NAMEN NOEMEN [21]

DEBORA

Debora is een bijbelse naam, die nog heden ten dage door vele ouders aan hun dochters wordt gegeven. De betekenis zal niet altijd bekend zijn. Op het eerste gezicht is die niet zo opzienbarend. Vertaald vanuit het Hebreeuws betekent deze naam: 'bij'. Wij komen de bijen op diverse plaatsen in de Bijbel tegen. Het zijn de zoemende diertjes, die heel nuttig kunnen zijn, maar die soms ook hinderlijk dreigend om ons heen kunnen zwermen. Herhaaldelijk wordt het beeld van de bijen in de laatste zin gebruikt. In Psalm 118 vers 12 lezen we over de vijanden van Gods volk: 'zij hadden mij omringd als bijen'. We lezen ook van de Amorieten, dat ze de kinderen Israëls 'vervolgden, gelijk als de bijen doen' (Deut. 1 : 144).

We kennen twee vrouwen uit de Bijbel die deze naam hebben gedragen. De eerste was Debora, de voedster van Rebekka. Zij heeft het kind waarvoor zij te zorgen had gevolgd, toen het de echtgenote van Izak werd. Ze heeft haar voedsterlinge waarschijnlijk zelfs overleefd. We komen haar naam nog tegen, waar we van Rebekka al niet meer lezen (Gen. 35 : 8).

De tweede Debora is bekender. Zij is de vrouw van een zekere Lappidóth. Van haar man weten we niet veel meer dan alleen dat hij de man is geweest van deze bekende vrouw, en dat zijn naam de betekenis heeft van 'fakkels'. Verder weten we dat zij de drijvende kracht is geweest achter het optreden van de richter Barak, die het machtige leger van de Kanaanieten onder leiding van generaal Sisera als een bliksemschicht (dat is de vertaling van de naam Barak) heeft vernietigd. Zij wordt een profetes genoemd, die de HEERE gebruikte om in benauwde tijden Zijn verlossend woord bekend te maken. Men kon haar vinden onder een speciale palmboom tussen Rama en Bethel. Zij heeft in haar profetisch lied - de overwinning van de stammen Israëls op een beeldende wijze bezongen. Haar naam, Debora, heeft te maken met het werkwoord 'dabar'. Dat kennen we goed in de betekenis van 'spreken'. Het is het bekende begrip waarin woord en daad onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. De oerbetekenis van dit werkwoord heeft te maken met begrippen als: voorwaarts drijven, voeren, verdrijven. 'Spreken' is dan oorspronkelijk: de woorden (ook daden) op elkaar laten volgen, zoals bijen dat doen, die als het ware voortgedreven door een verborgen eenheid aan komen zwermen. Spreken is dan: woorden drijven, laten zwermen.

Zo was Debora als een bij. Misschien mogen we haar ook zien als de bijenkoningin, rondom wie de bijen een eenheid vormen en uitzwermen. Dat zou goed overeenkomen met een andere vertaling van haar naam, die ook 'leidsvrouw' zou kunnen betekenen. Zo heeft zij in haar dagen gefunctioneerd, als een bijenkoningin voor haar volk, als een centraal instrument in Gods handen om Zijn volk heil te geven. De twee kanten van de bij zijn in haar goed verenigd. Haar nijverheid, wijsheid en zoetheid waren aangenaam voor die haarvrienden waren. Maar naar haar vijanden toe, de vijanden van haar volk en van de God van haar volk, was zij bijzonder scherp. Dat zien we aan het eind van haar lied waar ze een venijnige steek uitdeelt in het 'heilige leedvermaak' over de dood van Sisera.

M. A. VAN DEN BERG

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen