Boekbespreking

W. A. Strange, Kinderen in de vroeg-christelijke kerk. Uitg. Barnabas. 148 blz., ƒ 24,95.

Hoe was het om kind te zijn in de eerste eeuwen van onze jaartelling en hoe dachten volwassenen toen over hun kinderen, in een wereld die heel verschillend was van de onze? Hoe was Jezus' houding ten opzichte van de kinderen? Over deze en dergelijke vragen en, voor zover dat mogelijk is, de antwoorden daarop, gaat dit boek. De schrijver is hoofd van de vakgroep theologie en godsdienstwetenschappen aan het Trinity College in Carmarthen (Wales) en was daarvóór predikant in de anglicaanse kerk. Hij laat zien dat tederheid en ouderliefde en daarnaast hardheid en wreedheid in een en dezelfde tijd gelijk op gingen. De schooldagen waren lang en er heerste strenge tucht, met de stok en de zweep. We mogen echter veronderstellen dat de christenen veel liefde voor hun kinderen hadden. Verrassend is de grote aandacht van Jezus voor kinderen. De schrijver maakt daar waardevolle opmerkingen over, zoals naar aanleiding van de kinderzegening (Markus 10): Het is in de joodse gemeenschap gebruikelijk dat kinderen de volwassenen als voorbeeld nemen, maar in het koninkrijk van God is het, naar de woorden van Jezus, precies andersom. En, bij de opwekking van het dochtertje van Jaïrus (Markus 5 : 41): om te vermijden dat de lezers bij de woorden 'Talitha kumi' aan een soort toverspreuk zouden denken, geeft Markus er meteen de vertaling bij: Dochtertje, sta op.

De schrijver zegt: kinderen in de vroeg-christelijke kerk hebben vanaf het begin de erediensten bijgewoond. Een kerk waar kinderen in de dienst aanwezig zijn, staat dichter bij de nieuwtestamentische kerk dan een kerk waarin kinderen niet welkom m zijn. Daarom pleit hij ervoor in de dienst met de kinderen rekening te houden. Gezinsdiensten, kindernevendiensten, of wanneer de kinderen door een praatje vooraf worden toegesproken, zijn variaties op het thema van het betrekken van kinderen bij de eredienst.

Bijzonder waardevol is wat de schrijver zegt van de kinderdoop. Omdat dogmatische beschouwingen naar zijn mening geen uitkomst blijken te bieden, gaat hij de praktijk van de doop na aan de hand van twee vragen, een historische: werden kinderen, gedoopt in de vroeg-christelijke kerk?, en een theologische: moet op grond van het Nieuwe Testament kinderdoop worden uitgesloten of aangemoedigd? Daarbij gaat hij heel zorgvuldig te werk, zelfs zo dat men soms denkt, dat hij voorstander van alleen de volwassendoop is, dan weer dat hij juist pleit voor de kinderdoop. Toch is zijn conclusie, op grond van zowel historische geschriften als van het Nieuwe Testament, dat het dopen van kinderen van gelovige ouders is begonnen in de tijd van de apostelen. Overigens zegt hij op grond van dezelfde geschriften, dat we mogen veronderstellen dat de kinderen ook deelnamen aan het avondmaal, zoals de joodse kinderen ook het Pascha hebben gegeten. Uit geschriften uit de derde eeuw zou blijken dat deelname van kinderen aan het Avondmaal in ieder geval niet omstreden was. De toenemende verering van brood en wijn als lichaam en bloed van Christus was er de oorzaak van dat kinderen niet meer aan het Avondmaal mochten deelnemen, zegt de schrijver.

Jammer dat het boek geen tekstregister heeft. Dat zou het nog waardevoller hebben gemaakt. Overigens: een boek, dat van de eerste tot de laatste bladzijde blijft boeien. De laatste zin tekent de geest van het boek: 'Een kerk die trouw is aan haar Heer, kan die trouw niet beter laten zien dan in haar zorg voor kinderen, die Hij zo intens heeft liefgehad'.

Huizen         H. Veldhuizen

Bram Krol, Uitdagende profetieën. Actuele bijbelstudies. Uitg. Barnabas. 110 blz., ƒ 22,50.

Ds. Bram Krol schreef vanaf 1979 bijbelstudies voor het evangelische maandblad Uitdaging, een uitgave van de stichting Agapè. In dit boek zijn 26 van deze meditaties, van de 170 die hij schreef, gebundeld. Men verwachte geen diepgravende studies. Ook zijn het niet direct bijbelstudies die uitgaan van een bepaalde bijbeltekst. Dat wil niet zeggen dat het geen lezenswaardige meditaties zijn. Ds. Krol gaat heel beslist uit van het gezaghebbende Woord van God. We lezen opmerkingen die de moeite van het overdenken waard zijn, zoals: 'Bidden is geen tijdverdrijf; het is zinvol werk, waardoor God in deze wereld ingrijpt'. Bram Krol pleit ook, tegenover het individualisme van deze tijd, voor aansluiting bij de gemeente: binnen de gemeente, en niet daarbuiten, vindt geloofsopbouw en de ontwikkeling tot geestelijke volwassenheid plaats, bovendien is de gemeente medicijn tegen eenzaamheid en dwaling. De hoofdstukken zijn: Geloof en bekering, Anders leven en anders denken, In het licht van de eeuwigheid, en Het profetische Woord in de actualiteit.

De titel van het boek is wat misleidend omdat de meditaties niet over profetieën gaan, ook al zegt Krol dat actuele bijbelstudies moderne profetieën zijn omdat het gaat om het actuele Woord van God. In het laatste hoofdstuk vertelt Krol van zijn teleurstellende ervaringen tijdens zijn studie theologie aan de VU in Amsterdam, zijn aanvaringen met moderne theologen als Kuitert en de tegenstand die hij ondervond in de Geref. kerken toen hij predikant werd en daarna. Misschien was het beter geweest dit hoofdstuk niet in dit boek, dat meditatief van aard is, op te nemen.

Huizen         H. Veldhuizen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen