Ambtelijke zorg voor prediking en prediker (2)

Crisis
Bezinning op de prediking is des te meer nodig omdat vandaag de prediking én de predikers én de hoorders door een enorme crisis gaan. Vertwijfeld vragen we ons af: 'Gebeurt er nog iets?' Of: 'Wat mankeert er tegenwoordig aan de prediking?' Dat is niet nieuw. Dat weet ik best. Daar wordt al veel langer over nagedacht. En er is al veel vaker over geschreven.

En de boodschap én de kloof vroegen de tijden door onze diepgaande aandacht. In de eerste plaats is er de ontzaggelijke breuk tussen God en ons, de kloof van Genesis 3. Als opstandige, goddeloze mensen staan wij tegenover God. De gemeente én wij. Die kloof is er ook heel diep in uw en mijn hart. En als we met God zijn verzoend is het altijd: 'De Heere is mij verschenen van verre'. Van over een grote afstand, over de kloof heen is Hij gekomen, in Zijn Zoon, door de Heilige Geest!

Maar, deze principiële, deze constante kloof krijgt in elke tijd zijn eigen aanscherpingen, zijn eigen gestalte en vorm.
En de wijze waarop wij nu vandaag met die kloof in aanraking komen is wel uitermate scherp en diep.
Ik probeer dat wat duidelijker te maken.
Door de week moeten we onafhankelijke mensen zijn, die zelfstandig opereren, je moet opkomen voor jezelf.
Op de zondag gaat het over: afhankelijkheid, over sterven aan jezelf, over verootmoediging voor God!
Door de week moet je alles rationeel kunnen uitleggen. Je moet de dingen kunnen verklaren. Je verstand is de laatste maatstaf.
Op de zondag gaat het over je hart, de bekering, de onderwerping (ook van je verstand) aan God en aan Zijn Woord, de gehoorzaamheid aan Hem.
Het lijken wel twee werelden. En daarin worden onze gemeenteleden en wij bij tijden verscheurd. Dat scherpt de kloof aan tussen het Woord dat we brengen en ons en onze gemeenteleden.

Onmacht
Welke dienaar van het Woord werd en wordt in zo'n situatie nooit door gevoelens van onmacht bevangen? Hoe zal ik het zeggen? En vooral: wat zal ik zeggen? Welke prediker gaat ook zelf niet door de crisis? Door aanvechting en vragen, door innerlijke onzekerheid.
Wie werkelijk zijn mensen ontmoet en probeert door te dringen tot hun ziel, die slaat echt de schrik om 't hart. Hoe ver zijn mensen weg in hun existentie bij de boodschap van Gods recht en van Gods genade. Hoe bereik je ze ooit, mensen die helemaal en totaal worden beheerst door het moderne denken, door het moderne leven, los van God, los van Zijn gebod! Want dat wil je toch? Mensen, zondaren bereiken, hen treffen in hun hart, hen als een zondaar tot God, tot Christus leiden. God wil die morgen of avond Zijn gemeente bereiken. En daar verlang je dienstbaar aan te zijn. Het Woord 'grondig en oprecht aan hun volk voordragen en het toeëigenen', zegt het formulier! Zodat het landt in de levens van mensen! Zodat het ons raakt tot in het diepst van onze existentie, ons leven ondersteboven zet, ons neerwerpt en optilt, ons doodt en ons levend maakt, in ons leven komt als 'een kracht van God tot zaligheid'.

Wortels
Dus: de huidige preekproblematiek heeft diepe wortels. Ze ligt in de oppervlakkigheid, de Godsvervreemding van onze cultuur. Maar er is meer. De cultuur draagt per slot van rekening alle eeuwen door bij aan de weerstand tegen de prediking. De tijd is altijd tegen de prediking. Dat is het allerdiepst probleem, dat speelt vanaf de breuk tussen God en ons. Dat betekent niet dat we niet in iedere tijd ons moeten realiseren dat deze breuk ook hele concrete vormen aanneemt. En dat er dus ook hele concrete aanwijzingen zijn die die breuk illustreren. Ze neemt vaste vorm aan in het leven los van God. De breuk tussen God en ons, mensen van deze tijd, is een diepe, ontzaggelijke werkelijkheid! Het is meer dan dogmatiek, het is meer dan een koude, steriele bewering dat we gevallen mensen zijn! Het is een aangrijpende realiteit in ons leven. De realiteit van de vervreemding van God, van Zijn Woord, Zijn gebod, Zijn dienst. Steeds komt die werkelijkheid weer aan het licht, op een hele concrete manier.

Naast de Schrift en zijn eigen hart, moet een dienaar daarom ook zijn tijd kennen, zijn omgeving, 'zijn' mensen met hun gecamoufleerde en comfortabel verborgen armoede. Hun vragen en crises zijn 'de noden en zorgen van de kudde'. Dat vraagt van een dienaar van het Woord nogal wat aan betrokkenheid op onze tijd en eerlijke solidariteit met onze tijdgenoten. Hoe vind ik aansluiting bij de belevingswereld van mensen. 'Alleen die prediker kan op rechte wijze de goddelozen waarschuwen, die zichzelf weet bij de goddelozen te behoren; alleen hij kan troosten, wiens eigen gemoed verscheurd is; wie niet de zwakken een zwakke is geworden en de moedeloze een ontmoedigde, buigt zich misschien wel uit de hoogte tot de ellendigen neer, maar bereikt ze niet. Alleen hij kan het Woord van God tot de gemeente brengen, tot wie dat Woord zelf gekomen is en nog gedurig komt'. (Woelderink). En alleen hij kan de gemente in de doolhof van de vragen van onze tijd verder helpen, wie zelf van die crisis weet en door Woord en Geest houvast kreeg.
We zullen moeten beseffen hoe diep onze mensen in de crisis van onze tijd staan.
'Wie meent dat met wat hergroepering van de bijbelse woorden de zaak hersteld is, vergist zich. Het gaat om niets minder dat de tegenwoordigheid Gods in de prediking. Hier is een diepgaand zelfonderzoek voor ons allen op zijn plaats. Waar is de volmacht in de prediking? Waar zijn de zegelen van onze bediening? Waar zijn de mensen die gedood in eigen bestaan, aan Christus verbonden zijn door onze bediening?' (G. Boer)

Toe-eigening
U en ik, als broeders in de dienst hebben dringend behoefte aan 'een proces van toeeigening van de diepste innerlijke betekenis'. Dat geldt voor een Dienaar van het Woord bij uitstek. Voor hem is 'een proces van toe-eigening' van de allerdiepste betekenis. En dan gaat het om de toe-eigening van het heil, ja natuurlijk! Onmisbaar, anders is hij een huurling en geen knecht!
Dan preekt ie anderen maar is ie zelf verwerpelijk! Paulus schrijft in 2 Cor. 2 : 17 '…wij spreken het in Christus'. En dat is onmisbaar voor de prediking, dat we als prediker in Christus zijn. Wat een verarming als we niet zelf uit Christus leven.
Maar, hier, met deze toe-eigening, bedoel ik vooral dat een dominee een proces van toe-eigening van de woorden van de Schrift nodig heeft. Hij moet er in gedrenkt worden, ervan doortrokken worden. Dat doet de Heilige Geest, broeders! Daar dank ik God voor.
Maar, u mag en u moet erop toezien dat er in het leven van de dienaren kanalen zijn voor die doordrenking en voor die toe-eigening van de woorden, de gedachten, de lijnen van de Heilige Schrift. Daarover mag en moet u met hem het gesprek aangaan. Dat is uw ambtelijke zorg voor hem, voor de prediking die hij brengt.
(Wordt vervolgd)

G. D. Kamphuis, Amstelveen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen