Een aangrijpend historisch moment

Nederland heeft de afgelopen week geschiedenis gemaakt. Als eerste land ter wereld is in Nederland levensbeëindigend handelen wettelijk geregeld en dus toegestaan. Nadat de leden van de Tweede Kamer al eerder tot dit dramatische besluit waren gekomen, heeft nu de Eerste Kamer haar fiat gegeven en daarmee het wetsvoorstel tot wet verklaard. Een aangrijpend, historisch moment. Het besluit werd genomen met 46 tegen 28 stemmen (één afwezige), een stemverhouding, die van tevoren al vaststond. De voorstanders waren te vinden in de partijen, die het paarse kamp vormen. De tegenstanders waren vrijwel allen te vinden in de christelijke partijen. Men kan zich afvragen of bij een dergelijke beslissing, waarbij het om de diepste gronden van normen en waarden in de samenleving gaat, er niet leden van de senaat (en eerder van de Tweede Kamer) zijn geweest, die hun geweten hebben overstemd vanwege partijdwang. Ook de senaat heeft, na de Tweede Kamer, de krachtige waarschuwingen voor deze heilloze weg uit binnen- en buitenland naast zich neergelegd. Paars heeft overduidelijk getoond waarvoor het staat. En democratie in dit land is kennelijk, dat over zulke fundamentele zaken als 'leven en dood' een meerderheid een (grote) minderheid overstemt. Zo heeft in de geschiedenis democratie, zonder gedefinieerde normen, eerder ontwikkelingen in gang gezet die heilloos voor een land of een regio waren.

'Het buitenland' begrijpt van dit alles niets. De beslissingen werden genomen voor het oog van de wereld, d.w.z. voor de camera's van buitenlandse reporters, die het nieuws wereldwijd (CNN, BBC) brachten. Commentaren bleven dan ook niet uit. Het Vaticaan sprak van een 'macabere, wanhopige en absurde keuze'. De twee grootste kerken in Duitsland reageerden uiterst kritisch. Een minister in Duitsland stelde, dat zo'n besluit in Berlijn vandaag uitgesloten is. Er kwam van paarse kant een golf van verontwaardiging in de senaat, toen (door prof. dr. E. Schuurman) aan nazi-Duitsland herinnerd werd. Intussen wordt er nu breed in de media, vooral ook in Duitsland, aan herinnerd. In Trouw schreef Hans Goslinga, dat het nodig is kennis te nemen van de geschiedenis van de euthanasiepraktijk onder de nazi's. 'Het is uiteraard gemakkelijk het euthanasieprogramma, dat aan zeventigduizend gehandicapten het leven kostte, aan de misdadigheid en verdorvenheid van hun regime toe te schrijven, maar het waren gewone artsen en verpleegkundigen die vanaf het eind van de jaren dertig deze 'onnuttige mensen' de fatale spuit toedienden.'

Nederland geniet de twijfelachtige eer in politieke beslissingen koploper te zijn in het lossnijden van de cultuur van haar historische, christelijke wortels, waarbij via de nu aangenomen wet een klimaat wordt geschapen, waarin menselijk leven (in de marge) niet meer veilig is. De samenleving kan uiteindelijk gaan uitmaken of mensen nog de moeite waard zijn om in leven te blijven of in leven te laten. Onze hedonistische samenleving, met meer aandacht voor genot dan zorg om elkaar en meeleven in lijden, doet het ergste vrezen. Mevrouw Borst had, direct nadat de beslissing was genomen, de euvele moed de diepe emoties in de samenleving opnieuw nieuw voedsel te geven door de euthanasiepil aan te kondigen.

Dat het wetsvoorstel steun kreeg van meer dan honderd predikanten in de SoW-kerken, die zich eerder, samen met een groot aantal andere verbanden, verzet hebben tegen de afwijzende petitie van de kerken inzake het wetsvoorstel, mag ons met schaamte vervullen. Daarom mede, daarom vooral is het genomen besluit aangrijpend. Kerken en christenen staan niet buiten de schuld.

Terwijl echter de senatoren delibereerden, was er buiten het parlementsgebouw een stil protest gaande. Hier was de andere kant van Nederland aanwezig. Een impressie daarvan van een jongere is bijgaand opgenomen. Hoewel meer dan tienduizend mensen aanwezig waren, schijnen de leden van de Eerste Kamer er niets van te hebben gemerkt, toen de stoet - met speciale permissie van burgemeester Deetman - over het Binnenhof trok. Het was dan ook een stil protest: geen spandoeken, geen geschreeuw op de straten; sereen en waardig. Zo mocht het ook, zo moest het ook. Demonstraties hebben vaak een luidruchtig verloop. Hier werd niet gedemonstreerd maar gepro-testeerd. Een pró-test is wat het woord letterlijk betekent: een getuigenis vóór. Er werd getuigd voor het leven, voor het van God gegeven leven. Van de Messias staat geschreven, dat Hij Zijn stem niet op de straten verhief (Jes. 42 : 2). Zo past het ook de zijnen. Geen straatvechters, wel straatbidders.

* * *

We mogen het lijden niet onderschatten, zeker ook niet bij veel ouderen in de laatste levensfase. De vraag is echter hoe onze samenleving nog met het lijden kan en wil omgaan. Lijden kan niet worden uitgebannen in deze wereld. Er zijn regio's in de wereld, waar grosso modo veel méér en veel zwaarder lijden dan in onze welvaartssamenleving aan de orde van de dag is. Terwijl wij in onze samenleving juist veel meer mogelijkheden hebben voor pijnverzachting en vermindering van lijden. Levensmoeheid lijkt echter voldoende basis voor levensbeëindiging te worden. Een samenleving als de onze, die méér en méér van haar wortels losraakt of van haar ankers wordt losgeslagen, weet vaak niet meer van geestelijke ondersteuning, vanwege de vertroosting, die er ligt in de wonden van Christus. Lijden betekent ook navolging. Christus heeft de beker van het lijden tot de laatste druppel gedronken. Na Zijn diepe lijden gaf Hij wel 'met grote stem' de geest. Hij heeft het lijden dóór-leden, om uiteindelijk op te staan uit de dood en het Leven te verwerven.

Meer dan boosheid of ontmoediging past ons dan ook het getuigenis van de Hoop, die in ons is, omdat ze van de Levende Christus komt. De beslissingen vallen in een ander Koninkrijk dan in het Koninkrijk der Nederlanden.

V.D.G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen