Verzoen de zware schuld...

De vorige jaarovergang, tevens overgang naar de nieuwe eeuw, heugt ons. De hele wereld was in spanning over de vraag of er geen bizondere dingen zouden gebeuren, vooral of de computers niet her en der rampen teweeg zouden brengen. Alles verliep echter zoals de dingen al zo lang verlopen.
Het jaar 2000 is intussen al weer bijna bijgeschreven in de annalen als een gewoon jaar. Maar 'gewoon' is dan toch altijd een Jaar onzes Heeren, Anno Domini. Opnieuw droeg de Schepper van de hemel en de aarde Zijn wereld een jaar door. Bij de vorige eeuwwisseling was hier en daar onder christenen méér dan anders de verwachting gespannen aangaande de Wederkomst van Christus. Dat deze nog uitbleef zou ook nu kunnen worden geduid als traagheid bij God. Nochtans moet met Petrus ook nu worden beleden, dat God de belofte niet vertraagt, maar dat Hij lankmoedig is over ons en over de wereld, omdat Hij niet wil, 'dat enigen verloren gaan, maar dat zij allen tot bekering komen' (2 Petrus 3 : 9). De eeuwige God heeft Zijn eigen tijdrekening en kalender.
Zo bleef voor de kerk ook de roeping tot de voortgang van de verkondiging, ver af en dichtbij; dit vanwege de voorzegging, dat Christus komt om deze aarde te richten in gerechtigheid. Maar ook vanwege de belofte, dat het Evangelie over de hele wereld gepredikt moet zijn voordat het Einde komt.

In memoriam
Velen betreuren geliefden, die heengingen in het voorbije jaar. In vele gemeenten vielen ook trouwe leden weg, die een lege plaats nalieten. We noemen hier zoals gebruikelijk namen van de predikanten, die zijn overleden, in volgorde van de datum van overlijden.
Dr. I. Boot, 69 jaar.
Ds. A. Vlietstra, 67 jaar.
Ds. D. N. Verhey, 60 jaar.
Ds. W. J. C. van Rennes, 74 jaar.
Ds. J. Neijenhuis, 90 jaar.
Ds. Th. P. Pol, 70 jaar.
Ds. A. J. Timmer, 80 jaar.
We gedenken onze voorgangers, die ons het Woord Gods hebben verkondigd en worden geroepen hun geloof na te volgen.

               * * *

In de plaats van hen, die heengingen traden anderen aan om hun dienst in Gods wijngaard te beginnen. We willen hier echter ook niet onvermeld laten het verdriet en de teleurstelling bij hen, die zich bij het einde van hun studie verheugden op een eventuele plaats in een gemeente, terwijl de roeping van een gemeente uitbleef. Hier liggen zo veel onbeantwoorde vragen. Mensen, ook kerkeraden, vergeten snel.
We willen ook niet onvermeld laten, dat predikanten soms voortijdig opgebrand zijn. Zeker, het verschijnsel, dat vandaag burn-out heet, komt in alle sectoren van de samenleving voor. Dat het in toenemende mate ook predikanten treft, maakt duidelijk, dat hun werk ook niet meer zoals vroeger dat van de geruste geestelijke landman is. De complexiteit van het pastoraat in onze moderne samenleving speelt hier een rol, alsook de vragen rondom het landen van de prediking, gezien de diversiviteit in gemeenten. Zouden de conflictsituaties in de kerk, die zich naar gemeenten doorvertalen, hier ook niet hun eigen tol vergen?

               * * *

Het is hier ook de plaats om dank jegens God uit te spreke dat de hervormde synodepreses, nadat hij een ingrijpende operatie heeft moeten ondergaan, voor zijn gezin maar ook voor de kerk gespaard bleef en hij zijn werk voor de kerk, juist ook tijdens de bezinning op de centrale notie van het kerk-zijn met nieuwe kracht mocht voortzetten.

De wereld
Ingrijpende ontwikkelingen deden zich in de wereld voor. Amerika kreeg een nieuwe president na de meest curieuze verkiezingen in zijn geschiedenis. De vertrekkende president werd beschadigd door zijn gedrag. De nieuwe president is al beschadigd in zijn gezag voordat hij is aangetreden. Het moet toch wel uniek en bizar heten, dat er een weken durende juridische procedure voor nodig was om uit te maken wie de nieuwe president zou zijn. Onzekerheid blijft bestaan over de vraag of hij wel de echt-gekozen president is. Wat te denken als het waar is wat bepaalde organisaties in Amerika opvoeren, namelijk dat in Florida bewust zwarte kiezers op dood spoor zijn gerangeerd? We wachten af in hoeverre Amerika's nieuwe president christelijke-geinspireerde uitstraling zal hebben, zoals wordt gezegd en gehoopt.

               * * *

Maar de aandacht van de wereld was toch vooral gericht op het Midden-Oosten. Jeruzalem mag naar bijbelse maatstaven de navel van de wereld heten. Dat is dan wel weer gebleken uit het feit, dat er geen dag voorbij is gegaan of Israël, met daarin Jeruzalem, was wereldnieuws. De vrede van de stad en het land lijkt in enkele maanden tijd verder weg geraakt dan ooit. De haat kroop omhoog langs de muren van de stad. En weer moest Israël beleven, dat het simpele gezegde waar is, dat luidt: 'heel de wereld is tegen ons'. Vanwaar toch die altijd weer opduikende vooringenomenheid en agressie jegens Israël, wanneer de conflicten in het Midden-Oosten oplaaien? Dat jongeren, kinderen, aan Palestijnse kant met haat jegens Israël worden opgevoed op de scholen, weegt minder zwaar dan dat Israël reageert op uitbrekend geweld. Intussen lezen we van frustraties bij mensen in het Israëlische leger wanneer kinderen worden gedood.

               * * *

We willen de kwestie in het Midden-Oosten niet versimpelen, ook geen vijandsbeelden oproepen, ook Israël niet vrij pleiten van schuld, maar achter de agressie tegen Israël en de hetze, die in bepaalde media vaak wordt gevoerd of aangewakkerd, zit een niet te doorgronden mysterie. We kunnen slechts bidden om de Vrede voor Jeruzalem, in geloof op de belofte, die de God van Israël, die tevens de God en Vader van onze Heere Jezus Christus is, zal waarmaken.
Ten diepste botsen in het Midden-Oosten de religies. Dat maakt de strijd om Jeruzalem alleen maar grimmiger en gaat de beoordeling ervan de politieke kaders te boven.

               * * *

We vergeten intussen ook het Molukse volk niet, dat eveneens slachtoffer werd van religieuze strijd. De vraag is of er vanuit de kerken in de wereld, ook in ons land wel voldoende meeleven was met de Molukse christenen, wier kerken werden verbrand en die op de vlucht moesten voor islamitisch geweld. Dezer dagen lazen we, dat Molukse christenen bevreesd zijn voor een nieuwe golf van geweld, die ervoor moet zorgen dat ze hun laatste Kerst op hun geboortegrond beleven.

Eigen land
De situatie in ons land heette 'rooskleurig', in economisch opzicht althans. De nieuwe economie doet het goed en de bomen groeien tot in de aardse hemel. Zeven dagen produceren en consumeren is één van de gevolgen. Het jaar werd afgesloten met een nieuwe uitbarsting van consumptief geweld: opening van de winkels op de zondag voor kerst. De Raad van Kerken protesteerde terecht tegen deze verder gaande economisering en riep plaatselijke gemeenten op mee te protesteren.
Is de tijd inderdaad niet gekomen, dat plaatselijk door kerken geprotesteerd moet gaan worden bij de economische slavendrijvers, bij Albert Heyn en andere grootwinkelketens, die de kleinhandelaars in het nauw drijven, terwijl ook de leden van de christelijke gemeente zich aan 'de groten' blijven verkopen? Het gaat vandaag ook om nieuwe solidariteit met de kleinen en de principiëlen.

               * * *

We beleefden dit jaar een dieptepunt in de kaalslag van normen en waarden, die zich in onze samenleving stap voor stap voltrekt. Eerst het homo'huwelijk' en de opheffing van het bordeelverbod. En last but not least de legalisering van de euthanasie, waarmee de weg werd geopend tot uitoefening van morele macht en druk op machtelozen in de samenleving. Een pil in het ziekenfondspakket zou nog een laatste stap kunnen zijn.
Hoe blijven we er waardig onder in ons christelijke protest? We komen aan de weet en zullen het moeten leren in-leven, dat we als christenen van meerderheid minderheid zijn geworden en zullen daarover niet verbitterd mogen raken. De vraag kwam dit jaar wel in heel sterke boven hoe we als christenen in deze samenleving weerbaar zullen zijn en kunnen blijven maar niet minder hoe we de boodschap van Heil voor mens en samenleving geloofwaardig zullen kunnen uitbrengen en uitleven. In dat licht bezien steekt veel binnenkerkelijk rumoer over secundaire zaken pover af tegen de opdringende a-christelijke cultuur, die ook anti-christelijke trekken vertoont.

De kerk
En de kerk? De kerk deelt in de schuld van de wereld maar ze weet beter, ze kent een betere weg. De kerk kwam, zei ds. B. J. van Vreeswijk bij de afsluiting van de trio-synodale behandeling van het rapport over verzoening, de schaamte voorbij of te boven.
De kerk heeft niet onduidelijk de Naam van Christus hooggehouden en Zijn lijden en sterven voor onze zonde en schuld beleden, terwijl het levensklimaat van onze tijd er zich niet mee verdraagt, dat een ander voor mijn schuld betaalt; en terwijl het hoge leerstuk van de verzoening ook binnen de kerken geloochend wordt. Een woord van de opsteller van het rapport prof. dr. J. Muis bleef bij me haken: 'ik kan het geheimenis ook niet uitleggen'. Dat behoeven we ook niet te proberen, dat mogen we geloven. Daarom eindigen we het jaar 2000 in ootmoedige dankbetuiging. Ootmoedig: omdat weersproken moest worden wat zich binnen de kerk(en) niet verdraagt met het hoog-heilig Evangelie van onze Heere en Heiland Jezus Christus. Dank: omdat Christus beleden werd als Degene, die Zich in de dood begaf om onze zonden.

Schuld
We bidden om een zodanig reveil, dat dit belijden van verzoening door voldoening krachtig in de gemeenten mag resoneren en daar tot geestelijke herkenning en geestelijke opleving mag leiden. Dat geldt voor de hele kerk van links tot rechts. Ook de orthodoxe sector in de kerken komt aan de weet niet buiten de windvang van de tijd te staan. Ieder betaalt eigen tol aan de tijdgeest. De verzoening belijden is één, de verzoening beleven is werk van de Geest. Die het uit Christus neemt en ons verkondigt.

                 * * *

Wat rest is belijdenis van schuld en gebed om genade. Het jaar 2000 sluiten we persoonlijk, gemeentelijk, kerkelijk en maatschappelijk af met de bede: 'Verzoen de zware schuld, die ons met schrik vervult, bewijs ons Uw genade'. Maar het laatste woord moet zijn: 'Lof zij U, Christus in eeuwigheid'.

v. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen