Boekbespreking

Eugen Weber, De Apocalyps - Het eind der tijden door de eeuwen heen, uiig Bert Bakker, Amsterdam, 334 blz.
Dit boek is, zoals de schrijver zegt, een verslag van een reis langs apocalypsen, duizendjarige vrederijken, profeten en gelovigen. Het laat zien dat er in alle tijden eindtijdverwachtingen geweest zijn, niet alleen aan het einde van een eeuw of rond het jaar 1000, maar in bijna alle decennia, de eeuwen door. Daarbij lag meer de nadruk op het einde van de wereld dan op het einde van de tijd, om de eenvoudige reden dat van een lineaire tijdrekening nog maar weinig sprake was. Bij vrijwel elke crisissituatie, zoals oorlog, revolutie, aardbeving, epidemie, rampen, hongersnood of in tijden van religieus of zedelijk verval was er het gevoel dat het einde van de wereld aanstaande was.
Het boek heeft overigens iets vermoeiends. De schrijver toont een enorme belezenheid, waardoor er zoveel aan de orde komt, dat de breedte van het thema ten koste gaat van de diepte. Hij geeft dat zelf ook aan, als hij zegt dat zijn boek geen verslag is van originele bronnen en dat hij zich bewust is van de beperkingen van zijn wetenschap en van het menselijk verstand. Zo krijgen de Wederdopers (Münster) slechts (tweemaal) één alinea toegewezen (blz. 36 en 181), de Darbisten twee bladzijden en later nog eens één bladzijde, de Zevendedagadventisten en de Jehova's getuigen ook ieder één bladzijde en Hal Lindsey anderhalve bladzijde. Vaak springt de schrijver ook van de hak op de tak.
Interessant is het hoofdstuk over de verschillende tijdrekeningen en de Gregoriaanse kalender. De schrijver gaat op geen enkele wijze uit van de openbaring van de Bijbel als het Woord van God. Zo stelt hij de profetieën van Daniël en Zacharia en het boek Openbaring op één lijn met seculiere eindtijdverwachtingen. In wezen komt hij niet veel verder dan de uitspraak dat de hoop op een vrederijk aansluit bij verlangens in tijden van moeite, zorg en onderdrukking, wat de 'apocalyptische orde(ning) is, die zowel de alledaagse werkelijkheid weerspiegelt als de verheerlijking daarvan binnen een religieus verklaringsmodel' (279). Ik houd het liever bij de Apocalyps van de Bijbel, het vaste geloof dat Jezus wederkomt, en dat op een dag en uur die niemand weet (Matth. 24: 36). Dat neemt niet weg dat het een boek is dat ontnuchterend kan werken bij overspannen eindtijdverwachtïngen. De schrijver is historicus en emeritus hoogleraar moderne Europese geschiedenis aan de universiteit van Califonië in Los Angeles.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen