De Heilige Geest en de wereld

De Pinkstergeest en het leven (1)

De titel van ons onderwerp klinkt als het intrappen van een open deur. 'De Pinkstergeest en het leven'. Dat is een tautologie. Wie Pinkstergeest zegt, zegt ook leven.
Met het Nicaeno-Constantinopolitanum, door Calvijn overigens bekritiseerd wegens zijn overvloed van herhalingen (battologia - zie H. Berkhof, Christelijk Geloof, 353), belijden wij van de Geest, dat Hij van de Vader en de Zoon uitgaat; dat Hij Heere (Kurios) is en levend maakt. Hiermee zijn twee dingen gezegd.
1. De Heilige Geest is ook de Geest van Christus. 'Want niemand kan zeggen Jezus de Heere te zijn dan door de Heilige Geest' (1 Kor. 12: 3).
2. Hiermee is ook gezegd, dat de Geest samen met Christus aanspraak maakt op de koningsheerschappij. De Geest is de grootste Macht in deze wereld.
Hiermee zijn enkele houtskoollijnen neergezet, die als aanzet kunnen dienen voor de schets, die ik hier wil proberen te leveren mede met het oog op de bezinning op en voortgang van de prediking onder ons. Om de gedachten wat te ordenen, beperk ik me tot drie hoofdlijnen.
1. de Pinkstergeest en de wereld waarin wij leven.
2. de Pinkstergeest en het leven van de prediker.
3. de Pinkstergeest en het leven van de gemeente.

Wereld
De Pinkstergeest is niet van vandaag of gisteren. Voor dag en dauw was Hij er al. Als de scheppende Geest van God zweefde, - broedde - Hij over de wateren.
De Geest geeft de schepping haar aanzijn en brengt het geschapene tot leven (Gen. 1: 2; 2: 7; Ps. 33: 6; Job 26: 13; 33: 4).
De Bijbel spreekt over de werking van de Geest in de flora en fauna (Jes. 34: 16 en 40: 7).
'Het gras verdort en de bloem valt af als de Geest des Heeren daarin blaast'.
Ook werkte de Heilige Geest van meet af aan in de kunst en cultuur. Bezaleël en Aholiab zijn daar de klassieke voorbeelden van (Ex. 35: 31 e.v.)
De Geest openbaarde Gods waarheid en wil aan Zijn boodschappers (Num. 24: 2; 2 Sam 23: 2).
De Heilige Geest bracht ook ten tijde van het Oude Verbond de levende geloofsrelatie met God tot stand en deed mensen reageren op de goddelijke boodschappen in de vorm van berouw en bereidheid om Gods bevelen op te volgen.
De Geest hield de lofzang gaande en stimuleerde tot het gebed (Zach. 12: 10; Ps. 51: 10-12; Jes. 11: 2; 44: 3; Ez. 11: 19; 3 : 25-27; 37: 14; 39: 29; Joel 2: 28, 29).
Hij rustte mensen toe tot leiderschap (Gen. 41: 28; Num 11: 17).
Richters, koningen en profeten werden door Hem tot daden aangezet en gedreven tot het spreken van de Woorden Gods.
Van de Heilige Geest ontvingen mensen bekwaamheid en kracht. Samengevat zien we de Geest in het Oude Testament dus werkzaam als: Schepper, Inspiratiebron en Toeruster.
Maar op die bewuste morgen van de eerste pinksterdag in.Jeruzalem zijn de sluizen van de hemel voor de Geest helemaal opengegaan. Vanaf dat moment kregen de discipelen van Jezus duidelijk inzicht in Gods plan: dat het de Geest te doen is om de hele wereld voor God te winnen! De Geest verheerlijkt immers Christus, de Kurios. Hij geeft aan Christus de plaats die Hem toekomt.
Niet alleen als Redder van zondaren, maar ook als Heer van de wereld. De Geest wil alle dingen vervullen, zodat de aarde vol zal zijn van de kennis des Heeren. Deze grondnotie treffen we ook aan in de theocratische visie van Calvijn. Ook Van Ruler vertolkte deze gedachte met de voor hem karakteristieke woordspeling: het draait in de prediking om het kruis, maar het gaat om het Koninkrijk, de gloria Dei.
Wie deze brede actieradius van het Evangelie uit verkondiging haalt, versmalt deze tot een persoonlijke oproep en aanbod van genade aan enkelingen. Heel dierbaar en harten veroverend, maar de Geest wil meer, Hij wil door een Gode geheiligde gemeente Christus promoten en proclameren aan alle mensen (Titus 2: 8-15).
Zo is de Pinkstergeest de werkende en levendmakende Geest in onze concrete leefwereld in al haar breedte en gebrokenheid. De prediking van het Evangelie staat dan ook van meet af aan in het wereldomvattende krachtenveld van de Geest!

Tegenkrachten
Dat krachtenveld is echter tevens het spanningsveld. Juist vanwege deze radicale proclamatie, komt de kloof openbaar, die er in alle tijden blijkt te zijn tussen de Boodschap en hoorders. 'Want de wereld kan Hem niet ontvangen, want zij ziet Hem niet en zij kent Hem niet'. (Joh. 14: 17)
'De Heilige Geest stelt de wereld in staat van beschuldiging en daarvan wil niemand weten' (drs. P. E. Th. Aalders in: 'De Heilige Geest en de wereld', Jaarboekje Voetius 1981-82).
De Pinkstergeest ondervindt tegenstand van de geest der wereld, die zich openbaart in een veelvoud van '-ismen'. Het agnosticisme en relativisme die onze tijd kenmerken, zijn daar exponenten van.
Echter, ook hier geldt, dat er weinig nieuws onder de zon is. De Pinkstergeest Die de Geest van de Waarheid is, wordt bewust of onbewust tegengestaan door de aloude Pilatusvraag: 'wat is waarheid? '.
Marsman vertolkte in 1939 dit gevoel op zijn.eigen wijze en heeft daarmee ook bijna profetisch over de tijd gesproken die wij nu beleven:
'Ik sta alleen, geen God of maatschappij, die mijn bestaan betrekt in een bezield verband.
Dat bezielde verband is wat de Franse filosoof, Lyotard, 'het grote verhaal' noemt.
'Wat zich op onherstelbare wijze', zegt hij, 'in het Europese geweten nestelt, is het vermoeden dat de geschiedenis niet noodzakelijkerwijs een universeel doel heeft'.
Wij leven in de eeuw van de fragmentatie. 'Picking de fruits without de roots'.
We maken er met zijn allen op religieus gebied een potje van. Spottend heeft iemand eens gezegd: 'Postmodernisme is spaghetti met een hamburger en een patatje oorlog' (geciteerd in IDEA, Gemeenteopbouwblad van de Evangelische Alliantie, 20e jaargang, nr. 4, aug. 1999, artikel van ds. W. Rietkerk, 'Postmodernisme verlegenheid of gelegenheid').
De kerk is in deze beweging, die door Europa trekt niet alleen numeriek geslonken, maar bovendien zo naar de rand van de samenleving gedrongen, dat ze volstrekt irrelevant is geworden in het leven van de meeste mensen.
We hebben te maken met toenemende uitholling van het woord. Sybe Bakker noemt dat in Woordwerk (jaargang 99, nr 44): 'ontologische twijfel'.
Woorden die wij in de kerk spreken corresponderen niet meer met de beleving van de werkelijkheid. Dat gaat ook aan de gemeente niet voorbij. Misschien moeten we eerst die verlegenheid tot in onze botten voelen, willen we nog een woord hebben voor de wereld.

Onwederstandelijk
Maar dit gezegd hebbend, mogen we het ook tegen elkaar zeggen: het hangt toch waarachtig niet alleen van onze inspanning af.
Met het Apostolicum zeg ik mee: Ik geloof in de Heilige Geest.
Ook nu zal de Heilige Geest creatief genoeg blijken om een landingsplaats te creëren voor het Evangelie.
Ook zonder dat wij een aanknopingspunt vinden bij de moderne mens in de leefwereld van vandaag (zie art. Runia, de Waarheidsvriend, 14 okt. 1999).
Onze verlegenheden kunnen ook nu Gods gelegenheden zijn. De Geest werkt onwederstandelijk. Het gebed zal er dan ook nu meer dan ooit hebben te zijn: Kom Schepper Heilige Geest.
Maar de Pinkstergeest wil ons daarbij inschakelen. En wel met name door ons in de weg van de heiliging en navolging van Christus aanstekelijke christenen te laten zijn, op wie anderen zich in het donker kunnen oriënteren en op de weg naar God worden gebracht.
De apostel Paulus houdt de gemeenteleden in Korinthe voor, dat zij niet zozeer Gods postbodes zijn, maar Gods brieven, leesbaar voor alle mensen, geschreven, niet met inkt, maar door de Geest van God. Dit zal dan ook in onze prediking aandacht moeten hebben: kan de wereld aan ons zien, dat wij uit een andere Geest leven, dan de geest van de wereld?
Als dat ergens zichtbaar zal moeten zijn dan is het wel bij de verkondigers van het Evangelie zélf! Want als wij de gemeente deze weg voorhouden zal dat alleen overkomen wanneer wij zelf aanstekelijke christenen zijn.
Dat brengt ons bij het tweede.

Apeldoorn      A. Visser
 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen