Weldoen door nalaten

Inleiding
Het is alweer geruime tijd geleden dat onder bovenstaande titel een brochure verscheen. Als doel van die brochure gaf de uitgever op: 'christenen te prikkelen om na te denken over rentmeesterschap'. Bijbelse noties als zorg voor elkaar en dienen van onze naasten door te delen werden genoemd. Afstaan uit wat we eerst zelf ontvingen is in dit verband voor ons een bekende uitspraak. God wordt ook verheerlijkt doordat wij met onze materiële overvloed anderen ondersteunen. 

Op heel veel manieren wordt een beroep op ons gedaan te delen van wat we ontvingen. Er zijn collecten aan onze huisdeur en acceptgiro's (al dan niet als bijsluiter) komen overvloedig per post binnen. In de zondagse erediensten worden we hartelijk uitgenodigd onze gaven te geven voor kerkenwerk, diaconie en zending.

Onze kerkelijke bijdragen worden elk jaar ingezameld, al dan niet ondersteund door de actie Kerkbalans en ook kennen diverse gemeenten een verjaardagsfonds. Gelegenheden dus volop om af te staan van wat ons deel werd aan geld en goed. Een goede zaak!

                * * *

Wie enigszins op de hoogte is met het financiële reilen en zeilen van de Gereformeerde Bond weet dat een groot deel van de jaarlijkse inkomsten binnenkomt via collecten en giften, maar dat er ook een belangrijke geldstroom afkomstig is uit legaten en erfstellingen (in 1995, 1996, 1997, 1998 en 1999 respectievelijk in totaal ƒ225.245,-, ƒ254.412,-, ƒ 25.218,-, ƒ199.288,- en ƒ182.807,-). Het hoofdbestuur is voor de inkomsten die de Bond uit laatstgenoemde bronnen ontvangt ook bijzonder dankbaar. Omdat juist deze inkomsten, zo'n substantieel deel zijn van de totale jaarinkomsten wil het graag de uitnodiging doen uitgaan aan die leden die willen 'weldoen door na te laten', om over dit onderwerp met hun notaris te spreken. Het hoofdbestuur is er zich ten volle van bewust dat niet alleen de aandacht gevestigd moet worden op het werk van de Bond. Er zijn meerdere instanties (plaatselijke gemeenten, diaconaat, zendingswerk en evangelisatiewerk) die onze hartelijke steun verdienen, zowel bij leven als uit wat we aan bezit nalaten.

Nalatenschap
Het ligt voor de hand dat met name alleenstaande personen of echtparen zonder kinderen doorgaans regelingen willen treffen waardoor hun nalatenschap niet in handen komt van zeer veel (en soms verre) verwanten, waarbij dan ook nog eens sprake is van een hoog percentage aan successierechten. Uiteraard is ook denkbaar dat het vermogen deels aan familie (en/of vrienden) wordt vermaakt en deels bestemd wordt voor goede doelen. Voor personen die zelf geen kinderen nalaten gelden in principe geen beperkingen in de vrijheid om naar eigen keuze te beschikken over het vermogen.
Het is dus mogelijk een deel van uw vermogen na uw overlijden te bestemmen voor een goed doel. Wanneer sprake is van een geldbedrag spreken we over een legaat. In de situatie waarin u een instantie als verkrijger voor een deel van uw totale na te laten bezit aanwijst, is sprake van het benoemen tot erfgenaam.
U kunt de Gereformeerde Bond een legaat toekennen en ook tot erfgename benoemen. In beide gevallen kan dit uitsluitend bij testament geregeld worden. Daarvoor is de tussenkomst van een notaris vereist. U benoemt in dat geval tot erfgename danwel u legateert aan: de Gereformeerde Bond tot verbreiding en verdediging van de Waarheid in de Nederlandse Hervormde (Gereformeerde) Kerk, gevestigd te Utrecht.
Brieljes met instructies over het geven van geldbedragen uit een nalatenschap zijn niet rechtsgeldig en hoeven door erfgenamen dan ook niet te worden uitgevoerd.

                 * * *

De Gereformeerde Bond wordt door de belastingdienst beschouwd als behorend tot de categorie 'kerkelijke, levensbeschouwelijke, liefdadige, culturele, wetenschappelijke en algemeen nut beogende instellingen'. Wanneer de Bond een legaat ontvangt of wordt benoemd tot erfgename is er een speciaal (laag) tarief verschuldigd aan successierechten.
De successierechten - een belasting die geheven wordt over wat uit een nalatenschap wordt verkregen - bedragen 11%. Dat tarief is een vast tarief en is dus niet afhankelijk van de grootte van de waarde van de verkrijging, tenminste wanneer het om een bedrag gaat hoger dan het huidige vrijgestelde bedrag (voor het jaar 2000 bepaald op ƒ 16.788, -). Hetzelfde tarief (11%) is ook verschuldigd over schenkingen die een bedrag van ƒ 8.394, - (dit bedrag is voor 2000 het vrijgestelde bedrag) aan de hiervoor omschreven instellingen te boven gaan.

Schenkingen
Schenkingen worden gedaan door in leven zijnde personen en vormen dus geen verkrijgingen uit nalatenschappen.
Van de loon- en inkomstenbelasting is een schenking onder in de wet vermelde voorwaarden aftrekbaar. U kunt uw schenking vermelden onder het kopje 'giften' op het aangifteformulier van uw inkomstenbelasting. Ontvangt u geen aangiftebiljet van de inkomstenbelasting, dan kunt u een teruggave laten verrekenen met de loonbelasting, Dat kan door een beschikking voorlopige teruggave te vragen bij de belastingdienst of een T-aangiftebiljet. Volgens de wet moet u uw gift met 'schriftelijke bewijzen staven'. Het bankafschrift waaruit blijkt dat een bedrag is overgemaakt, spreekt in dat opzicht duidelijke taal. De penningmeester van de Bond is desgevraagd bereid u een schiftelijke bevestiging van een ontvangen bedrag te doen toekomen. Voor alle giften heeft de fiscus voor fiscale aftrekbaarheid een drempel gelegd bij de 1% en 10% van het onzuivere inkomen. Dit betekent dat u alleen schenkingen van minimaal 1% (minstens ƒ120,-) tot maximaal 10% van uw onzuiver inkomen in aftrek kunt brengen. De besparing die de aftrekbaarheid u oplevert, is afhankelijk van de 'schijf waarbinnen de top van uw inkomen valt (de hoogste schijf is nu 60%; in het nieuwe belastingstelsel dat ingaat in 2001: 52%). Volgens de Gids Belastingherziening 2001, Vragen en Antwoorden, uitgave van Kluwer, Deventer maart 2000, is de giftenregeling in het nieuwe belastingstelsel inhoudelijk gelijk aan de huidige regeling. De hiervoor bedoelde schenking kunt u het eenvoudigst doen door overmaking van het door u gewenste bedrag op een bank- of girorekeningnummer van de Gereformeerde Bond onder vermelding van 'schenking'.

Schenkingen op langere termijn
De wet inkomstenbelasting biedt een eenvoudige mogelijkheid om de hiervoor genoemde grenzen van 1% en 10% buiten werking te stellen: de langeretermijnschenkingen. Bij deze zogenaamde 'termijnen van lijfrente' heeft u het voordeel dat de termijnen zonder de maximumgrens van 10% jaarlijks volledig aftrekbaar zijn. Voorwaarde is wel dat u zich verplicht om gedurende minimaal vijf jaar jaarlijks een vast bedrag te schenken. Bij overlijden vervalt deze verplichting.
Zo kan iemand zich bij voorbeeld verbinden om in de vorm van een jaarlijkse uitkering in vijf achtereenvolgende jaren een periodieke uitkering te doen aan de Gereformeerde Bond van ƒ5.000,-. In de vijf betreffende jaren geniet de schenker dan boven de hiervoor bedoelde 10%-grens of ter invulling van de eerste 1% (die normaliter niet aftrekbaar is) een volledige giftenaftrek.
Ook deze regeling dient u notarieel vast te laten leggen. Uw notaris kan u daarover uiteraard nader informeren.

Molenaarsgraaf                 mr. W. van Leussen, notaris

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen