Globaal bekeken

Een lezer schrijft: 'Op 2 oktober 1984 herdacht Putten in de Oude Kerk van de hervormde gemeente de razzia – 1 en 2 oktober 1944. Zeer velen waren in de Oude Kerk samengekomen – sommigen moesten met een staanplaats genoegen nemen, anderen konden er niet meer bij.
Onder de genodigden waren de toenmalige Commissaris van de Koningin in Gelderland M. de Bruijne en de predikanten pastor Richter uit Ladelund en pastor Köhler uit Neuengamme.
Naast anderen werd het woord gevoerd door ds. L Kievit (geb. 17-8-1918, overl. 20-4-1990), die in de jaren 1945-1952 én 1957-1964 de hervormde gemeente als predikant diende.'
Uit zijn toespraak volgt hier een fragment, terzijde van de artikelen van ds. H. J. Lam over Putten.

'Ik doe u verslag van een bezoek. […]. Toen Ik een aanvang maakte, ging één der ouderlingen met mij mee. Waarom zou ik zijn naam verzwijgen? De ouderen onder u hebben hem zo goed gekend: Dirk Schuitemaker.
Ik zei tegen hem, dat ik wist dat we eigenlijk huis-in, huis-uit moesten gaan en overal hetzelfde leed zouden aantreffen. Ik zei tegen hem: "Blijf maar thuis, geef maar een ander mee".
Hij zei: "Nee, ik ben ouderling, en ik ga wél mee, maar ik zal niet veel zeggen".
En zo gingen wij en wij kwamen bij een weduwe. Die vrouw had haar man vlak voor de oorlog verloren. Een zoon was ver weggegaan, maar ze had nog een zoon thuis.
We kwamen daar binnen en we hoorden het droeve relaas van deze vrouw aan. Ik zie nog hoe ze het vloerkleed aan de punt vatte en zei: "Kijk, hier was een stuk uitgezaagd, daar was de schuilplaats van mijn zoon. Maar op die dag, dat de ramp over Putten kwam, zelden de moffen, dat ze het hele dorp zouden platbranden. Toen heb ik tegen m'n jongen gezegd: "'Kom d'er uit en meld je nog als het kan".'
Toen zei hij: "Moeder, ik vertrouw ze niet".
Ik zei: "Ja wel, want als het dorp in brand gestoken wordt, dan ben je zeker het slachtoffer, kom er maar uit".
Ze zei: "Ik heb hem er haast uitgetrokken ik heb hem nooit weer gezien".
Wat zeg je dan? Ik zei wat. "Och man", zei ze: "Je bent nog zo jong en je hebt niks meegemaakt."
En toen boog mijn ouderling zich wat naar voren en zei: "Vrouw, heb ik ook niks meegemaakt?"
"Ja Dirk", zei ze: "Jij bent ook een jongen kwijt." "Ja, twee", zei hij toen. "En hoeveel had je er?"
"Twee." "O Dirk", zei ze: "Dat is haast nog erger. Twee jongens en twee kwiet, kun je dat begriepen?!"
Toen zei hij: "God had één Jongen en Hij wilde Hem kwijt voor jou en voor mij. Kun je dat begrijpen?"
Ik ben dat antwoord nooit vergeten, want hij richtte zomaar het kruis op in het midden van het gesprek; in het midden van de nood en in het midden van de zorg. En dat alleen het kruis van de Heere Jezus Christus, troost en rust kan bieden.
En die vrouw, die nog nooit had kunnen huilen, een jaar later nog niet, barstte in snikken uit, en zei: "Daar heb ik niet aan gedacht".'

Uit Putten kregen we ook nog toegezonden een fragment van een preek van ds. L. Kievit, die hij in 1973 in Gouda hield over zondag 48 van de Heidelbergse Catechismus, en dat in Putten werd overgenomen in 'Rondom het Woord' onder de titel 'Bewaar en vermeerder Uw kerk':

'(…) Het is er vaak onder de eenvoudigste mensen, die zomaar stilletjes zeggen: Heere God, bewaar en vermeerder Uw kerk. Voor wie het een aangelegen zaak is. Het heeft mij nooit zo sterk getroffen als toen ik in mijn tweede gemeente kwam, dat ik daar op bezoek kwam bij een wijze, maar eenvoudige vrouw, die altijd van jongsaan de bediening van het Woord in de voorbede gedragen had en die daar ook rijk door gezegend is. En dat ze zo in al haar eenvoud zei: dominee, zei ze, 'k heb éne dochter, die was getrouwd en haar man is weggevoerd. En m'n huis kwam onder het geschutsvuur te liggen en ik heb vier dagen in de kelder doorgebracht. En ik heb gebeden. Ze zegt, ik heb gebeden en gezegd: Heere, ik hoop dat die jongen terugkomt, maar als 't niet zo mocht zijn… ik hoop dat we d'r levend uitkomen, maar als 't niet zo mocht zijn… Maar één ding, Heere God, neem de levende bediening van Uw Woord niet weg uit onze gemeente! Toen zei die vrouw: M'n schoonzoon is niet teruggekomen, dominee. M'n huis is verwoest, maar God heeft mijn gebed verhoord. Hij heeft de bediening niet weggenomen uit het midden der gemeente. Daar sta je dan verslagen bij te kijken. Dan denk je: 't Is even wat. Dáár is een gemeente in gezegend. Dáár liggen de geheimen tussen God en mensen over het bewaar en vermeerder Uw kerk.'

In het blad 'Kerk en dier' troffen we het volgende opschrift op het graf van de Engelse dichter Byron over zijn newfoundlander:

'Hier ligt iemand begraven, die schoonheid bezat zonder ijdelheid, sterkte zonder zelfingenomenheid, moed zonder wreedheid – alle deugden van de mensen zonder hun ondeugden.'

In het Reformatorisch Dagblad stond een Ingezonden in de rubriek Opgemerkt van mevr. Gerry Freiburghaus-Kamermans in Spiez over de daar in de loop der jaren gehouden Nederlandstalige vakantiekerkdiensten. Die diensten – zij verwijst daarnaar – kwamen jaren geleden tot stand door bemiddeling van ondergetekende, samen met ds. C. den Boer. Daarna zijn die diensten als een olievlek over de vakantielanden uitgebreid. Omdat we de ervaring van mevr. Freiburghaus herkennen (we zijn daar 'gasten') laten we hier ook dit stuk volgen:

'De zomervakantie is actiter de rug en ook dit jaar waren vele Nederlanders in het Berner Oberland te gast. Als Hollandse die al bijna dertig jaar in dit mooie land woont, kan ik begrijpen dat de bergen fascinerend zijn. Er is echter een andere aanleiding voor dat ik deze brief aan u schrijf, namelijk de Nederlandse kerkdiensten in Zwitserland. De opbouw van deze diensten in Spiez heb ik in de jaren zeventig van nabij meegemaakt. Na al die jaren ben ik er niet meer zo van overtuigd dat deze diensten echt nodig zijn, maar daar kun je van mening over verschillen en daar gaat het in dit geval niet over.
Ik ben lid van de Evang. Ref. Kirche in Spiez en woon dus 's zondags hier de diensten bij. Deze diensten duren meestal tot 10.30 uur. De Hollandse kerkdiensten beginnen om 11.00 uur. De Hollandse kerkgangers kunnen helaas niet wachten tot de Zwitserse kerkgangers de kerk verlaten hebben. Ze openen de kerkdeuren tijdens de dienst om naar binnen te gluren en bij het uitgaan van de dienst versperren ze de ingang van de kerk, zodat de mensen nauwelijks naar buiten kunnen. Een hoogst onaangename situatie!
Het parkeren is een hoofdstuk apart. Als Zwitserse kerkgangers worden we ook daar geblokkeerd. Men parkeert op het grasveld én op verboden plaatsen. Onze auto stond totaal klemgezet. Beseffen de mensen wel dat ze gast zijn ? Ik schaam me in ieder geval voor mijn landgenoten.
In onze kerkenraad (ik ben kerkenraadslid) zijn deze dingen besproken en ik heb beloofd een ingezonden brief naar uw krant te sturen, in de hoop op deze manier vele vakantiegangers te bereiken. We denken erover om na al deze ergernissen de kerk niet meer ter beschikking te stellen.
Ik wijs er graag op dat ook in Zwitserland het Evangelie verkondigd wordt en het misschien de moeite waard zou zijn om eens een plaatselijke kerkdienst te bezoeken!'

In het gedenkboek van 'Voetius', dat we vorige week in deze kolommen bespraken, staat een gedicht, dat studenten van het 'Theologisch-Literarisch-Oratorisch Gezelschap Secor-Dabar' maakten op medestudent P. Kuylman, grootvader van dr. P. van den Heuvel:

Wijze: Wien Neerlandsch bloed

Piet Kuylman is een Calvinist
En zweert bij 't oud geloof;
Maar is voor redenering vaak
Een beetje al te doof.
Al strijdt hij voor een achtbre zaak
Zijn wapen is wat slecht:
Met 't roestig wapen in de hand
Strijdt Piet steeds voor zijn recht (bis).

In het jaarverslag van de Nederlandse Gideons (in elke hotelkamer een Bijbel) stond het volgende overzicht van de binnengekomen gelden:

[Tabel: Bijdragen van kerken en geloofsgemeenschappen in 1998 (1997)]

v. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen