Enkele opmerkingen over de plaats van Israël in de Bijbel

Graag spreek ik mijn dank uit aan de redactie van de Waarheidsvriend dat ze mijn ingezonden brief aan de synode van de SoW-kerken hebben willen opnemen. In dit verband wil ik graag opmerken dat het belangrijk is dat we datgene wat we van anderen overnemen, niet klakkeloos doen, indien we daarmee niet voor 100% instemmen. Het is wezenlijk dat dr. Van der Graaf daarom zijn naschrift daarbij geplaatst heeft. Omdat ik van mening ben dat er deels sprake is van een misverstand en deels van een andere visie dan mijn zicht op het volk Israël, is het een juiste zaak om op dit genoemde naschrift te reageren. Ik ben verheugd dat mij daartoe de gelegenheid wordt geboden.
1. Meestal spreekt men van antisemitisme als het gaat om de afkeer tot Israël. Voor mij zijn de benamingen 'Israël' en 'joden' identiek. De naam 'antisemitisme' is in dit verband veelal niet correct. Tot de Semieten moeten namelijk niet alleen de joden worden gerekend, maar ook de Arabieren en met name de Palestijnen. De Egyptenaren vallen weer niet onder deze benaming; dezen zijn zonen van Cham. In de realiteit van de afkeer tegen de Semieten gaat het meestal toch om de haat tegen de joden. Dat wordt dan duidelijker aangeduid in de benaming: antijudaïsme. Daarmee wordt dus allereerst uitgedrukt: de anti-houding tegenover de joden in de algemene zin van het woord, zoals die - triest genoeg - nog steeds onder diverse volken voorkomt. Ook bij de kerk is daarvan sprake. Antijudaïsme is het tegenovergestelde van solidariteit. Natuurlijk kan onder judaïsme verstaan worden: het jodendom als volk en als godsdienst. Daar valt dan natuurlijk de uitleg onder zoals de joodse wijzen, en in onze tijd de rabbijnen, die van de Schriften geven. Als we het daarmee niet eens zouden zijn, mag er toch nog wel sprake zijn van respect voor het geestelijke gedachtegoed van de anderen, naast een kritische instelling daar tegenover. Uit de Evangeliën blijkt dat Jezus zich in diverse opvattingen opstelt in de lijn van Hillel, één van de grootste joodse wijzen die mede richting heeft gegeven aan de ontwikkeling van het joodse denken tot nu toe. Mede daarom vraag ik mij af, of het rabbijnse jodendom wel zo geheel tegengesteld is aan het christendom. Uiteindelijk gaat het ook bij hen, naast de nadruk op het volgen van de geboden, om het mogen leven uit de genade van de Eeuwige. Zeker, zij aanvaarden Jezus niet als de Messias. Maar denken we er wel eens over na, waarom zij dat niet doen? Dat is de schuld van de christenen die in de loop der eeuwen niet hebben geleefd uit de Messiaanse boodschap van Jezus naar de vrede! Laten we evenmin vergeten dat sommige joden, zoals Flusser, Lapide en Ben-Chorin zich intens verdiepen in de persoon en de boodschap van Jezus. Zij zeggen dat zij Jezus beter begrepen hebben dan wij! Wij volgen niet de zeer vele regels en voorschriften die de joden naar aanleiding van de thora hebben opgesteld. Maar wij hebben, zoals zij, toch diep respect voor de thora. Ja, wij aanvaarden die toch eveneens als de leiding die God ons geeft in ons leven van elke dag.
2. Wij moeten m.i. voorzichtig zijn in het citeren van teksten uit de brieven van Paulus over de thora. Want deze zijn in een bepaalde, concrete situatie geschreven. Paulus - zowel als Jezus - hebben hun leven duidelijk geheel volgens de thora geleefd; dus ook volgens de toen geldende voorschriften opgesteld door de joodse wijzen. Romeinen 7: 12: Zo is dan de wet heilig, en ook het gebod is heilig en rechtvaardig en goed. In Mattheüs 5 radicaliseert Jezus de regels van de thora. Mattheüs 5 : 18vv.: Eer de hemel en de aarde vergaat, zal er niet één jota of één tittel vergaan van de wet, eer alles zal zijn geschied. Uiteraard moeten we het judaïsme, zoals alle andere overtuigingen - ook van onze eigen christelijke dogmatiek - kritisch benaderen. Natuurlijk is dat geen vloek. Kritisch benaderen is noodzakelijk voor ieder christen, opdat we niet 'zo maar' overnemen wat anderen hebben uitgedacht.
3. In Genesis 12: 3 spreekt de Eeuwige: Met u zullen alle geslachten des aardbodems gezegend worden. In Genesis 22: 18 wordt dit terecht zo verstaan dat het 'met u' betrekking heeft op: 'uw zaad, uw nageslacht'. Paulus verklaart deze belofte ten diepste vervuld in Jezus Christus (Gal. 3: 16). Maar dat maakt heel helder dat Jezus alleen als jood, de vervulling kan zijn van de goddelijke beloften. Dus de nazi's zouden in de Tweede Wereldoorlog Jezus als jood hebben gezien, wat Hij dus ook ten volle is. We kunnen hieraan toevoegen dat in die dagen ook de joden die Jezus als Messias beleden, naar de vernietigingskampen zijn gevoerd. Een bekend voorbeeld is de r.-k. religieuze Edith Stein die in Auschwitz werd vergast. Het anti-judaïsme van de nazi's is gebouwd op de anti-joodse gevoelens die de kerk eeuwenlang heeft gekoesterd! Het getto, de maatschappelijke isolering van de joden, het dragen van het herkenningsteken, het zijn allemaal zaken die de kerk in het verleden reeds had uitgedacht. De nazi's hebben daar eigenlijk alleen de totale uitroeiing, de zogenaamde 'Endlösung' aan toegevoegd. Daarom zou het niet anders zijn gegaan dan dat, als Jezus tijdens de Tweede Wereldoorlog op aarde zou zijn geweest, hij samen met de andere joden naar Auschwitz zou zijn gevoerd om daar met hen allen vergast te worden. De joden vragen ons als christenen: 'Jullie zeggen toch dat jullie Jezus navolgen? Zouden jullie met hem meegegaan zijn in de veewagon naar Auschwitz?'

Utrecht, 5-2-2000,    Willem S. Duvekot

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen