Globaal bekeken

Sri Lanka
• De Dutch Reformed Church in Sri Lanka zal binnenkort haar naam veranderen in Christian Reformed Church. Met 8 procent protestanten in Sri Lanka wil de kerk met 'christelijk' in haar naam zich als protestants identificeren. De kerk wil zo ook achter zich laten het imago als kerk van de Nederlandse kolonisatoren. Ze was eens de kerk van de bevoorrechte klasse en haar populariteit onder de Engelssprekende 'Burghers' hield dat beeld in stand. Predikanten melden dat ze hun kerk zien als een mogelijk model van etnische verzoening voor Sri Lanka.

• Juist dezer dagen ontvingen we een brief van een jong echtpaar, dat in India verblijft en Sri Lanka bezocht. Uit deze brief het volgende:

'De Nederlanders koloniseerden het eiland van zo'n 1650 tot 1800. Gelukkig staan we redelijk positief bekend. De Portugezen, die voor ons op het eiland waren, kwamen alleen om te bekeren tot het rooms katholieke geloof en de Britten, die erna het eiland bezetten, waren werkelijk overheersers. De Nederlanders hadden maar één belang: de handel. Ze wilden het liefst de lokale bevolking zoveel mogelijk met rust en in hun eigen waarde/cultuur laten. In een Nederlands historisch museum in Colombo lazen we bijvoorbeeld, dat de VOC de Nederlandse mannen aanmoedigde om lokale vrouwen te trouwen. De Nederlanders, die op het eiland waren, bezochten de bruiloften, rituelen en begrafenissen van de "lokalen", hoewel ze wel zelf naar ds. zus en zo gingen om toch een hervormde dienst bij te wonen. De Nederlanders sloten ook dealtjes met bijvoorbeeld de koning van Kandy (het heuvelachtige midden van het land, dat niet in Nederlandse handen was) om op die manier elkaar ongestoord te laten. (…)
Het is heel apart om te zien hoe een grote invloed zo'n periode in de geschiedenis nog steeds heeft. De Nederlandse Hervormde Kerk is er nog steeds, maar je hebt bijvoorbeeld een bevolkingsgroep en dat zijn de "Burghers", die bestaat naast de Singalezen en Tamils. En zo zijn er nog woorden die in gebruik zijn, zoals kakhuus (ik hoef niet uit te leggen wat dat betekent… en je spreekt het uit zoals het er staat).

Het heeft waarschijnlijk niets met de kolonisatie te maken, maar het viel ons ook op hoeveel Nederlandse ontwikkelingshulporganisaties in Sri Lanka actief zijn: Caritas, ZOA, Memisa, Euroconsult, noem maar op. En ook de Gereformeerde Bond bewijst haar steun aan de lokale kerk. Wat schetst mijn verbazing als ik op een gedenksteen, in een klein kerkje (de Wolvendaalse Kerk), midden in een arbeiderswijk in Colombo, de namen van ds. L J. Geluk en ds. R. J. van der Hoef, "the board of the reformed league of the reformed church", zie staan. Zij hebben indertijd (in 1988) het kantoortje, dat bij de kerk zit, volledig gefinancierd. Het kerkje bestond 250 jaar en ter ere daarvan werd het volledig gerestaureerd, volgens één van de restaurateurs met geld vanuit Nederland. Hij vertelde dat er elke zondag drie diensten zijn: Singalees, Tamil en Engels – goed voor een 200 mensen per week. Ook hier zagen we weer veel verschillende Nederlandse graven.'

Van een inlezer van de Waarheidsvriend op het blindeninstituut in Ermelo ontvingen we de volgende brief; bedoeld ter kennisname van kerkenraden:

'Bij het ouder worden kan lezen moeilijk worden. Verschillende gemeenteleden kunnen hun kerkbode niet meer lezen, waaraan ze juist zo gehecht waren. Voorlezen door familie of kennissen stuit nogal eens op bezwaren. Er is een eenvoudige oplossing mogelijk.
In het hervormde kerkverband van Putten zijn momenteel een achttal slechtzienden, deels thuis, deels in het rusthuis. Een viertal vrijwilligers leest om de beurt de kerkbode enigszins verkort thuis op een cassetteband in. Vervolgens kopieert weer een vrijwilligster deze band achtmaal op het kerkelijke bureau en legt deze acht banden in haar brievenbus. Familieleden brengen vrijdags de oude cassette terug en nemen het nieuwe bandje mee.
Hier wonen vier luisteraars in het rusthuis. Zij kunnen zelf de cassette niet ophalen. Daarom bezorgt de inlezer zelf de cassette op hun kamer en maakt gelijk even een praatje. Deze contacten worden heel erg gewaardeerd door de nogal eens hulpbehoevende luisteraars.
In elke gemeente zijn helaas wel slechtzienden. Ik adviseer u dringend om ook zo'n regeling te organiseren. De luisteraar zal u dankbaar zijn. Als het kopieren moeilijkheden oplevert, kunt u contact opnemen met de Chr. Bibliotheek voor Blinden en Slechthorenden in Ermelo, Paul Krügerweg 39, 3851 ZH Ermelo, tel. 0341-551014, afdeling klantenservice, die u graag probeert te helpen.
Ik hoop dat u dit advies in praktijk brengt. Voor verdere inlichtingen kunt u mij bellen: A. de Graaft, Van Weesstraat 22, 3882 VG Putten, tel. 0341-354448.'

Op maandag 28 juni ll. promoveerde Johan A. Kamermans aan de landbouwuniversiteit te Wagenlngen op een proefschrift, getiteld 'Materiële cultuur in de Krimpenerwaard in de zeventiende en achttiende eeuw'. Een bezoeker van de promotie reikte ons uit het proefschrift het volgende aan over 'Schriftcultuur en boeken':

'Het percentage van de bevolking dat heeft leren lezen en schrijven geldt veelal als een indicatie voor de ontwikkeling van een land of een streek. Veelal wordt dit in historisch onderzoek gemeten aan de hand van het vermogen om een handtekening onder een akte te kunnen zetten. Dat dit criterium niet alles zegt, is zeer mooi beschreven door Van Deursen in zijn studie naar het dorp Graft in de zeventiende eeuw, waar hij de ontwikkeling in de handtekening of het merk van de vispachter Maerten Adriansz geeft. Het maakt vervolgens, echter nog een groot verschil uit of iemand alleen een tekst kan lezen of schrijven voor zakelijk gebruik of deel heeft aan het eigentijdse literaire en intellectuele leven.
Boedelinventarissen geven veel informatie over de aanwezigheid van boeken en voorwerpen die met lezen en schrijven te maken hebben. Het zou mooi zijn dit toch ook met handtekeningen te kunnen vergelijken, maar de erflater kon natuurlijk zelf per definitie niet meer zijn boedelinventaris ondertekenen. Hooguit toont de akte ons de schrijfvaardigheid van naaste verwanten, maar dat zegt toch niet genoeg over de erflater zelf. Over de voorwerpen die met de schriftcultuur samenhingen zij echter veel informatie.'

v. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen