Nationale gebedsdienst in Den Haag

Hoe het is
Ik vermaan dan voor alle dingen, dat gedaan worden smekingen, gebeden, voorbiddingen, dankzeggingen voor alle mensen. Voor koningen en allen die in hoogheid zijn, opdat wij een gerust en stil leve mogen leiden, in alle godzaligheid en eerbaarheid (1 Tim. 2 : 1). Een indringende vermaning is dit. Gedaan op de toonhoogte van het geloof dat God regeert. En in de zekerheid dat Hij, op het gebed van Zijn gemeente, verrassend ingrijpt in het beleid van overheden. Om ten goede van alle mensen het onrecht te beteugelen. En om ten gunste van burgers van het Koninkrijk der hemelen, Gods vreemdelingen hier beneden, ruimte te scheppen voor hun eigen levensstijl. Derhalve zal er in alle tijden en op alle plaatsen gebeden worden voor allen die in hoogheid zijn! Door allen die Christus belijden als Kurios en weet hebben van het geheim wat Paulus elders schrijft: Want door Hem zijn alle dingen geschapen, die in de hemelen en die op de aarde zijn, die zienlijk en onzienlijk zijn, hetzij tronen, hetzij heerschappijen, hetzij overheden, hetzij machten; alle dingen zijn door Hem en tot Hem geschapen (Kol. 1 : 16).

Hoe het was
In dit licht was het uiterst waardevol dat in de afgelopen 35 jaar een comité namens de Haagse kerken jaarlijks een gebedssamenkomst belegde bij de opening van het parlementaire jaar op Prinsjesdag. Nagenoeg alle christelijke kerken en gemeenschappen uit Den Haag waren bij dit initiatief betrokken. Een voluit oecumenische aangelegenheid dus! Ondanks de grote verscheidenheid vond men elkaar die dag in gemeenschappelijke voorbede. Vanuit het besef dat Christus niet alleen het Hoofd is van de gemeente maar ook de Heere is van de wereld. Voor deze gebedssamenkomst, die op dinsdagochtend werd gehouden voorafgaande aan de troonrede, werden ook alle leden van de regering en het parlement uitgenodigd. Velen, inclusief de premier, gaven tot op heden acte de présence. Ondanks alle confessionele haken en ogen zeg ik: een kostbaar uur! Deze jaarlijkse ontmoeting tussen kerk en staat was een getuigenis van de werkelijkheid dat er geregeerd wordt bij de gratie Gods.

Hoe het wordt
Deze gebedssamenkomst krijgt dit jaar voor het eerst echter een multilevensbeschouwelijk karakter. Dit wil zeggen dat ook aanhangers van andere godsdiensten en levensbeschouwingen zijn uitgenodigd tot actieve deelname aan deze gebeds- en bezinningsbijeenkomst, zoals joden, moslims, hindoes en humanisten. Onder het motto dat de christelijke kerk in deze multiculturele samenleving niet het alleenrecht op 'voorbede voor de overheid' kan claimen. Nu is dit laatste natuurlijk zonder meer waar. Christenen kunnen en zullen andersgelovigen nooit het recht en de ruimte tot voorbede ontzeggen. Maar het is wat anders om samen een gebedsbijeenkomst te beleggen. En hiermee te veronderstellen dat de waarheid ergens in het midden ligt. Men belijdt van christelijke zijde wel het unieke en eigen karakter van het Evangelie, maar het exclusieve karakter ervan wordt hiermee in principe losgelaten. Het getuigenis aangaande Christus heeft niet meer het eerste en laatste woord. In principe onthult elke religie met eigen woorden iets van het goddelijk geheimenis. Duidelijk is dat hiermee een wissel is omgegaan. Was het soms al lastig genoeg om mee te gaan op het spoor van confessionele pluriformiteit die deze samenkomsten kenmerkten - al bleef men tot en met de SGP toe loyaal - nu voor het spoor van religieuze pluriformiteit gekozen is, kunnen velen niet meer mee.

Een niet gehoord protest
Christenen van allerlei denominaties, hervormden en gereformeerden, evangelischen en rooms-katholieken, hebben tegen deze ontwikkeling hun principiële bezwaren (geuit). Als kerkenraad van de Bethlehemkerk schreven wij aan de centrale kerkenraad een brief waarin wij zorgvuldig onze visie verwoord hebben. De inhoud van deze brief (d.d. 14 mei 1999) luidde als volgt:

Wij zijn ons bewust dat
- de maatschappij multicultureel en multireligieus is
- die verscheidenheid ook in onze overheid weerspiegeld wordt
- de kerk in democratisch licht niet het alleenrecht heeft op voorbede en zingeving
- het van groot belang is dat wij bij alle verscheidenheid niet vervallen in religeus en/of cultureel fanatisme met alle verwoestende gevolgen van dien; dat wij hebben te waken voor allerlei vorm van discriminatie; dat wij hebben te zoeken naar een vreedzaam samenleven en onderling begrip; en dat wij de vrijheid van godsdienst als een groot goed hebben te bewaren.

In dit licht is een multireligieuze samenkomst ter opening van het parlementair jaar vanuit democratische overwegingen te verdedigen. Toch tekenen wij bijbels-theologisch ernstig bezwaar aan tegen deze ontwikkeling. Zonder iets af te doen van het bovenstaande zijn wij van mening dat
- de boodschap van het Evangelie niet één van de religieuze mogelijkheden is maar dat het woord van Jezus onverkort van kracht blijft 'Ik ben de Weg, de Waarheid en het Leven'
- de Haagse Gemeenschap van Kerken weliswaar een pleidooi voert vóór de eigen identiteit en tegen het afglijden naar 'een grootste gemene religieuze deler', maar de organisatie van een multilevensbeschouwelijke samenkomst een nivellering impliceert van de identiteit van de christelijke kerk, een identiteit die zij ten diepste aan de Geest van Christus ontleent
- de kerk haar eigen roeping t.a.v. overheid en samenleving moet vervullen in gebondenheid aan de haar gegeven Schriften en haar geloofsgoed niet moet devalueren tot een 'kraam' op de 'markt van de religies'
- het bovendien in strijd is met alle historisch besef en religieus beleven, zowel van christenen als van niet-christenen om de Grote Kerk als plaats van samenkomst te kiezen.

Wij zouden het zeer betreuren als de christelijke samenkomst vervangen wordt door een multilevensbeschouwelijke. Het is ons onmogelijk daar met een goed geweten aan deel te nemen. Mocht u toch besluiten tot een dergelijke samenkomst, dan spreken wij het verlangen uit dat dit elders gebeurt. En dat de Grote Kerk beschikbaar blijft voor een christelijke samenkomst met allen die onze bezwaren delen maar zich geroepen weten voorbede te doen voor overheid en samenleving.

Deze brief ontving binnen de centrale kerkenraad aanvankelijk een positief onthaal. De meerderheid van de vergadering was van mening dat er op zijn minst een stevige en eerlijke discussie over deze ontwikkeling plaats moest vinden. Er staat theologisch immers nogal wat op het spel. Uiteraard waren wij dankbaar dat onze brief als een rem gewerkt had. Maar tot onze verbazing bleek enige tijd daarna dat er inmiddels door de Haagse Gemeenschap van Kerken al zoveel afspraken waren gemaakt om de traditionele gebedsdienst dit jaar te vervangen door een multilevensbeschouwelijke, dat dit nauwelijks meer terug te draaien was. De centrale kerkenraad werd hiermee min of méér voor een voldongen feit geplaatst en ging toen in meerderheid akkoord met deze ontwikkeling. Al met al is het binnen de Haagse Gemeenschap van Kerken dus niet tot een open en diepgaand gesprek gekomen tussen de (van mening) verschillende broeders en zusters van 'hetzelfde christelijke huis' en is er niet echt oor geweest voor de velen (o.a. hervormden, gereformeerden, rooms-katholieken, christelijk gereformeerden, Nederlands gereformeerden, oud-gereformeerden, gereformeerde gemeenten, evangelischen, pinkstergemeenten) die dit niet meemaken. Jammer, heel jammer. Vragen dringen zich op. Hoe is het mogelijk dat de gemeenschap met medegelovigen zo gemakkelijk verbroken wordt ten gunste van de gemeenschap der andersgelovigen! Wat betekent het als het argument van 'de veranderde samenleving' zó bepalend wordt voor kerkelijke , besluitvorming? Ademt dit de Geest van Pinksteren of de liberale geest van 'alles-moet-kunnen'.

Een nieuw initiatief
De Stichting Residentie-Pauzediensten belegt sinds 1986 op elke derde dinsdag van de maand een dienst van bezinning en voorbede. In deze diensten spreken voorgangers uit diverse Haagse reformatorische kerken en evangelische gemeenten en christelijke politici van SGP, RPF en CDA. Het bestuur van deze stichting, waarvan o.a. ds. A. R. Rienstra (gereformeerd) voorzitter, ds. H. de Bruijne (chr. gereformeerd) secretaris en ondergetekende (Ned. herv.) deel uitmaken, heeft na dit besluit zich afgevraagd wat nu te doen. Zowel vanuit de kerken als vanuit de christelijke politiek werd de wens kenbaar gemaakt een alternatieve gebedssamenkomst te organiseren in 'oude stijl'.
Terwijl wij plannen in die richting ontwikkelden werd door het comité dat het Millenniumgebed organiseerde in de Domkerk in Utrecht (waarvan o.a. Otto de Bruijne een van de initiatiefnemers was) contact gezocht. Dit comité stond een gebedsdienst voor ogen die niet alleen een plaatselijk maar ook een nationaal karakter zou dragen. In gezamenlijk overleg is besloten tot zo'n dienst onder de veelzeggende naam Kroonbede. Zij staat onder auspiciën van de Stichting Residentie-Pauze-diensten en wordt inhoudelijk, financieel en logistiek ondersteund door het bovengenoemde comité. Het brede oecumenische karakter is vastgehouden. In de commissie die deze dienst voorbereidt zitten dan ook vertegenwoordigers uit protestantse en rooms-katholieke hoek. Voorwaarde is dat men de Naam van Christus belijdt, als de enige onder de hemel gegeven tot heil, en de noodzaak van voorbede voor de overheid van harte onderschrijft. De invulling van deze dienst bestaat uit Schriftlezing, zang, korte bezinning en vooral gebed, waarin wij de heerschappij van Christus willen belijden en ons koningshuis, onze regering en ons volk aan Hem opdragen.
Net als gebeurde (en gebeurt) bij de andere gebedsdienst worden alle leden van de regering en het parlement uitgenodigd deze dienst bij te wonen. Wij hopen dus ook andere politici in deze dienst te ontmoeten dan alleen de vertegenwoordigers van de christelijke partijen. Het zou ons in ieder geval bijzonder veel deugd doen onze premier te mogen begroeten. En er gaat sowieso een uitnodiging naar ons koninklijk huis...
Deze dienst draagt niet slechts een plaatselijk karakter: iedereen uit het land is van harte welkom. We hopen tegelijk dat deze dienst een aanzet en stimulans is om op de zondag voorafgaande aan de Prinsjesdag in de plaatselijke gemeente welbewust voorbede te doen vo.or de overheid.
De dienst wordt gehouden op vrijdag 15 september in de Grote Kerk in Den Haag en begint om 20.00 uur. Op zondag 17 september wordt deze uitgezonden in het radioprogramma van Zendtijd voor de Kerken om 17.00 uur. Van harte hopen wij als initiatiefnemers dat velen die avond naar de Grote Kerk in Den Haag komen. Wat zou het geweldig zijn als wij met vele christenen uit heel het land in onze residentie samen zijn, om daar de Naam des Heeren in gebed aan te roepen en in woord en lied uit te roepen...

Den Haag               P. J. Visser

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen