Over dak- en thuislozen in de stad

Ongeveer een kwartier lopen van mijn huis richting de binnenstad van Rotterdam vind je de Stichting Ontmoeting: een reformatorische stichting voor hulp aan daklozen en thuislozen. Gevestigd in een monumentaal pand op de hoek van de 's-Gravendijkwal, niet ver van de plek waar tot 1973 de Nieuwe Kerk stond. Bijgestaan door een groot aantal vrijwilligers uit de regio zijn in dit pand alle dagen minstens zeven maatschappelijk werkers bezig met opvang, begeleiding en allerhand soort hulp aan daklozen. Alles onder leiding van een bevlogen directeur drs. Ed van Hell. Van de maatschappelijk werkers ken ik vooral Maarten Tanis, afkomstig uiteraard uit Ouddorp. Een hele grote en nog jonge vent met veel visie en gevoel voor daklozen en andere maatschappelijk in de knel geraakte mensen in onze stad. Aan dat werk is geen einde. Het aantal daklozen neemt ook eer toe dan af. Onder andere door de mensen die zich bij hen voegen uit het circuit van illegalen. Ook zij houden zich veelal op in de grote en minder grote steden van ons land, ook zij zoeken tegen de avond ergens een plek om te slapen. In de winter of in de zomer bij dagenlange regen lukt het de nachtopvang van bijvoorbeeld het Leger des Heils aan de Coolhaven in Delfshaven nauwelijks of ook totaal niet om aan iedereen een plek te geven. De kosten voor één nacht zijn acht gulden, inclusief maaltijd. Maar al heb je die acht gulden, er is niet altijd plek. Ze moeten dan maar zien of ze een kraakpand vinden of een beschut hoekje onder een brug. Maar overal moet je na de nacht weer vroeg de straat op. Met je paar plastic tassen of eenvoudige rugzak. En waar dan weer heen?

Opvang
In onze stad is er gelukkig een hele rij plekken waar men overdag terecht kan. Waar men even kan binnen zitten en droog worden, een kopje koffie krijgen en ook, dat er iemand is met aandacht. Buurthuizen, inloophuizen, de Pauluskerk. Zo ook ons inloophuis De Brug aan de Mathenesserweg. Vanaf mijn deur is dat vijf minuten lopen. De andere kant op, richting Spangen. Wat dat betreft woon ik op een prima plek. Staat iemand aan mijn deur. Om geld of raad of eten. Eten heb ik al gauw, over raad moet ik langer nadenken. Maar altijd kan ik wijzen naar links naar De Brug. Of naar rechts naar de Ontmoeting. Op de laatste locatie de Ontmoeting kun je als rondzwervend mens, zonder dak of thuis, voor heel veel dingen terecht In dit huis heeft men veel kennis en ervaring met deze mensen. Al is het 'slechts' dagopvang - om 17.00 uur gaat men naar huis - men heeft hen praktisch heel veel te bieden. Je kunt er bijvoorbeeld douchen. Er staan wasmachines. Je kunt er een postbus krijgen, zodat je in elk geval een adres hebt voor je post. Ook is er een hele collectie goede gebruikte kleding voorhanden. Voor wie op straat leeft, zijn een paar schoenen en een warme jas van groot belang. Ze doen nog veel meer. Dagopvang en weektrainingen. Mensen leren wennen aan een normaal ritme. Aan met anderen omgaan en werken. Aan allerlei bemiddeling. Op de achtergrond beschikt de stichting over een woon-werkcentrum in Epe. Huize Norel aan de Heerderweg.

Professioneel en getuigend
Van het werk krijg ik altijd een heel professionele indruk. Maar niet alleen dat. Men probeert bewust bezig te zijn vanuit Christus' bewogenheid met de schare. Met de mens die stuurloos geworden is en de weg kwijt is geraakt Dat geeft het werk behalve een professionele een getuigende en echt dienende dimensie. Met schaamt zich het evangelie niet, maar dringt het ook niet zomaar op. Wel is er een aanbod van bijbelstudie, meestal sterk op de betreffende persoon toegesneden. Soms nemen ze iemand mee naar de laagdrempelige viering in De Brug op zondagmiddag. Met kerst en Pasen wordt iedereen uitgenodigd het feest van Christus' geboorte, resp. de opstanding mee te vieren. In heel de benadering gaat het duidelijk in de eerste plaats om de mensen zelf. Om heel de mens. De lat ligt wat dat betreft heel laag. De achterban weet gelukkig goed dat bekeren geen mensenwerk is, maar het werk van God. Er hoeft in die zin dus niet gescoord te worden. Wel wil men graag mensen de richting wijzen naar de bron van het leven. Hen helpen om weer oriëntatie te vinden en het spoor dat God ons allen wijst.
Ik ben blij met deze stichting. Blij dat ze juist hun locatie in het gebied van Delfshaven hebben. Dat komt ons regelmatig heel goed te pas. De stichting is indertijd ontstaan door een initiatief van predikanten van de Gereformeerde Gemeente, Christelijke Gereformeerde Kerken en de Gereformeerde Bond. Steun voor het werk wordt dan ook vooral betrokken uit deze en aanverwante kerken en gemeenten. Dat doet men heel ruimhartig. Zo, dat bijv. vanuit de Pauluskerk wel eens een beetje jaloers richting Ontmoeting gekeken wordt, zo merk ik wel eens. Want iedereen weet: trouw zijn die refomensen wel. Er wordt overigens niet alleen ontvangen. De stichting geeft graag iets door van hun ervaring en visie naar de gemeenten die het werk steunen.

Leven op straat
Want ook in vrijwel alle middelgrote steden in ons land leven daklozen. Mensen die werkelijk alles kwijt raakten. Of zelf achter zich lieten, omdat ze een gewoon leven niet meer aan konden. Want dakloos word je niet zomaar. Daar gaan meestal drama's aan vooraf. Jongeren die om allerlei redenen van huis wegliepen en hier in het straatcircuit uiteindelijk terechtkomen. Volwassenen van wie de zaak over de kop ging. Of hun huwelijk. Of hun gezondheid. Heel vaak alles tegelijk. Niemand wil ze meer hebben, in de familie zijn ze het zwarte schaap. Zelf van alles moe leven ze uiteindelijk het liefst maar op straat, vrij en bevrijd van ook maar de kleinste verantwoordelijkheid en van alle mensen die nog iets van ze willen. Onder hen vaak ook psychisch zwakke mensen. Intussen allemaal mensen. Schapen die geen herder hebben, Sommigen hangen maar ergens rond. Voor wie wil, zijn er in de stad ook eenvoudige werkprojecten. In De Brug komen regelmatig de mannen in gele pakken: verslaafden die hun best doen te stoppen en in teams de wijken door gaan en zuiveren van gebruikte naalden en dergelijke zaken. In De Brug drinken ze even koffie. Bij de winkels staan de Straatkrantverkopers. Een project waardoor o.a. daklozen weer leren iets aan te pakken en geld te verdienen. Het is geen magazine met veel stichtelijke verhalen. Dat niet. Maar het project is al heel zinvol gebleken. Altijd kopen dus. Zelf lees ik in elk geval altijd de 'gedichten'. Hier volgen er twee uit de julikrant:

Mijn gevoelens
Soms kan ik lachen,
Dan weer huilen.
Ik hoef me niet te verschuilen,
Mijn tranen kan ik gerust laten gaan,
Want dan besef ik
Dat mijn gevoelens nog bestaan.
                                                        Nella

Radeloos
Ik ben radeloos,
Want ik ben weer dakloos.
Wat nu?
Ik weet het echt niet meer.
Het is echt hopeloos
Ik ben ontzettend boos.
Maar wat er ook mag gebeuren,
Ik blijf niet treuren,
Maar ik ga bij de soos lopen zeuren...
                                                         Miquel

Zijn zij ons een zorg?
In de stichting Ontmoeting vraagt men zich steeds af: zijn deze mensen ons echt een zorg? Ons als christelijke gemeenten, gemeenten veelal 'op gg' - laatst zei iemand spontaan: betekent dat: gemeente op goed geluk? Ze had er in elk geval een positieve associatie bij. Eenvoudig is helpen intussen niet. Professionele hulporganisaties raden meestal af mensen op straat geld te geven, ook niet een gulden. Omdat het hen niet verder helpt. Wel: aandacht en vriendelijkheid, hen als mensen tegemoet treden. Ze zijn niet melaats... Hier ligt duidelijk een opdracht. Niet in het minst om samen als gemeenten in de stad en daarbuiten, geholpen door van een stichting als Ontmoeting, te doen wat je hand vindt om te doen.
Twee bijbelgedeelten spelen voor het werk een belangrijke rol, zo las ik onlangs in een artikel van drs. Van Hell. In de eerste plaats Lucas 14 : 15-24. Maar liefst drie keer worden knechten uitgestuurd om mensen persoonlijk uit te nodigen voor het Koninkrijk van God. De derde keer zelfs zoekt men heg en steg af, zeg maar de warme roosters en de kraakpanden. Want, al slaan velen de uitnodiging af, God houdt van veel en van vol. Conclusie volgens Van Heil: 'we zullen actief moeten zoeken naar mogelijkheden'.
Het andere bijbelgedeelte, dat hij noemt, is: Mattheüs 25 : 34-46, het gedeelte waarin Jezus heel concreet preekt over kleden van naakten, bezoeken van gevangenen, te eten en te drinken geven van mensen die gebrek hebben enz. Zulke mensen zijn er nog steeds veel te veel. Ook in onze steden, vlak bij dus. Allemaal mensen met een verhaal.
Afgelopen winter stond een Ethiopische man op mijn stoep, 's morgens rond 9 uur. Hij had geslapen in een tramhokje. Of ik wat geld had? Nee, zeg ik vrijwel altijd. Maar kom eerst maar wat eten. Hij had niet veel bij zich. Wel een bijbel. Die bijbel weerhield hem ervan bij een groenteboer te stelen, zei hij. De laatste tijd zie ik hem niet meer. Mogelijk door het warmere weer, mogelijk loopt hij zijn geluk in een andere stad te beproeven. Ineens zie je ze soms weer terug. Soms regelrecht uit de gevangenis.

Breng ze thuis
Aan helpen is geen begin en geen eind. Goed dat stichtingen als Ontmoeting er zijn. Al was het alleen maar om ons te herinneren aan Jezus Christus, die het verloren schaap naliep totdat Hij het vond. En vervolgens ook thuisbracht. Opdat iets van de bewogenheid en compassie van de grote Herder der schapen ons raakt en vervult. En - mede door ons - mensen de weg vinden naar zoiets als een huis en een thuis. Hopelijk ook iets ervaren van een thuiskomen bij God. In het gezin waarin ik opgroeide, speelde mijn vader zondagavonds uren op het harmonium. Psalm na psalm. Daarna volgde Johan de Heer. Een van de liederen die altijd erg enthousiast ingestemd werden, herinner ik me soms ineens. Het had een indringend refrein: 'Breng ze thuis, breng ze thuis, breng de dwalenden naar 't Vaderhuis', zongen we zo hard als we konden. Dat was helemaal de passie van Johan de Heer. Hij had dat van geen Vreemde. Thuis komen bij God begint vaak met het vinden van een thuis hier. De werkers in Stichting Ontmoeting voelen dat goed aan en staan elke dag weer klaar.
Informatie: Dienstencentrum Ontmoeting, 's-Gravendijkwal 95, 3021 EH Rotterdam, 010 - 4257677

Ds. P. L. de Jong, Delfshaven

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen