Het Werelddiaconaat van de SoW-kerken en Israël

De nieuwe kerkorde van de Hervormde, Gereformeerde en Lutherse Kerken ('Samen op Weg-kerken') kent een unieke aanhef: 'De Verenigde Protestantse Kerk in Nederland is overeenkomstig haar belijden gestalte van de ene heilige apostolische en katholieke of algemene christelijke Kerk die zich delend in de aan Israël geschonken verwachting uitstrekt naar de komst van het Koninkrijk Gods'. De toelichting daarbij zegt o.a.: 'De kerk is geworteld in Israël. Zij heeft het voorrecht te mogen delen in de aan Israël geschonken verwachting. Dat is beslissend voor haar identiteit en haar identiteitsbesef'. De kerk kan dus haar eigen identiteit niet beleven zonder voortdurende rekenschap van de verbondenheid met Israël. Een enorm belangrijke uitspraak. Ik heb indertijd als lid van de toenmalige Hervormde Raad voor de verhouding van kerk en Israël in de werkgroep gezeten die deze tekst heeft voorbereid en sta er nog steeds volkomen achter. Het is uniek in de kerkgeschiedenis, dat een kerk haar zelfbepaling niet los van Israël kan zien. Dat is misschien wel een van de wonderen van de twintigste eeuw! Hoe het zal uitwerken in de nieuwe structuur van de SoW-kerken zal nog moeten blijken. Ik ben er niet helemaal gerust op, als ik constateer, dat er flink bezuinigd is op het kerk- en Israëlwerk en dat dat werk bovendien is weggestopt in een commissie van een afdeling van een dienst Maar goed, er zitten daar bekwame mensen, die ik graag het voordeel van de twijfel gun.
Dat voordeel van de twijfel is helaas ten aanzien van het werelddiaconaat tot ver beneden het nulpunt gezakt. Wie kennis neemt van de brochure 'Partners en projecten 2000' van 'Kerken in Aktie, Zending en Werelddiaconaat van de Samen op Weg-kerken' vindt van de hoge inzet van de kerkorde vrijwel niets terug. De blz. 76-80 geven een overzicht en een korte beschrijving van de projecten van het werelddiaconaat in het Midden-Oosten. Een aanzienlijk deel van het budget blijkt bestemd te zijn voor geheel of gedeeltelijk Arabische of Palestijnse dan wel met de Palestijnse kwestie gelieerde projecten: ƒ 689.000, -. Er zijn daarnaast twee (2!) joods-Israëlische projecten, die gezamenlijk goed zijn voor ƒ 50.000,- ! De keuze van het werelddiaconaat is duidelijk. In de jaren '80 kwam de term 'dubbele solidariteit' in zwang: de kerk dient zich niet langer uitsluitend te richten op Israël, maar dient ook oog te hebben voor de Palestijnse kant van de zaak. Hoewel dat laatste zeker te verdedigen valt, moeten we toch zeggen, dat er tegelijk sprake was van een koerswijziging binnen de kerken: solidariteit met Israël had geen prioriteit meer. Uit de projecten van het werelddiaconaat nu blijkt, dat van dubbele solidariteit helemaal geen sprake meer is. Het werelddiaconaat kiest zonder meer voor eenzijdige Palestijnse solidariteit. Dat wordt nog te meer duidelijk op blz. 79 van de genoemde publicatie. Daar heeft men de brutaliteit om te spreken over 'Palestina' en dat te omschrijven als 'Westelijke Jordaanoever, Oost-Jeruzalem en Gaza'. Onthutsend. Terwijl de moeizame besprekingen in het kader van het vredesproces tussen Israël en de partners zich voortslepen doet een kerkelijke instantie in Nederland alsof er allang sprake was van een Palestijnse staat kennelijk met Oost-Jeruzalem als hoofdstad, daarbij de Israëlisch-joodse opstelling in deze ten enenmale negerend. Het werelddiaconaat loopt hier ver voor de muziek uit en gaat geheel voorbij aan wat de directe gesprekspartners in de Oslo-akkoorden hebben afgesproken. Een kwalijke zaak. Het werelddiaconaat doet bovendien niet eens meer de moeite om te verhullen dat men vierkant voor de Palestijnse opties gekozen heeft en Israël in die richting dwingen wil, om niet te zeggen Israël heeft laten vallen. Hoezo dubbele solidariteit? En hoe verhoudt zich dat tot de opvallende theologisch vernieuwende aanhef van de kerkorde? Volgens mij is het weer het oude liedje van kerken/kerkelijke instanties die Israël/de joden dicteren wat er dient te gebeuren met volstrekt voorbijgaan aan wat zij er zelf van vinden.
Ik roep het werelddiaconaat op terug te keren van deze eenzijdige weg, waarvan ik zeker ben, dat talloze kerkleden zich er niet in herkennen. Ik roep diakenen en diaconieën binnen de SoW-kerken op zich tot het werelddiaconaat te wenden wanneer ze zich in deze opmerkingen herkennen. Ik roep gemeenteleden op voor deze zaak bij hun kerkenraad/diaconie aandacht te vragen.

J. de Vreugd

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen