Boekbespreking

André F. Troost, De hovenier, uitgave Boekencentrum, 133 pag., ƒ 23,50.
Doel van de vertelling is de vraag aan de orde te stellen: hoe is de relatie tussen God en het lijden. Het buurmeisje Elly van hoofdpersoon en journalist Thomas Roos is verkracht en vermoord gevonden. Dit gruwelijke gebeuren brengt Thomas, die al eerder zijn eigen vrouw Marianne is verloren door een verkeersongeluk, nog dieper in de geloofscrisis waarin hij eigenlijk al zat. Bij iedereen in zijn directe omgeving stelt hij zijn vragen aan de orde. Bij dominee Stienman, bij huisdokter De Niet, bij Jozias van de Hooghe, hovenier van de tuin bij kerk en kerkhof, bij de ouders van de vermoorde Elly: Jacob en Lydia Israëls en bij de zoon van Lydia: Hugo, bij de voorganger van de evangelische gemeente waar Lydia sinds enige tijd haar heil heeft gevonden: Barend Blijleven. En dan is er ook nog de eenzame jonkheer David die aan het eind de dader blijkt te zijn.
Tussen de gesprekken door schrijft Thomas ook steeds brieven aan zijn overleden vrouw waarin hij haar verslag doet van zijn gevoelens en bevindingen. In het persbericht bij deze publicatie staat dat het vandaag al moeizamer wordt mensen te interesseren voor theologie en doordenking van theologische vragen. Belangrijk is het daarom te zoeken naar andere wegen om de overdracht van het geloof en de geloofsinhoud gaande te houden. Daarom zoekt dr. A. F. Troost de weg van de fictie. Al eerder (1993) verscheen van zijn hand een boek over hetzelfde thema: 'Morgen zal het Pasen zijn'. Ook daarin koos hij voor een enigszins fictionele manier: hij wandelt met Job door wijken en omtrekken van zijn toenmalige woonplaats Ermelo. Nu is het verhaal zelf eigenlijk snel verteld, maar het dient als raam waarbinnen de doordenking van de vraag naar het lijden en de plaats van God daarin de hoofdaandacht krijgt. En niet alleen deze vraag komt aan de orde, er worden er nog meer overhoop gehaald: Schriftvisie, schepping, persoon van Jezus.
De personen in het boek dragen namen die veelzeggend zijn. Dominee Stienman wordt in het dorp wel dominee Tienman genoemd omdat hij de man van zondag 10 is. Huisarts De Niet is atheïst, hij gelooft niet. Lydia, de moeder van de vermoorde Elly, heeft na een periode van geloofsverval onderdak gevonden in een evangelische gemeente met een voorganger die daarom wel Blijleven zal heten. Dan is er ook Jozias van de Hooghe, de hovenier. In het verhaal vergelijkt Jozias God ('de Hooghe'? ) met het werk dat hij zelf doet, hovenier. God stelt al eeuwenlang orde op zaken in de chaotische troep en maakt er zo iets moois van. Ik vermoed dat daarin het antwoord van de schrijver ongeveer ligt op de prangende vraag die hij in dit boek opnieuw aan de orde heeft willen stellen.
Samenvattend wat betreft de inhoud: zondag 10 roept meer vragen op dan dat er antwoorden in worden gegeven. Verder: de evangelische variant van zondag 10 (vóór- en achterkant van het befaamde borduurwerk waarbij de duivel grotendeels de hand heeft in de achterkant) is te veel van hetzelfde laken hetzelfde pak met alleen een wat liefelijker kleur. Want er bestaat geen allesomvattend, glashelder antwoord op alle vragen waar het leven ons voor plaatst. In het boek van 1993 schreef Troost naar aanleiding van de Jobsgeschiedenis: er is geen ant-woord maar een hand-woord. De hand op de mond, zegt Job. God is groter dan wij.
Dit boek is geen echte novelle maar ook geen echt theologische verhandeling. Ik vermoed dat de schrijver ook geen van beide heeft beoogd. Toch laat de uitgever het boek wel verschijnen in de literaire reeks Mozaïek. Dat geeft iets gewrongens bij lezing: wat lees ik nou eigenlijk?
                                    J. Maasland

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen