Boekbespreking

Dr. L. Floor, De gaven van de Heilige Geest in bijbels-theologisch perspectief. Uitg. Groen, Heerenveen 1999.116 blz.
Vooral sinds de jaren zestig van de 20e eeuw is er binnen de kerken meer aandacht gekomen voor de gaven van de Heilige Geest, mede door de bezinning daarop binnen de zgn. charismatische beweging. De brede uitstraling die er van deze beweging uitgaat en haar invloed in de kerken nodigen uit om zich grondig te verdiepen in wat de Bijbel over de Gave(n) van de Geest zegt. 'We vinden bij deze beweging een enthousiasme, een blijdschap en een vrijmoedigheid die ons in de traditionele kerken soms verlegen laat voelen.' Aldus dr. L. Floor, docent aan de Theologische Universiteit van Potchefstroom (Zuid-Afrika) in zijn publicatie over de gaven van de Heilige Geest in bijbels-theologisch perspectief.
Dr. Floor geeft in dit boek in helder taalgebruik een bijbels-theologische uiteenzetting over de Geestesgaven. Ik volsta met het geven van een summiere weergave van de inhoud met enkele conclusies van de auteur. Achtereenvolgens schrijft hij over de doop met de Heilige Geest; in Lukas (Handelingen) de unieke heilshistorische gave, maar ook heilsordelijk (bij Paulus): het nieuwe begin in het leven van het geloof, de wedergeboorte; geen 'second blessing', zoals in Pinksterkringen vaak is gedacht.
Vervolgens gaat het over de gaven en de vrucht van de Geest en de verhouding tussen deze twee, een gelovige kent altijd de vrucht van de Geest, maar niet elke gelovige heeft dezelfde gaven van de Geest. Over het onderscheid tussen natuurlijke gaven (talenten; uit aanleg) en bovennatuurlijke gaven (bijzondere 'charismata') schrijft Floor, dat ook natuurlijke bekwaamheden in dienst genomen kunnen zijn door de Geest en als zodanig charismata heten mogen. Daarbij is er een wisselwerking tussen Woord- en daad-charisma.
Uit het geheel van Geestesgaven haalt Floor er drie naar voren, waaraan hij een uitvoeriger bespreking wijdt. Eerstens: de glossolalie (spreken in vreemde talen); wij mogen deze gave ook in onze tijd niet belemmeren, maar zullen er wel behoedzaam mee om hebben te gaan. Dan de gaven van de genezing en van de profetie. Van de laatste zegt Floor, dat alle gelovigen in beginsel profeten zijn. Volgens Calvijn, bij wiens uitleg Floor vaak aansluit, heeft de profetie vooral te maken met Schriftverklaring (toegepast op praktische situaties). Intussen verwijst hij ook - in zeer instructieve uitstapjes - naar wat hierover op het Convent van Wezel te berde is gebracht en door puriteinen (John Owen, Perkins bijv.). Bucer brengt hij niet sprake.
Overigens wijdt Floor behartigenswaardige woorden op dit punt aan een eerherstel van 'het ambt aller gelovigen' (mede n.a.v. de inauguratie van D. J. Du Toit (Totius) in 1911 over de zestiende eeuwse profetie en de betekenis ervan voor het heden). In een groot aantal noten verwijst hij naar geraadpleegde literatuur, hoofdzakelijk uit de tijd van de Reformatie, uit Christelijk Gereformeerde en Vrijgemaakte hoek en uit de wereld van de evangelicals. Ik krijg de indruk dat Floor op bepaalde punten verder gaat dan bijv. J. Calvijn. Hij zegt zeker niet, dat de bijzondere Geestesgaven tot de tijd van de apostelen te beperken zijn. Het boek van Floor is geschreven met het oog op de praktijk van het leven van het geloof en de opbouw van de gemeente vandaag. Het criterium van wat gaven zijn in een charismatische gemeente is: dienen zij de opbouw van het geloof en van de gemeente? In dat verband is het ook van belang in te zien, hoe de Bijbel spreekt over de verhouding van ambt en charisma. Het is zeker niet zo, dat de ambten eerst opkwamen, nadat de charismatische geleding van de eerste christengemeente was verbleekt en verkild. Anderzijds mogen ambtsdragers vandaag er wel op toezien, dat zij niet als ambtenaren optreden, maar de gemeente zoeken toe te rusten om in het ambt aller gelovigen bezig te zijn, als een mondige gemeente. Niet in overspannenheid (er moet tegenwoordig zoveel). Wel opdat elke gelovige kan ontdekken, welke gave de Heilige Geest hem/haar gaf om er de Heere mee te dienen. Gemeenteleden zijn niet de passagiers op een schip, heerlijk achterover op het dek, terwijl anderen het werk doen (blz. 41).
Kortom, dr. Floor geeft ons in zijn boek een heel vruchtbare handreiking. Ruim een jaar geleden sprak hij op de contio van GB-predikanten over hetzelfde onderwerp. Onze collegae kunnen zijn lezing in Theologia Reformata nog eens nalezen. Maar en voor hen en voor allen die te maken hebben met 'gemeenteopbouw' wil ik gaarne de boven besproken studie aanbevelen. Zij kan zeker ook dienen als materiaal voor bezinningsmomenten op kerkenraadsvergaderingen en voor gesprekskringen (voor verdere doordenking van het toerustingswerk in de gemeente).

C. den Boer

Philipp Newell, Het koninkrijk als paradijs. Gedachten bij het Evangelie, uitg. Meinema, Zoetermeer 1999, 60 blz., ƒ 19, 90.
Newell is pastor van de Church of Scotland en geraakt door de Keltische spiritualiteit. In dit boekje mediteert hij over teksten uit het Evangelie naar Lucas. De overdenkingen willen leiden tot meditatieoefeningen, waarbij de auteur in de leer is gegaan bij de spiritualiteit van Ignatius van Loyola. De toonzetting is sympathiek. Het bijbels gehalte vind ik niet sterk. Schepping en verlossing worden zo nauw op elkaar betrokken, dat verlossing haast gaat samenvallen met een soort ontdekking van je diepste zelf. Het Evangelie sluit aan bij het religieus verlangen van mensen. Typerend voor de geest van het boekje is b.v. een zin als: 'De gave van de verzoening bevrijdt dus in ons wat God van nature in ons diepste wezen heeft geplant'. Typerend is ook dat Jezus' woorden 'Het Koninkrijk Gods is binnen in u' in die spiritualistische en mystieke zin worden verstaan. Het boekje is een mix van bijbelse gedachten en ideeën die voor mijn gevoel dicht bij het Nieuwe-Tijdsdenken zitten.

A. Noordegraaf

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen