Dankbaarheid in ootmoed over rapport inzake Verzoening

Maandenlang gingen in de kerken de golven hoog vanwege het geruchtmakende boek van prof. dr. C. J. den Heyer over Verzoening, Bijbelse notities bij een omstreden thema. Ook als hervormden hebben we ons met het geding in deze binnen de Gereformeerde Kerken intensief ingelaten, omdat wat in de Gereformeerde Kerken omgaat vandaag vanwege het SoW-proces ook de Hervormde Kerk aangaat. Maar afgezien van dit kerkelijk verenigingsproces mag het ieder, die de christennaam draagt, tot in de botten raken wanneer het verzoenend lijden van onze Borg en Zaligmaker Jezus Christus, de Gekruisigde en Opgestane, in twijfel wordt getrokken of bestreden.
Met spanning is uitgezien naar het rapport inzake de verzoening, dat door de moderamina van de SoW-kerken in het vooruitzicht was gesteld ter behandeling in de triosynode. Dezer dagen is het verschenen onder de titel Jezus Christus, onze Heer en Verlosser. Het is opgesteld door de hervormde kerkelijke hoogleraar prof. dr. J. Muis en meegelezen door prof. dr. G. G. de Kruijff (hervormd kerkelijk hoogleraar), prof. dr. A. van Egmond (VU) en een commissie van de sectie Kerk en Theologie van de Generale Raad KTO. Op de triosynode van 1 december a.s. zal het rapport worden besproken.

Reacties
In korte tijd kwamen publiekelijk de reacties los. Daarbij spraken en spreken de koppen een eigen taal, waaruit op zich al blijkt, dat de vraag bij velen leefde óf en hóé de SoW-kerken over het 'omstreden' en daarom aangelegen thema van de verzoening zouden belijden. Het Reformatorisch Dagblad kwam op de voorpagina met de sprekende titel SoW-rapport verwoordt klassieke verzoeningsleer. Dat gebeurde toen het rapport nog maar net naar buiten was gekomen op grond van eerste gegevens en indrukken. Prof. Den Heyer, die het rapport nog niet had bestudeerd, vermoedde al wel, dat de inhoud van dien aard was, dat 'de confessionelen' tevreden zouden zijn. Intussen liet het RD het stuk bestuderen door de christelijke gereformeerde hoogleraar dr. J. W. Maris. Boven diens artikel stond de niet mis te verstane kop Heldere taal over de verzoening.
In dit nummer treffen de lezers een eerste reactie op het rapport van de hand van dr. J. Hoek. Ook de titel boven zijn artikel is duidelijk Visie van Kuitert en Den Heyer lijnrecht weersproken. Het persbericht, dat van de SoW-kerken uitging direct na verschijning van het rapport, stelde, dat het niet de bedoeling van het rapport was om 'omstreden opvattingen' van de theologen prof. dr. H. M. Kuitert en prof. dr. C. J. den Heyer te bekritiseren of te beoordelen. 'Het geschrift beoogt het geloof van de kerk opnieuw uit te spreken en daarbij eigentijdse vragen te verwerken'. Dit laatste is dan kennelijk zo geschied, dat impliciet de visies van Kuitert en Den Heyer toch 'lijnrecht' worden weersproken. Met andere woorden: hun visie inzake de verzoening en daarmee ook van de godsleer (in Christus) valt buiten wat door de opsteller(s) van het rapport, in lijn met het klassieke belijden der kerk, aan de kerken als belijden voor het heden wordt voorgesteld.

Dankbaar
Omdat dr. Hoek twee artikelen aan het stuk wijdt, waarin hij inhoudelijk op de zaken ingaat, ga ik zelf hier niet op de inhoud van het stuk in. Ik realiseer mij ook zeer wel, dat het rapport nog behandeld moet worden op de triosynode en als zodanig nog geen kerkelijk belijdend stuk is. En verder bevat het rapport ook momenten, die terecht vragen of kritiek oproepen. Zowel Maris als Hoek plaatsen bij bepaalde momenten kritische kanttekeningen. Maar er is op voorhand reden voor gepaste dankbaarheid. Met het woord gepast bedoel ik enerzijds tot uitdrukking te brengen een zekere ingehoudenheid. Want het zou immers toch eigenlijk niet moeten verwonderen dat en wanneer de kerk de verzoening door voldoening belijdt?! De Schriften zijn hier overduidelijk. Anderzijds is nochtans dankbaarheid op zijn plaats ofwel gepast. Door de tijden heen is het leerstuk van de verzoening aangevochten, omdat het mensen van alle tijden hun eer te na is, dat een Ander voor hun schuld betaalt. Daarom staat dit klassieke leerstuk van de kerk zeker onder kritiek en aanvechting in een tijd als de onze, waarin de menselijke mondigheid en het zelfbeschikkingsrecht van de mens hoog worden opgevoerd. Dwars tegen de tijdgeest in, die zich ook theologisch heeft ingesteld in de kerken, komt de nota ervoor op, dat de de kerk verzoening van schuld door Christus als kernnotie van het geloof zal belijden. Het moet dan ook onze eer te na zijn als we hier niet royaal, hoewel ook ootmoedig vanwege de ketterij, die zich inzake dit belijden in de kerk voordoet, onze dankbaarheid uiten. Gepaste dankbaarheid in ootmoed!

               * * *

Eerder hebben we in verschillende toonaarden gezegd, dat bij de omstreden visie van Den Heyer alle kerkpolitiek moet wijken maar het ons een hartstocht moet zijn, dat de hele kerk in haar volle breedte het bloed van Christus rein zal achten. Wannéér dat dan geschiedt zal óók alle kerkpolitiek moeten wijken en zal dankbaar moeten worden geconstateerd, dat de kerk vandaag, in continuiteit met de kerk der eeuwen naar het bijbels getuigenis, de christologie belijdt.
Er worden vandaag de dag voor vele zaken bidstonden uitgeschreven. De komende triosynode, waarop het rapport wordt besproken mag zeker wel de voorbede hebben in de gemeente, maar niet zonder dankzegging om wat nu wordt voorgesteld. Het zou niet goed zijn wanneer bidstonden ons 'gemakkelijker' afgaan dan dankstonden.

Spanning
We beleven opnieuw in de kerk een tijd als in de zestiger jaren, toen in de Hervormde Kerk de verzoening werd geloochend door prof. dr. P. Smits. Meermalen hebben we hier met respect vermeld hoe in die jaren ds. G. Boer en prof. dr. A. A. van Ruler gestaan hebben voor het hoge leerstuk van de verzoening, dat het hart van de natuurlijke en mondige mens niet mee heeft. De Hervormde Kerk heeft in die dagen ook gesproken en de verzoening beleden in het herderlijk schrijven De tussenmuur weggebroken. Het ging echter toen ook om de bediening der verzoening, om de wekroep 'laat u met God verzoenen'.
Ook om het pneumatologische element ofwel de uitwerking van de verzoening door de Heilige Geest ging het in die tijd en gaat het ook nu. Het werk van de Heilige Geest in de bediening der verzoening bepaalt de eeuwigheidsernst van de verkondiging, alsook de hartstochtelijke drang tot zending van de kerk. 'Wee mij als ik het Evangelie niet verkondig', zegt Paulus. Momenten in deze zijn ook in deze nota aanwezig, wanneer gesproken wordt over de noodzaak van omkeer en berouw. Daarover zal zeker meer te zeggen zijn. Maar, na alles wat geschreven is en waarom gebeden en waarop gehoopt is, toen en omdat de verzoening door voldoening werd geloochend, willen we hier volstaan met onze dankbaarheid in ootmoed uit te zeggen voor wat nu ter tafel ligt. Wij bidden dat de komende triosynode in deze klaar en overtuigend kerkelijk spreken mag.

v. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen