Globaal bekeken

In een uitgave van dagblad Trouw over de monarchie (een bundeling van artikelen na de uitspraken van D66-fractieleider Thom de Graaf) stond het volgende historische overzicht aangaande de Bede in de troonrede:

'Een troonrede zonder bede is de gewoonste zaak van de wereld geworden. In het publieke vertoon van onze constitutionele monarchie is God dood. In het verleden kwam het vaker voor dat de bede ontbrak, maar telkens ontstond daarover commotie.
In 1869 gaf de liberale premier Van Bosse aan de Kamer als verklaring dat er sprake was geweest van "een noodlottige vergissing", in het concept had wel degelijk een bede gestaan. Dat kwam hem zowel van liberale als protestantse zijde op kritiek te staan. De liberaal Van Houten (die later het kinderwetje op zijn naam bracht) vond het excuus jammer. Hij vond het weglaten van de bede juist een principiële daad "in een land waar niet alleen vrijheid van geloof, maar ook vrijheid van ongeloof bestaat". De protestant Heemskerk verweet de premier dat hij door over een concept te reppen uit de school van de regering had geklapt. Sterker nog, hij had daarmee de suggestie gewekt dat de koning de bede had geschrapt.
Tien keer de troonrede met en zonder bede:
1. Het Vaderland plukke van onzen arbeid rijke vruchten! De weldadige Opperbestuurder van ons lot schenke daarop Zijnen zegen. (1849)
2. Mogen Uwe beraadslagingen, Mijne Heeren, vruchtbaar zijn en Uwe ijver en toewijding, onder Gods zegen, veel goeds doen tot stand komen voor het Vaderland en zijne Koloniën. (1900)
3. Onze betrekkingen tot alle buitenlandse Mogendheden blijven gunstig. Is er ook veel, dat tot dankbaarheid stemt, wij vergeten niet, dat zoolang de oorlog woedt, gevaren ons bedreigen en ons volk kan geroepen worden zijne uiterste krachten te geven voor zijne vrijheid en zijn onafhankelijkheid. Dat God het daarvoor behoede, is Mijn innige bede. (1917) 4. Met de bede, dat God mijn volk moge zegenen in dien strijd, dat Hij het in eendracht den weg der overwinning zal doen betreden en Uwen arbeid moge strekken tot heil des Lands, verklaar ik de gewone zitting der Staten-Generaal voor geopend. (1945)
5. Dat Gods zegen op uw arbeid ruste! (1963)
6. Met de bede, dat God U wijsheid en kracht moge geven verklaar ik deze zitting van de Staten-Generaal geopend. (1972)
7. Met het uitspreken van de hoop dat wij daartoe de kracht zullen ontvangen, verklaar ik deze zitting van de Staten-Generaal geopend. (1973)
8. Moge dat werk worden gedaan in het vertrouwen dat velen u wijsheid toewensen en om zegen voor u bidden. (1978) 9. Van harte wens ik u toe dat Gods zegen op uw werk rust. (1985)
10. Van harte spreek ik de wens uit dat u uw verantwoordelijke taken met toewijding en grote inzet zult vervullen, in het vertrouwen dat velen met mij u wijsheid toewensen en om zegen voor u bidden. (1998)'

               * * *

Frank van Vree schreef een boekje, getiteld De Politiek van de Openbaarheid (uitgave Historische Uitgeverij, Groningen). Daaruit het volgende fragment:

'Abraham Kuyper, hoofdredacteur en oprichter van De Standaard, een kleine en noodlijdende maar invloedrijke krant, zag zichzelf dan wel als een echte journalist - hij was zelfs enige tijd voorzitter van de Nederlandse Journalisten Kring - maar zijn arbeid diende iets anders dan het doorgeven van nieuws en stemmingen, laat staan een rationeel debat over het algemeen belang op gang te brengen. "Mag ik het zeggen, mijn Standaard is mij nooit iets anders geweest dan een paard, dat ik bereed, om den eindpaal van den weg des te sneller te bereiken" zo verklaarde hij ten overstaan van vijfduizend volgelingen bij de viering van het vijfentwintigjarig bestaan van de krant. Die eindpaal was de herkerstening van Nederland. De rol van de pers moest volgens Kuyper een leidende en beschouwende zijn.'

v. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen