Om onze solidariteit met Israël te bewijzen

Gods nabijheid, en op de hoge hand des Heeren, Wiens wegen ondoorgrondelijk zijn, maar Die ook in dit benauwde uur tot een hulp zou zijn, en Die een sterkte en een toevlucht was voor allen, die bang waren. Welhaast profetisch eindigde hij met de woorden dat nu velen zouden worden weggevoerd en dat waarschijnlijk niet velen zouden terugkeren.
Daarna ging ds. Holland voor in gebed en droeg allen op in de genade en goedertierenheid van God. Tenslotte liet hij enkele verzen zingen. Hij keek eerst even de kant van de Wehrmacht op. Vond die dat goed? Maar er werd toestemmend geknikt. Even later klonk het, eerst weifelend, maar al direct krachtiger:
'Welzalig hij, die al zijn kracht
en hulp alleen van U verwacht.'
Het greep velen hevig aan, vooral toen gezongen werd:
'Zij gaan van kracht tot kracht steeds voort;
elk hunner zal, in 't zalig oord
van Sion, haast voor God verschijnen.'
Nog altijd wordt op de eerste zondag van oktober in Putten Psalm 84 vers 3 en 4 gezongen.
Nadat het zingen verklonken was, was het enige ogenblikken stil. Daarna kwamen de militairen naar voren en bevalen op luide toon de mannen tussen de zeventien en de vijftig zich op te stellen en de kerk te verlaten. De deuren gingen open. Daar gingen ze, het marktplein op.
Ds. Holland bleef achter in de kerk, waar intussen de vrouwen gekomen waren met hun etenswaren. Tot driemaal toe maanden de Duitsers iedereen die er zat mee te delen wat men wist over de aanslag. Anders zou het slecht met Putten aflopen. Ds. Holland vertaalde het steeds. Toen hij zich realiseerde dat de represaillemaatregelen niet alleen de weerbare mannen troffen, maar dat heel Putten gevaar liep, wekte hij de aanwezigen zeer indringend op om bij hun geweten te rade te gaan en zich af te vragen wat hun te doen stond, nu er zulke zware bedreigingen werden geuit tegen het hele dorp. Niemand echter meldde zich.

Het doopboek
Toen mochten de mannen van boven de vijftig en de vrouwen eindelijk de kerk verlaten. Ook ds. Holland spoedde zich naar huis. Hij maakte zich zorgen om het doopboek en andere waardevolle documenten, die hij in huis had. Waar moest hij ermee naartoe? Want dat alles mocht niet verbranden. Hij wilde de spullen bij een kerkvoogd in de kluis bergen, maar die was ook opgepakt en had de sleutels bij zich. 'Uiteindelijk hebben wij ze tussen twee zinken teilen geborgen in de tuin.' Vervolgens ging hij naar de politie om te vragen of ze de kerk en de pastorie wilden sparen. Maar zijn smeekbede haalde niets uit.
Zo was hij druk in de weer tot een uur of vier; toen werden er papieren afgegeven, die men op de deur moest plakken: daarop stond dat de desbetreffende woning niet in brand gestoken mochten worden. Wie namelijk iemand van de motorpolitie in huis had, kreeg zo'n papier. Ook bij ds. Holland verbleef een motoragent. Desondanks moest hij van de Duitsers het huis verlaten. Snel vertrok hij op zijn fiets. De koffers, die hij had klaargezet, vergat hij inderhaast. En zijn vrijstelling had hij nog op zak. Een ander ging die toen voor hem op de deur plakken. Het was niet voor niets: de pastorie bleef gespaard. En de kerk.

H. J. Lam, N. a/d IJ.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen