Eén muisklik van het kwaad vandaan

We leven in een beeldcultuur. Als een stil protest daartegen - of omdat het thema van veel kanten te belichten is - begon het internetcongres van het Reformatorisch Dagblad maandag 29 mei na de opening met zes lezingen, elk een klein halfuur. Deze beeldcultuur en het oprukkende internet hebben de afgelopen jaren op de agenda gestaan van synodes van de (Oud) Gereformeerde Gemeenten (in Nederland). Op niet veel plaatsen zal juist dr. ir. J. van der Graaf, aangezocht als forumleider, daarom zo onbevangen de conclusie na een debat op niveau hebben kunnen formuleren: 'Ik signaleer de tendens dat u vindt dat het zakelijk en privé-gebruik van internet niet te scheiden zijn.'

Wat wilde de krant met 'Be-scherming!', het congres waarvoor vertegenwoordigers van bedrijfsleven, onderwijs, kerken en reformatorische organisaties waren uitgenodigd? Allereerst informeren, namelijk over de huidige stand van internettechniek, over de ingrijpende veranderingen in de samenleving van morgen, over de voordelen én gevaren van internet en over de mogelijkheden gebruikers te beschermen tegen de donkere kanten van het nieuwe medium. Daarnaast hoopte het RD misverstanden en zelfs karikaturen op te ruimen, een evenwichtig, niet-tijdgebonden standpunt binnen de gereformeerde gezindte te formuleren en onderlinge samenwerking te bevorderen.

Innerlijke vernieuwing
Onder de aanwezige congresgangers was een redelijk aantal hervormd-gereformeerde predikanten, die de RD-uitnodiging aanvaard hadden. Dat is in die zin opvallend, omdat de internet-discussie met name de kerken die uit de Afscheiding zijn voortgekomen, beroert, kerkverbanden waar het bezit van televisie tot bepaalde vormen van censuur kan leiden. Het waren ook juist hervormd-gereformeerde predikanten die binnen de stichting Reformatica de verworvenheden van de techniek dienstbaar wilden maken aan het werk van de pastor. Daaruit bleek acceptatie van de voortgang van de techniek. Een ander teken hiervan is de zevendelige Waarheidsvriend-serie van dr. G. van den Brink over het nut van e-mail bij de opbouw van de gemeenten. We hebben nooit de indruk gehad dat we de invloed van de digitale snelweg binnen de kerkelijke muren konden marginaliseren.
Het was ds. M. Aangeenbrug die in 1997 in de Waarheidsvriend over de houding van de kerk ten aanzien van internet schreef: 'Hoe moeten we als kerk in deze ontwikkelingen spreken? Waarschuwen? Muren optrekken en tucht uitoefenen? Krampachtigheid is niet de liefde en bewogenheid waarmee ook Christus naar de mens omzag en zich begaf tot hen die ook in de tang van de tijd vastzaten.' Ds. Aangeenbrug noemde het een dualistisch hanteren van een nieuw cultuurbepalend systeem, als gedacht wordt dat de invloed van internet tot het zakelijke beperkt blijft. Een artikel verder schrijft hij dat het argument dat je de zondaar voor de verleiding moet bewaren, nog te weinig uitgaat van de totale verlorenheid van de mens. 'Alsof hij daarmee bewaard zal zijn voor een leven uit genade! Moet de kerk niet veeleer mensen brengen tot een levend en waarachtig geloof? Tot een openlijk en oprecht kunnen en willen leven vanuit de bron van het evangelie? En ook hen die nog onbekeerd zijn het leven der genade aanprijzen?' Kortom, het komt in dagen van toenemende ongerechtigheid en grotere verleidingen aan op de innerlijke vernieuwing van het leven, op het zien van de scherpe scheidslijn tussen de wereld, waar de begeerlijkheden van het vlees en van de ogen en de grootsheid des levens (1 Joh. 2) dominant zijn, en het Koninkrijk van Christus, waarin de wil Zijns Vaders centraal staat.

Mobiele telefoon
In dit zin mogen alle kerken van de gereformeerde gezindte het Reformatorisch Dagblad dankbaar zijn voor dit congres, dat door de opneming van een kritische stem in het forum verder reikte dan propaganda voor de eigen activiteiten. De bodem voor de discussie werd gelegd door de VU-hoogleraar informatiesystemen dr. M. R. Creemers, die de transactionele revolutie aankondigde. Nu biedt met name de pc, de personal computer, toegang tot het internet, maar binnenkort is dat achterhaald. Via de mobiele telefoon is alle mogelijke informatie beschikbaar, waardoor beslissen en kiezen moeilijker wordt; ieder is op elk gewenst tijdstip bereikbaar. Creemers benadrukte dat het gevaar niet in de techniek zit, maar in het gebruik ervan.
Het was een logisch vervolg op deze lezing dat RD-bestuurder ir. B. J. van der Vlies het bijbelse mensbeeld centraal stelde. 'Is het een overschatting van onze geestelijke weerbaarheid als we denken baas over onze eigen consumptie te zijn?' Daarom moeten ouders op hun kinderen toezien en kerkenraden weten wat erin de gemeente gebeurt. Omdat een gematigd gebruik van internet niet weg te houden is en de scheiding tussen zakelijk en privégebruik ervan steeds ongeloofwaardiger te hanteren is, biedt het RD, aldus Van der Vlies, een schoon internet aan, aangevuld met een extra pakket voor hen die dat nodig hebben. De Amersfoortse predikant W. Visscher (Geref. Gemeenten) sloot in zijn toespraak over vreemdelingschap hierbij aan: 'Waar genade niet functioneert, is de mens tegen de zonde niet opgewassen.' Hij pleitte met het oog op de scheppingsopdracht én de zondeval voor een voorzichtige wandel. Veertig procent van de leerlingen van reformatorische scholen heeft thuis een open internetaansluiting. 'Laten we daarom oppassen voor uitspraken die onhoudbaar blijken.'
RD-wetenschapsredacteur S. M. de Bruijn overtuigde van de noodzaak van deze bezinning op grond van cijfers. Ruim 80 procent van de internetsites bevat bedrijfsinformatie, terwijl 1,5 procent pornografie bevat. Echter, een derde (!) van de bezoekers van internet bezoekt de laatstgenoemde pagina's. Hij zette de verschillende initiatieven van Nederlandse christenen naast elkaar: het Filter Net van de EO sluit ongewenste informatie (godslastering, pornografie, discriminatie) uit, al betekent dit in de praktijk wel bescherming maar geen beveiliging. Zowel Click Choice als RD Net-Plus sluit gescreende informatie in, met als nadelig gevolg dat er veel minder pagina's beschikbaar zijn. Beide gaan daarom intensief samenwerken.

Eén muisklik
In de discussie bleek dat de vergelijking tussen televisie en internet niet opgaat. Waar de tv bedoeld is -of althans zo functioneert- als bron van amusement, kunnen onderwijs en bedrijfsleven allang niet meer om internet heen. Daarbij domineerde de gedachte dat wat zakelijk gezien acceptabel is, in het privéleven ook toegestaan moet zijn. En omgekeerd! Het (levens)gevaarlijke van internet is wel dat kwaad slechts één muisklik verwijderd is van goed.
Het kwaad zit niet in de techniek. Juist de mens heeft de gave om datgene wat de Heere God in de schepping gelegd heeft, te gebruiken, te ontplooien, te ontwikkelen. Laten deze terechte constateringen echter niet in mindering komen op de even grote waarheid dat de mens die leeft zonder Christus, met deze gaven alleen zichzelf bedoelt en zijn ondergang tegemoet gaat.
In hervormd-gereformeerde kring is oog voor de mogelijkheden die de technische vooruitgang van onze tijd ons geeft voor de arbeid in de samenleving en in de kerk. Maar juist in die positie moet beseft worden, moet in prediking en pastoraat aan de harten gelegd worden, dat geen onreine of hoereerder, gierigaard of afgodendienaar erfenis heeft in het Koninkrijk van Christus en van God (Ef. 5). In een samenvattend slotwoord riep dr. W. H. Velema vanuit 1 Thessalonicensen 5: 11 de congresgangers daarom op tot verantwoordelijkheid en tot strijd. In Thessalonika waren mensen die de Heere vreesden, maar juist zij worden door Paulus opgeroepen in het licht te wandelen. 'Laten we elkaar niet de maat nemen, maar in eenheid van geest elkaar vasthouden.' Wie zo kernachtig samenvat, kan in weinig woorden veel zeggen. .

Apeldoorn            P. J. Vergunst

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen