Den Heyer over zijn theologische positie

In dagblad Trouw stond een vraaggesprek met prof. dr. C. J. den Heyer, naar aanleiding van zijn nieuwste boek, waarin bij beziet 'hoe het zo ver gekomen is'. Een duidelijke positiebepaling. We nemen hier twee vragen en antwoorden over, waarin hij met zoveel woorden zegt dat hij zich heeft 'weggeschreven uit de gereformeerde traditie'. De vraag is of de gereformeerde synode, met dit verhaal als achtergrond, inderdaad kan volhouden, dat zijn wetenschappelijke arbeid binnen de grenzen van zijn (gereformeerde) leeropdracht blijft.

U vergelijkt het historisch onderzoek naar Jezus met het afpellen van een ui. Uiteindelijk hou je niets over. Geldt dat nu ook voor uw eigen theologische denken?
'Ik denk het wel. Mijn verhaal schetst de ontwikkeling van een nette gereformeerde jongen naar een vrijzinnige jongen. Vanuit de optiek van de gereformeerde is dat een teloorgang. Maar het is waar: ik heb me weggeschreven uit de gereformeerde traditie. Dat is door mijn nieuwsgierigheid gekomen. Ik raakte bijvoorbeeld gefascineerd door de mens Jezus van Nazareth. Op een gegeven moment merkte ik wel dat ik daarmee de grenzen van het gereformeerde overschreed. Eerst dacht ik nog dat die grenzen wel opgerekt konden worden. Maar gaandeweg zag ik wel in dat de rek eruit was, dat het brak.'

Maar wat houdt u van Jezus over. U schrijft dat Jezus binnen afzienbare tijd het Koninkrijk Gods verwachtte en daarom probeerde nog gauw wat mensen te redden die verloren leken te zijn.
'Het zoeken van verlorenen. Mooi thema. Daar sluit ik mijn boek mee af. Die gelijkenis van Jezus over de arme Lazarus (Lukas 16). De rijkaard die in het dodenrijk wordt gekweld door angst en pijn, smeekt vader Abraham om Lazarus naar zijn broers te sturen om hen te waarschuwen, zodat zij niet ook in deze hel terechtkomen. Maar Abraham antwoordt dat het voldoende is dat ze naar Mozes en de profeten luisteren. Ook voor Jezus gaat het dus uiteindelijk om de wet.'
'De enige hoop die je hebt in deze troosteloze wereld, zijn de geboden. Maar die moet je natuurlijk niet klakkeloos overnemen. Dat heb ik tegen op de orthodoxie, zowel de joodse als de christelijke. Die gebeden moet je interpreteren. In de joodse traditie zijn ze daar ook altijd mee bezig geweest. Hoe je die geboden vandaag zinnig kunt maken. En ik denk dat die geboden uiteindelijk draaien om mensen die leven in een gemeenschap. Om de naaste. Om de gedachte dat de ander er ook mag zijn. Dat is in meer godsdiensten zo. Men heeft toch altijd begrepen dat je het ideaal van menselijkheid overeind moet houden. Als je dat ideaal nastreeft, werk je mee aan de voltooiing van de schepping. En joden en christenen mogen nog zo sterk verschillen, maar dat is hun gemeenschappelijke doel.' 'En naast de geboden, heb je zo nu en dan een profeet nodig die zegt: "Ja maar jongens, daar in de verte, daar is het toch". Zo'n visionair moet je hebben. En ik denk dat ik ook Jezus zie als zo'n visionair, Die het Koninkrijk verwacht. En zoekt naar de verlorenen. Naar de mensen die de weg zijn kwijtgeraakt. Dat is waar ik ben in mijn denken over Jezus. Gereformeerd bezien, is dat niet veel, maar voor mij is het wel veel. Dat brengt mij heel dicht bij het liberale jodendom.'

v. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen