Zending als spiegel

1. Waarom kan samenwerken daar wel?
Waarom in vakantiediensten wel? Omdat het geen ambtelijke diensten zijn, zegt men dan. Dat kan. Dan nemen we een beter voorbeeld. De GZB zond een christelijk-gereformeerd theoloog (dr. S. Paas) uit naar Afrika; en de Chr. Geref. Kerken zonden weer een 'bonder' (dr. B. van den Toren) uit naar Afrika. Dat is toch echt kerkelijk en ambtelijk. Nogmaals: Waarom kan daar wel, wat hier niet kan? Concreet: waarom is hier geen kanselruil mogelijk tussen gelijkgezinden? Waarom geen gezamenlijk beraad over christelijke scholen of media?
Als kerkgrenzen niet gelden buiten de landsgrenzen, waarom gelden ze hier dan wel?
Wie houden die muren zo hoog? Niet de zendelingen zelf: die hebben veel verder gekeken; die werken daar allang samen. In een islamland hebben christenen elkaar hard nodig, en in een aidsgebied ook. Nood verbroedert. Ligt het dan misschien aan de instanties hier? Zendingsinstanties helpen elkaar, zagen we. En kleurige zendingsbladen bieden open vensters op de wereldwijde kerk.
Aan wie ligt het dan? Aan synoden en kerkleiders? Ja, die voelen zich verantwoordelijk voor de kerken hier. Die staan voor het thuisfront. Die zijn even hartelijk, maar willen wel hun identiteit bewaren. Kerkenraden zijn oprecht bezorgd om het eigene te verliezen in deze donkere tijd. Predikanten moeten voorzichtig opereren met de vleugels in de eigen kerk: ze groeien immers ook weer uiteen. Leiders zijn soms bang voor een achterban, die kan afhaken, of voelen de hete adem van nog rechtsere kerken. Hoe verlammend!
Maar staan die kerkleiders dan wel echt achter de zending? En weten ze wel wat daar gebeurt? Vast wel. Hun kerken collecteren ervoor, en hun zendingsdagen trekken scharen. Maar Azië en Afrika zijn ver van ons bed. En daar is immers alles anders. Zending werkt niet echt door in de kerk, ook niet altijd op het 'grondvlak'. Soms reizen gemeenteleden naar Oost- Europa en steunen daar groepen die zij hier zouden afwijzen of negeren: midden-orthodoxen of baptisten. Hoe komt dat? Hulpverlening is dankbaar werk, maar werkt die echt door bij de helpers zelf? Het zijn soms ook twee werelden, die je niet bij elkaar kunt brengen: ver-weg-istan en de Veluwe.
Intussen meten wij met twee maten. Zijn wij dan gespleten? Of vraagt het verschil in context inderdaad om een tweeërlei aanpak? Daar bouwen, hier bewaren? Wij vragen het aan kenners. Ds. J. J. Tigchelaar spreekt over: Eenheid, vrees of vreugde? Hij werkte in Kenya en Malawi en zit nu in het GZB-bestuur. Is eenheid dan doel op zichzelf? Nee, zegt dr. S. Paas, evangelisatieconsulent van de CGK. 'Opdat zij allen een zijn' heeft als doel 'opdat de wereld gelove' (Joh. 17). En is samenwerking tussen kerken in de praktijk altijd zo'n stimulans voor zending?

2. Nederland zendingsland
De context is daar inderdaad verschillend van hier: daar kansen, hier afval. Elders goede aarde, hier stenen en doornen. Daar vaak verdrukking als zegen; hier vrijheid als vloek. Als zendelingen terugkomen, zijn ze geschokt: uitpuilende winkels, lege kerken. Bidden is voor gelovigen al een probleem. Terwijl wij bijbels smokkelden achter het ijzeren gordijn met gevaar voor eigen leven, zei Anne van der Bijl eens, begon men thuis met schriftkritiek. Gods Woord ontkracht. Ook jonge kerken zijn geschokt als zij hier op bezoek komen: is dit nu christelijk Europa?
Wat kunnen wij nu van daar leren? 'Lijden', zei iemand uit Roemenië. 'Gelovig bidden, eenvoudig bijbellezen, blijmoedig getuigen', zegt ds. Smelt die jaren in Peru gewerkt heeft, en nu in Ede staat. 'Het zijn daar allemaal 'evangelico's'. Reformatorisch is daar het zout in de evangelische pap; maar mag hier het evangelische zout in de reformatorische pap? Willen wij eigenlijk wel van hen leren?, ' vraagt ds. L. W. Smelt. 'Zonder zending zie ik geen heil in het COGG'.
De laatste zendingsleus was: 'wederzijdse assistentie', maar waarom lukt dat zo slecht? Door onze theologische en financiële superioriteit, schreef de bekende missioloog Verkuyl.
Maar wat leren zendelingen daar dan? 'Je kijkt door de bril van een andere cultuur naar je eigen situatie,' zegt C. Janse, opvolger van ds. C. G. Vreugdenhil van de Gereformeerde Gemeenten, die op Irian Jaya werkte. Hij doet nu voorlichting en toerusting in Nederland.
'Tropenjaren tellen dubbel', zegt hij. Moet je nu daar geweest zijn? Nee, wij hoeven het niet zo ver te zoeken. Er zijn in Nederland ook immigrantenkerken. In de Amsterdamse Bijlmer groeien de 'zwarte kerken', terwijl de blanke krimpen. Als u in de metro zit en de vele buitenlanders ziet, moet u bedenken: één op de vier is christen! Kom er eens om bij de gewone Amsterdammers. Wat heeft dat ons te zeggen? Nederland, ooit zo rijk gezegend, is het meest geseculariseerde landje geworden. Nederland zendingsland, zegt men. Maar' wel het moeilijkste. Onze cultuur werd - volgens de teruggekeerde zendeling Newbigin - resistent voor het Evangelie. Neemt Christus de kandelaar weg?
Wat kunnen wij, ingewikkelde Gereformeerde Gezindte, nu van migrantenkerken leren? Bezoek eens hun diensten: warm en spontaan, met nadruk op de Heilige Geest. En kunnen zij van ons leren? Of... worden oudere immigrantenkerken op den duur ook door de secularisatie aangetast? De Indonesische predikant van Arnhem, ds. Purboyo W. Susilaradeya, kan het ons vertellen.
Hoe het zij, juist om elks toevertrouwde pand te kunnen bewaren, zouden we de handen ineen moeten slaan.
Komt u naar de conferentie in Putten. Zendelingen zijn als de verspieders die terugkeerden. Kom ze horen en bevragen.

DRS. C. BLENK, DELFT
SECRETARIS COGG (CONTACT ORGAAN GEREFORMEERDE GEZINDTE)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen