Is geloven hetzelfde als het hebben van gevoelige ervaringen?

Het behoeft geen vraag te zijn of het geloof van een christen ook verdiept moet worden. Geloven is nooit iets wat men op zak heeft en waarover men bij dagen en bij nachten beschikt. Het moet dagelijks worden onderhouden, versterkt en uitgebouwd. Stilstand in het geestelijk leven betekent vroeg of laat: verachtering, achteruitgang. Een levensgroot gevaar. Daarom worden wij in de Bijbel opgeroepen om onze roeping en verkiezing vast te maken, om in te groeien in de gemeenschap met Christus, om van een kind een volwassen man in de genade te worden (2 Petr. 1: 10; Ef. 4: 11vv). Daarom worden wij in de Bijbel ook gewaarschuwd om onze eerste liefde niet te verlaten (Openb. 2: 4; 3: 15vv). Wij hebben onze natuur er niet in mee om dicht bij de Heere te blijven.

Groeien in het geloof
(verstand, wil en gevoel)
Het geloof van een christen vraagt om dagelijkse vernieuwing en verdieping. We moeten er ons in oefenen. Oefening baart 'kunst', de 'kunst' van Gods verborgen omgang: meer en meer entree krijgen tot Gods Vaderhart in Christus; steeds dieper daarin doordringen. Als zelfs de Geest van God de diepten van God doorzoekt (1 Kor. 2: 10), zouden wij het dan niet doen?
Deze oefening in Gods verborgen omgang nu is iets van heel ons mens-zijn, van onze totale existentie. Heel ons wezen, al onze geestelijke functies, ons innerlijk en ons uiterlijk zijn erbij betrokken. Het beeld van God dat door de zonde alleszins geschonden is, moet steeds 'gepolijst worden' (J. Calvijn).
Ons verstand - zo verduisterd als het is, zo autonoom en hoogmoedig - moet worden verlicht, 'opdat wij zouden weten de dingen die ons van God geschonken zijn' (1 Kor. 2: 12). Onze wil - 'incurvatus in se' (op zichzelf gericht; Luther) - moet van dag tot dag worden gebogen tot de gehoorzaamheid van Christus, tot zelfverloochenende liefde.
En ons gevoel - zo onbewogen, hartstochtelijk en 'driftig' - moet steeds worden gezuiverd.
Groeien in de kennis van de drie-enige God door Gods heiligende Geest is: steeds weer en steeds meer de Heere liefkrijgen met verstand, wil en gevoel. Met alle drie. Niet alleen met het verstand. Want dan worden we al te gemakkelijk verstandschristenen die alles heel goed beredeneren kunnen; we verzanden gemakkelijk in dogmatisme. Niet alleen met de wil. Want dan vervallen we weldra tot een wettisch ijveren in moralisme. Niet alleen met het gevoel, want geloven is nu eenmaal meer dan verkeren in een gezellige sfeer of iets wat lekker voelt.

Een geloofservaring moet authentiek zijn, maar elke authentieke ervaring is nog geen geloofservaring
In een postmoderne tijd als de onze krijgt het laatste sterk de nadruk. Hoe voelt het aan? Ervaring lijkt de beste leermeester te zijn. Genieten is mode. De (jonge) mensen vragen daarom om een gevoelvolle benadering in de prediking waarin een landingsbaan wordt gezocht in hun wereld van gevoel en ervaring.
Toch heeft dit alles zijn schaduwzijde. Wanneer wij eenzijdig in de beleving van ons geloof nadruk leggen op wat wij ervan voelen en ervaren, komen we gemakkelijk op drijfzand te staan. Vandaag hebben we 't. Morgen zijn we 't weer kwijt. Bovendien zijn alle ervaringen - hoe authentiek ze ook kunnen zijn - nog niet altijd echte geloofservaringen. Het kunnen ook privébelevingen zijn waar een ander respect voor kan opbrengen, maar die niet kenmerkend zijn voor een waar geloof in God.
Het lijkt mij goed, dat wij om te groeien in het geloof voortdurend drie dingen bij elkaar houden.
a) de heiliging van ons verstand: meer en meer kennis opdoen van wat God van Zichzelf geopenbaard heeft in de Schrift;
b) de vernieuwing van onze wil: zich laten inspireren om de Heere in de kleinste dingen van het leven te dienen; en
c) de reiniging van ons gevoel (vreugde in God, niet te verwarren met genot 'an sich').
Laten deze drie elkaar in een goed evenwicht houden.
Welnu, in deze evenwichtigheid heeft ook het gevoelvol ervaren van Gods genade en liefde een wettige plaats. Kohlbrugge schreef eens, dat het goed is om elke dag een hoofdstuk of twee, drie uit de Bijbel te lezen. Niet alles van wat wij dan lezen blijft ons altijd direct in de herinnering. Het zakt soms diep in ons weg om er in de nood weer uit te voorschijn te komen. 'Ik ben nog in geen nood geweest', aldus Kohlbrugge, 'of er was een Woord van God dat er mij uithielp'.
Geloofservaringen, geënt op het Woord van de levende God. Ja, want Hij is een God Die 'krachtig bevonden wordt een Hulp in benauwdheden' (Ps. 46: 2).

Ootmoed, overgave, afhankelijkheid
Deze geloofsgroei in Godservaring houdt drie dingen in:
a. Een verbroken en verslagen hart. Een christen kan niet zonder dat. Hij moet gedurig groeien in zelfkennis en zelfontlediging. Elke dag zij een dag van: ootmoed, ootmoed, ootmoed (Augustinus). In de geschiedenis van de kerk zijn er tijden geweest van geestelijke opwekking. Maar altijd ging een geestelijke opwekking gepaard met een hartelijk en smartelijk berouw over de zonde, heel concreet.
b. Een radicale en ongereserveerde overgave aan Christus. Wie zichzelf mag leren prijsgeven, mag Christus overhouden als zijn enige gerechtigheid voor God. Von Zinzendorff heeft eens gezegd: 'Ik heb maar één hartstocht en dat is Hij, slechts Hij'. 'Doe intocht, Heer' in mijn gemoed'. Jezus Christus tot Koning uitroepen over heel mijn leven. Genieten van Zijn genadige tegenwoordigheid, ook al mis ik soms Zijn gevoelige tegenwoordigheid.
c. In alle dingen van mijn dagelijks leven aangewezen zijn op Zijn leiding. 'Heere, wat wilt Gij dat ik doen zal'. Als ik op een kruispunt sta en niet goed weet welke weg ik moet inslaan en welke beslissing ik zal nemen, is daar dan niet vaak een Woord van God dat als een wolk- en vuurkolom mij de weg wijst? Om op elke weg en elke plaats die Hij mij wijst, Hem te dienen in een koninklijke, profetische en priesterlijke dienst, God tot eer en de naaste tot heil.

B.                   C. den Boer

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen