ps. 90).
Getallen vertellen, ook het getal duizend heeft z'n verhaal. De Heere bewijst barmhartigheid aan duizenden dergenen die Hem liefhebben en Zijn geboden onderhouden. Jozua zegt bij zijn afscheid tot het volk: 'Een enig man onder u zal er duizend (achterna)jagen; want het is de HEERE, uw God, Zelf, Die voor u strijdt, zoals Hij gesproken heeft' (Joz. 23 : 10). Wie zich hier verder in wil verdiepen, vindt een goede gids in het boek van
dr. L. A. Snijders, De getallen in de Bijbel en hun verhaal.
Toch hebben de getallen in de Bijbel geen andere boodschap dan de Bijbel als geheel. Die samenhang proberen wij in beeld te krijgen. Om te beginnen getalsstructuren als literaire vorm in de Bijbel.

H. J. de Bie, Huizen

In dit artikel wordt verwezen naar: L. A. Snijders, De getallen in de Bijbel en hun verhaal, 319 blz., geb. ƒ 52,90, Uitgeverij Ten Have, Baarn 1995.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen