De betekenis van elektronische post voor de gemeenteopbouw (5)

De uitwonende student
De meeste kerkelijke gemeentes tellen wel studenten in het hoger beroepsonderwijs of wetenschappelijk onderwijs, die door de week veelal op kamers verblijven in de plaats waar ze studeren. Omdat ze zich 's zondags echter nog vaak in hun oorspronkelijke woonomgeving bevinden, blijven ze soms lid van de gemeente aldaar. Huisbezoek is er voor hen echter veelal niet bij, aangezien dat doorgaans door de week plaatsvindt. Pastoraal kunnen deze studenten vanwege hun reizend bestaan gemakkelijk tussen de wal en het schip vallen. En dat in een levensfase waarin vaak veel op hen afkomt, waaronder ook het nodige wat het geloofsleven raakt! In zulke situaties kan e-mail een goed hulpmiddel zijn. Juist studenten kunnen er momenteel in veruit de meeste gevallen goed mee overweg, en beschikken vaak ook over de bijbehorende faciliteiten (al dan niet aangeboden door hun onderwijsinstelling). Er zijn predikanten - en wellicht ook wel (jeugd)ouderlingen - die daarom de elektronische post gebruiken om toch pastoraal in contact te blijven met deze specifieke groep jongeren. Uiteraard kan dat het persoonlijke huisbezoek niet vervangen, maar wel is het zo op een tamelijk eenvoudige manier mogelijk om met elkaar van gedachten te wisselen.
In het hoger onderwijs zien we momenteel ook de tendens opkomen dat steeds meer studenten voor een stage of voor voortgezette studie gedurende een wat langere periode - meestal enige maanden tot een jaar - in het buitenland verblijven. Op zichzelf is dat niet nieuw; in de Middeleeuwen en de tijd van de Reformatie reisden studenten ook half Europa af!
Maar ook in deze situatie is er vandaag de mogelijkheid om via e-mail in contact te blijven met het 'achterland'.
Zo hoorde ik onlangs van een predikant uit hervormd-gereformeerde kring die via e-mail het kerkblad van zijn gemeente steeds wanneer dat verschijnt doet toekomen aan een in het buitenland verblijvende student.
Iets soortgelijks zou wanneer daar prijs op gesteld wordt ook denkbaar zijn met preken.

Jong en oud
Intussen hoeft men voor de pastorale betekenis die e-mail kan hebben niet uitsluitend te denken aan gemeenteleden die op grote afstand verblijven. Ook mensen die gewoon in de eigen gemeente woonachtig zijn wenden zich via e-mail soms gemakkelijker met een bepaalde vraag of bepaald probleem tot hun predikant dan via de telefoon of per brief. Zelf heb ik wel eens (puur  informatief) navraag gedaan of men mij ook een bepaalde kwestie voorgelegd zou hebben wanneer er niet de mogelijkheid was geweest om dat via e-mail te doen. Het antwoord luidde dan nogal eens ontkennend. Nu kan men natuurlijk zeggen: 'Wel, dan zal het ook wel niet zo'n ernstig probleem geweest zijn'. Daar zit uiteraard iets in. Anderzijds mag men blij zijn er dan toch maar bij betrokken te worden, en daardoor in de gelegenheid te zijn met iemand mee te denken en eventueel een bepaalde richting te kunnen wijzen. In elk geval blijft men nog beter op de hoogte van wat er in de gemeente zoal speelt. Mijn eigen ervaring is dat m.n. jongeren via e-mail soms zeer vrijmoedig laten weten wat hen bezighoudt rondom geloof en leven.
Door je daarover aan te schrijven geven ze je als predikant ook de gelegenheid erop te reageren. Speciaal nu allerwegen gewezen wordt op het belang van een goede, open verhouding van de kerkelijke gemeente met haar jongeren kan e-mail dus een belangrijke drempelverlagende rol vervullen. Hoe meer jongeren met e-mail zullen gaan werken, hoe lonender zal het worden om ook op deze wijze voor hen beschikbaar te zijn.
Men kan zich intussen voorstellen dat bij ouderen juist een gevoel van vervreemding overheerst wanneer hun predikant in het kerkblad zijn e-mailadres publiceert en zijn gemeente uitnodigt eventueel langs deze weg met hem in contact te treden. Toch hoeven ouderen zich door de introductie van dit nieuwe medium echt niet buitengesloten te voelen. In de eerste plaats zijn er ook heel wat onder hen die zich moeite getroosten het principe van elektronische communicatie onder de knie te krijgen en blijkt in de praktijk veelal dat dat best lukt. Met enige hulp van anderen kan men op dit terrein vaak meer dan men zelf denkt. In de tweede plaats blijven de gangbare communicatiemiddelen (telefoon etc.) natuurlijk ook gewoon beschikbaar en zou het niet goed zijn de diverse communicatiemiddelen tegen elkaar uit te spelen, alsof het één beter zou zijn dan het ander.
En in de derde plaats is de voorsprong die jongeren vandaag nog hebben hooguit tijdelijk. Wanneer de jongeren van nu oud(er) geworden zijn, zullen zij waarschijnlijk immers nog steeds van e-mail gebruikmaken. Dan zal het verschijnsel dus over de hele linie - van jong tot oud - ingeburgerd zijn.

Dagelijks manna
Behalve aan pastorale contacten met ambtsdragers kan men bij pastoraat intussen ook denken aan onderling pastoraat. Dat kan ook over de grenzen van kerkelijke gemeentes heen plaatsvinden. Desgewenst kun je daarbij zelfs meerdere mensen tegelijk 'bedienen'. Zo is er een christelijke organisatie actief die via e-mail dagelijks een korte meditatie doet toekomen aan wie dat maar wenst. Men hoeft er niet eens voor te betalen, wie zich opgeeft voor een jaarabonnement wordt slechts gevraagd om een gift. Ik heb niet kunnen achterhalen wie deze meditaties precies schrijven. Men omschrijft zichzelf als 'het manna team'. De naam 'manna' is toepasselijk gekozen, want net als bij het volk Israël in de woestijn ontvangt men op de rustdag geen manna, maar de dag ervoor een dubbele portie, 's Zaterdagsmorgens bevinden zich dus twee meditaties in de elektronische brievenbus, 's zondags geen enkele. Men kan eigenlijk niet vergeten aan de hand van dit 'manna' (ook voorzien van een opgegeven Schriftgedeelte en een enkel gebedspunt) stille tijd te houden, want bij het binnenhalen van de post komt men het automatisch tegen. Een vader liet mij weten dat hij de meditaties elke dag via e-mail aan zijn studerende dochter doet toekomen, om op die manier haar bij haar studie het Woord niet te doen vergeten.
Wie hierover meer wil weten, kan terecht op het e-mailadres info @ manna-vandaag.com. We voegen hier wel aan toe, dat de meditaties een tamelijk evangelicale inslag hebben. De stichting die verantwoordelijk is voor het dagelijkse manna heet Maximum Life, en stelt zich ten doel 'mensen te helpen iets moois van hun leven te maken door bijbelse principes toe te passen'. Die zinsnede gelezen hebbend, verbaasde het mij niet te ontdekken dat Maximum Life banden heeft in de Verenigde Staten. Het hoofdkwartier bevindt zich in Duitsland. In Nederland zijn er banden met de stichting Agapè. Hoe men de inhoud ook waardeert, het principe is in elk geval prachtig gevonden.

Verdere agenda
Tot zover over de mogelijkheden die elektronische post biedt om elkaar pastoraal bij te staan. Diverse (min of meer) pastorale gesprekken die ik tot dusver via e-mail met gemeenteleden geyoerd heb, kwamen op naar aanleiding van een kerkdienst waarin men aanwezig was. Het vierde en laatste terrein waarop we de betekenis van elektronische post voor de gemeenteopbouw willen aftasten, betreft dan ook de eredienst. Afrondend willen we dan niet nalaten ook nog enkele opmerkingen te maken over de nadelen die aan de opkomst van elektronische post verbonden zijn. Voor wie tussentijds elektronisch wil reageren is het adres: gvdbrink@solcon.nl

Bilthoven           G. v. d. Brink

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen