Enige opmerkingen bij en over Zacharia 14 [6]

Het verstaan

In de lezing over Openbaring 20, de pericoop over het 'duizendjarig rijk' en bij de vraagstelling vielen de woorden 'symbolisch - hemels'. Deze kunnen aanleiding geven tot misverstand. Het Nederlands woordenboek geeft bij het woord 'symbolisch' op: 'zinnebeeldig; alleen als teken geldig en bedoeld'. Wij zouden zeggen: 'niet letterlijk, niet werkelijk'. Tegen het eerste had dr. Van Spanje geen, maar tegen het laatste wél bezwaar. Zijn opmerking luidde: 'symboliek sluit niet de werkelijkheid uit'. Johannes verwijst in Openbaring 20 : 1-6 naar de werkelijkheid in de hemel, die hij voor ogen krijgt en heeft. De aardse werkelijkheid verschijnt eerst in de verzen 7-10. Wat gebeurt er in de hemel in de tijd dat de satan gebonden is? Deze binding speelt zich afin de voor ons onzichtbare werkelijkheid. Maar naar vers 3 - denk aan de zinsnede 'opdat hij de volken niet meer zou verleiden' - is de bedoeling duidelijk, deze binding van satan heeft implicatie voor de geschiedenis op aarde. Van bovenuit en van bovenaf wordt alles bestuurd!

Zacharia 14 en Openbaring 20

Bij de vraagstelling werd niet voor niets Zacharia 14 betrokken. Ligt in dit hoofdstuk een sleutel tot het rechte verstaan van het gedeelte uit het Nieuwe Testament? In Zacharia 14 : 2 met name is sprake van een gezamenlijk optrekken tegen Jeruzalem van tegen God en de heilige stad vijandige volken. In Openbaring 20 wordt in de verzen 8 en 9 gezien en aangekondigd hoe de ontbonden satan de volken vergadert tot de oorlog en ze omringen de legerplaats van de heiligen en de geliefde stad. Zijn deze twee Schriftplaatsen met elkaar te verbinden? Of vullen zij elkaar aan? Om meer dan één reden moeten we voorzichtig zijn en niet te snel conclusies trekken uit gelijkluidende woorden en termen. De eerste reden is dat we zorgvuldig moeten acht geven op het soort literatuur. De tweede reden is dat niet altijd met gelijke benamingen of termen ook gelijke zaken en gebeurtenissen zijn aangeduid. Over beide redenen enkele opmerkingen.

Genre literatuur

Al meteen doet zich de eerste moeilijkheid voor als we ons afvragen tot welke soort literatuur beide gedeelten behoren. Niemand zal tegenspreken dat Openbaring 20 te rekenen is tot de apocalyptische literatuur. Deze drukt altijd uit wat niet onder woorden te brengen is. Deze onthult in verhalende vorm wat verborgen is. Nu doen weliswaar sommige zinsneden denken aan profetie, bijvoorbeeld als in Openbaring 20 'Gog en Magog' worden genoemd die we eerder in de hoofdstukken Ezechiël 38 en 39 tegenkwamen en dat zijn profetische gedeelten. Zacharia 14 is ook profetie, waarbij de vervulling in fasen kan verlopen. De taal kan vaak beeldspraak bevatten. En zeker als de profetie betrekking heeft op de eschatologie, kan deze heel dicht bij apocalyptiek komen. Ongetwijfeld is er tussen apocalyptiek en profetie op zich een ele-ment van overeenkomst. Maar de Oudtestamentische profeten tekenen toekomst en wereldeinde in termen van de aardse werkelijkheid. Dat doet ook Zacharia 14. Maar apocalyptiek tekent deze steeds in bovenaardse termen. Deze vinden we in Openbaring 20.

Gelijke benamingen?

In Zacharia 14 wordt profetisch-eschatologisch gesproken over de heilige stad Jeruzalem en de belegering en gedeeltelijke inname ervan door heidense volken. Er is niets op tegen om te verwachten dat in de eindtijd de volken over Jeruzalem zullen struikelen en vallen. God zal deze stad stellen 'als een lastige steen voor alle volken' naar Zacharia 12 : 3. Ook daar wordt gesproken van een verzameling van alle volken der aarde tegen deze stad. De eindstrijd kon wel eens gaan over de heilige stad en het bezit ervan. Aangrijpend is het te zien hoe het steeds meer om Jeruzalem gaat spannen, nu het grootste deel van het joodse volk is 'thuisgebracht'! Israël en de Palestijnen, in toenemende mate door Arabische en andere staten gesteund, betwisten elkaar de stad. Zal de God van Israël niet betonen Zijn volk nooit op te geven? In Openbaring 20 zie ik echter veel meer met de benamingen 'de legerplaats der heiligen' en 'de geliefde stad' gedoeld en geduid op de gemeente van de Heere Jezus. Deze is 'legerplaats der heiligen', een naam die nooit op het aardse Jeruzalem van toepassing is geweest en kan zijn. De inwoners zijn niet louter heiligen, integendeel. Maar wel kan deze naam dienen voor allen die uit Israël en de volken geloven in Jezus Christus als hun Heere en Heiland. Zij zijn 'de legerplaats', dus in strijd gewikkeld, aangevallen en bestreden door de vervolgers onder satanische leiding en in duivelse woede, als een pest voor de maatschappij beschouwd. Heet Jeruzalem oudtestamentisch wel 'de stad van de grote koning, de heilige stad', hier wordt gesproken van 'de geliefde stad', te verstaan als de door God in Christus beminde en van eeuwigheid geliefde gemeente. Daarbij hebben we steeds te bedenken dat Johannes oudtestamentische beelden gebruikt in de apocalyptische toekomstprediking. Mijn slotconclusie is dat we vanuit Zacharia 14 naar Openbaring 20 gekeken enerzijds bij de uitleg van dit laatste hoofdstuk de term 'symbolisch' met grote voorzichtigheid moeten gebruiken - ter voorkoming van het misverstand dat het niet om een in de Schrift getekende en gepredikte werkelijkheid zou gaan - anderzijds niet zomaar een identificatie kunnen plegen en vaststellen van het ene met het andere gedeelte, als zouden deze beide pericopen hetzelfde bedoelen en aan de orde stellen.

W. CHR. Hovius, APELDOORN

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen