De betekenis van elektronische post voor de gemeenteopbouw (1)

Inleiding
'Drie maanden geleden haalde ik m'n schouders er nog over op. Vandaag doe ik geen dag meer zonder'. Dat hoorde ik een collega onlangs zeggen toen het ging over het verschijnsel elektronische post. In een paar artikelen willen we wat nader ingaan op dit nieuwe communicatiemiddel, dat de laatste tijd een plaats is gaan innemen in de levens van steeds meer mensen. Het laat zich aanzien, dat het gebruik van elektronische post zich de komende tijd ongeveer net zo wijd zal verspreiden als het gebruik van de telefoon vandaag de dag. Als u als lezer dus een telefoon in huis hebt en daar regelmatig gebruik van maakt, is de kans dus groot dat u bij leven en welzijn over een aantal jaren ook gebruik zult maken van de mogelijkheid om elektronische post te verzenden en te ontvangen. Het is daarom geen buitenissig onderwerp dat we aan de orde stellen, maar iets waar we voorzover dat nu nog niet het geval is in de toekomst in steeds bredere kring mee te maken krijgen.
In de komende artikelen willen we vooral nagaan, op wat voor manieren we in de kerk zoal onze winst kunnen doen met dit nieuwe medium. Mijn indruk is, dat elektronische post in de praktijk van het gemeentewerk her en der al op vele manieren met vrucht wordt gebruikt, waarvan we er in deze korte reeks artikelen slechts een aantal kunnen aanstippen. Bij voorbaat nodigen we collegae of anderen die nog weer andere ervaringen hebben uit deze aanvullend te melden. Ieder kan daar dan immers desgewenst weer zijn of haar winst mee doen.
Intussen willen we ook niet verzuimen de vraag onder ogen te zien, welke nadelen er eventueel aan dit nieuwe medium kleven. Tot dusver hebben vrijwel alle 'wonderen der techniek' (al vanaf de boekdrukkunst!) immers een Januskop gehad. Enerzijds hebben we er telkens weer de zegenende hand van God in mogen zien; dankzij de boekdrukkunst werd het bijv. mogelijk de Bijbel veer sneller te verspreiden. Anderzijds bleken er voortdurend ook nadelige en schadelijke kanten aan te zitten, waardoor nieuwe technische uitvindingen bij tijden tot een vloek werden. Met de boekdrukkunst werd het ook mogelijk allerlei antichristelijke ideeën sneller ingang te doen vinden. Soms worden de gevaren van een stuk techniek ook naderhand pas goed duidelijk (denk aan de auto: die lijkt op het eerste gezicht ook alleen maar mooi, maar kost jaarlijks wel vele mensen het leven door verkeersongevallen). Zijn die nadelige kanten ook te ontwaren aan het verschijnsel elektronische post, en zo ja waar moeten we dan aan denken?
Voordat we op deze vragen ingaan willen we echter eerst proberen het verschijnsel zó te beschrijven, dat ook zij die geen enkele ervaring met de computerwereld hebben kunnen volgen waar het ongeveer om gaat. Ik hoop dat ik daarbij de plank niet op bepaalde technische punten missla (ook dan moeten anderen het maar zeggen), want zelf ben ik totaal geen 'computerfreak'. Dat hoeft men ook helemaal niet te zijn om wel met vrucht van het systeem van elektronische postverzending gebruik te kunnen maken. Dat laatste doe ik nu alweer enkele jaren met veel plezier. Dus wat houdt elektronische post precies in? En waarom hoor je zoveel mensen er eigenlijk toch wel enthousiast over?

E-post
In het dagelijks spraakgebruik wordt de recente mogelijkheid om elektronisch post te verzenden en ontvangen aangeduid met de Engelse term e-mail; de e staat daarbij voor 'electronic', en 'mail' betekent post. Eigenlijk is het jammer dat er nog altijd geen algemeen aanvaarde Nederlandse vertaling voor deze term beschikbaar is. In Zuid-Afrika is dat wel het geval, daar spreekt men over 'epos'. Maar de Nederlandse parallel 'epost' die boven dit stukje staat, zal bij velen vreemd overkomen. Vermoedelijk zullen we dus wel altijd het Engels blijven gebruiken.
Om elektronische post te kunnen verzenden en ontvangen heeft men een computer nodig. Zo'n computer kan via een bepaald rechthoekig kastje een zogeheten 'modem', aangesloten worden op de telefoon. Sommige computers hebben trouwens een ingebouwde modem, zodat men behalve een telefoon niet eens een extra apparaat nodig heeft. Via zo'n modem wordt verbinding mogelijk met de buitenwereld, dat wil in dit geval zeggen; met andere computers. Deze andere computers kan men bereiken via bepaalde computercentrales, die zich bevinden in speciaal daarop gerichte bedrijven, zogeheten 'voorzieners', (of in het Engels, maar dat proberen we hier zoveel mogelijk te vermijden, 'service providers'). Bij die bedrijven kan men een tegenwoordig soms gratis abonnement afsluiten, en ook een computerprogramma bestellen dat nodig is om elektronische pest te kunnen verzenden en ontvangen. Zo'n e-mailprogramma kost doorgaans weinig geld en kan betrekkelijk eenvoudig in de eigen computer aangebracht worden. Voor de goede orde wijzen we erop, dat we onder elektronische post iets anders verstaan dan onder het zogeheten internet. Weliswaar maakt het systeem van elektronische postverzending gebruik van het internet. Maar het is niet noodzakelijk dat men ook zelf toegang tot het internet heeft om elektronisch post te kunnen verzenden en ontvangen. Ook wie dus zelf geen aansluiting op het internet in huis wil hebben, kan een abonnement afsluiten om elektronische post te kunnen verzenden en ontvangen (een zogeheten 'e-mail only' abonnement).

Hoe werkt het?
Het principe van elektronische post werkt nu zo, dat men eerst in het eigen geïnstalleerde e-mailprogramma een brief typt aan een andere e-mailbezitter. Heeft men de brief klaar, dan kan men via de telefoon 'inbellen' bij het bedrijf waar men z'n abonnement heeft lopen. Is de verbinding met de computercentrale van dat bedrijf eenmaal tot stand gebracht, dan levert men de brief eenvoudig af door het knopje 'verzend' aan te klikken. Voordat u de telefoonverbinding vervolgens weer verbreekt, kunt u nog nagaan of er misschien bij het bedrijf nieuwe aan u geadresseerde post is binnengekomen. Nadat u de telefoonverbinding hebt verbroken, kunt u die dan rustig gaan lezen.
Uiteraard is het nodig dat men op de centrale - net als bij KPN met gewone post - precies kan nagaan welke elektronische brief voor wie bestemd is. Daarom krijgt iedereen die met elektronische post werkt de beschikking over een zogeheten e-mailadres. Het eerste gedeelte van dat adres kan men doorgaans zelf bepalen, maar het handigst is toch om dat een aanduiding van de eigen naam te laten zijn. Daarna volgt in het adres een zogeheten apestaartje (@), hét kenmerk van elk e-mailadres. Vervolgens komt dan de naam van het bedrijf waar men z'n abonnement heeft afgesloten, gevolgd door een punt en een code van het land waar dat bedrijf gevestigd is. Om een voorbeeld te geven van hoe het geheel eruit ziet, volgt hier het e-mailadres van schrijver dezes: gvdbrink@solcon.nl ('solcon' is dus de naam van het bedrijf, 'nl' staat voor Nederland). Wie mij nu een elektronische brief zou wijlen schrijven, moet daartoe boven die brief dit adres intikken. Dat is een beetje een precisiewerk, want één tekentje verkeerd en de brief kan al niet meer bezorgd worden. Gelukkig kan men alle adressen die men regelmatig gebruikt in de computer opslaan in een zogeheten adressenbestand, van waaruit men het gewenste adres kan aanklikken. Men hoeft dus niet steeds ergens het juiste adres op te zoeken, en het zelfs niet voor iedere brief apart in te tikken. Men klikt eenvoudig op het adres zoals het voorkomt in het adressenbestand. Voor wie geen enkele voorkennis heeft klinkt het bovenstaande bij het eerste lezen uiteraard nog best ingewikkeld; maar voor wie zich enige inspanning getroost is het toch echt niet moeilijk het werken met e-mail onder de knie te krijgen. Ik hoorde onlangs van een al wat oudere moeder, wier dochter binnenkort uitgezonden hoopt te worden in dienst van de zending. Deze moeder beschikt niet over een typediploma, maar met enige hulp van anderen slaagt ze er wel in zelfstandig te leren omgaan met e-mail, zodat ze op deze wijze straks met haar dochter contacten kan gaan onderhouden.

Alleen sneller?

Hef principe van elektronische post is dus eigenlijk hetzelfde als dat van de 'gewone' post: je verzendt geadresseerde berichten naar mensen, die dat op hun beurt ook weer naar jou kunnen doen. Alleen de gewone post komt maar eenmaal per dag langs! Het duurt ook altijd (afgezien van speciale en vaak dure services) minstens een dag voordat een brief of ander poststuk bij de geadresseerde aankomt. Dat is bij elektronische post anders. In principe kan de geadresseerde vrijwel meteen nadat een bepaald bericht aan hem of haar verzonden is, dit bericht 'ophalen' en lezen. Daar hoeven in principe maar fracties van een seconde tussen te zitten!
Nu kan men zeggen: goed, het gaat allemaal wat sneller dan gewone post. Maar is dat nu een reden om er zo positief over te zijn? Laat het enthousiasme van velen over e-mail niet alleen maar zien dat wij moderne mensen vandaag de dag nauwelijks meer geduld hebben om fatsoenlijk op een brief te wachten? Nee. Want behalve de snelheid zijn er nog andere opmerkelijke verschillen tussen gewone en elektronische post. Die verschillen zijn voor een deel van psychologische aard: op de een of andere manier gaat men er veel eerder toe over iemand een e-mailbericht te sturen dan hem of haar op te bellen of een 'gewone' brief te schrijven. Onder andere dit gegeven heeft interessante gevolgen voor de gemeenteopbouw, bijvoorbeeld op de terreinen van zending, pastoraat, organisatie van het gemeentewerk, en zelfs communicatie over de eredienst. In het volgende artikel willen we nader op een en ander ingaan.

Bilthoven      G. v. d. Brink

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen