Regels voor geestelijk verzorgers

Een jaar eerder was reeds over dit onderwerp gesproken. Het rapport 'Geestelijke verzorging in de gezondheidszorg en de kerken' was toen aan de orde samen met het rapport 'Ambt en sacrament', dat in januari 2000 behandeld was. Toen bepleitte ds. P. L. de Jong (classis Rotterdam) dat uitsluitend predikanten in de SoW-kerken als geestelijk verzorgers kunnen worden aangesteld en benadrukte oud. A. A. Snijders (classis Delft) dat in de gereformeerde traditie de sacramentsbevoegdheid alleen voorbehouden is geweest aan hen die wettig tot predikant zijn geroepen en bevestigd. Vorige week was er op de volle synodeagenda eindelijk ruimte voor het vervolg. De kritische opmerkingen van vorig jaar waren door de projectgroep in haar rapport betrokken.

Ik begin deze impressie met de aangenomen besluiten - slechts twee stemmen tegen - die allereerst de kerkelijke binding of zending van werkers in de gezondheidszorg én het vastleggen van opleidingseisen voor hen betreft. In kerkordelijke regelingen zal uitgewerkt worden dat de kerkelijk werker/geestelijk verzorger die in de bediening gesteld wenst te worden, aangesteld wordt op een driepartijen-aanstelling naar aanleiding van de aanstelling die gebruikelijk is voor een predikant/geestelijk verzorger. De kerkelijk werker wordt bij de aanvang van zijn werk door een (wijk)gemeente in de bediening gesteld, terwijl er voor zijn begeleiding door de classis of gezamenlijke gemeenten een commissie voor bijzonder pastoraat wordt gevormd. Tot slot komt er een register met toelatingseisen voor kerkelijk werkers/geestelijk verzorgers.

Beroepscode

Dr. C. F. G. H. Hallewas (vice-voorzitter van de Generale Raad voor Kerk, Theologie en Opleiding (KTO) merkte op dat de voorstellen niet gingen over de bevoegdheid van kerkelijk werkers voor het bedienen van Woord en sacrament. Daarom werd de triosynode gevraagd in mei 2002 te spreken over het onderzoeksproject 'Dienaren des Woords en de geestelijke verzorging in de gezondheidszorg'. Behalve uniformering van de regels binnen de drie kerken maken de voorstellen het mogelijk een register op te starten en de opleidingseisen helder te hebben.

Ds. J. de Goei (herv., classis Zierikzee) zei namens de Commissie van Rapport het belang van een kerkelijke binding van hen die als geestelijk verzorger in de gezondheidszorg werkzaam zijn, nadrukkelijk te willen onderschrijven. 'Wij zijn niet gebaat bij een praktijk die al vaste vormen aanneemt, zonder dat er regelingen voor zijn.' Hij stelde dat steeds meer instellingen de noodzaak van een geestelijke verzorger inzien - evenals het ministerie! - maar ondertussen minder hechten aan een binding met kerk of gemeente. Ds. De Goei pleitte voor een consent 'kandidaat tot de dienst van geestelijk verzorger'.

Ds. P. L. de Jong (herv., classis Rotterdam) zei tevreden te zijn over het rapport. Hij zei te hopen dat het onderscheid tussen gemeentepredikant en geestelijk verzorger niet tot uitdrukking kwam in de opleiding zelf. 'Wie op bijzondere posten werkt, heeft juist meer opleiding nodig.'

Ds. E. K. Teygeler (herv., classis Breukelen) wees erop dat een instelling de kerkelijke kleur van de gemeente soms niet ziet zitten. Hij benadrukte de koppeling van preek- en sacramentsbevoegdheid.

Ds. J. Stelwagen (herv., adviseur vanuit de visitatie-generaal) zag dat regeling van een kerkelijke zending wildgroei zou tegengaan. Hij was blij met de verplichte commissie voor het pastoraat.

Ds. R. de Reuver (herv., classis Alphen) noemde het stellen in de bediening een goede oplossing.

Diaken D. van der Boon (geref., classis Dokkum) was van mening dat het rapport onvoldoende geschreven was vanuit de roeping tot werk in de kerk. 'In de kerk gaat het primair om het begiftigd zijn met gaven van de Geest.' Hij pleitte voor bezinning op de theologie van het ambt.

Drs. K. van de Wetering (luthers, Delft) pleitte voor een beroepscode voor verschillende facetten van het beroep kerkelijk werker.

Ds. K. Vogelaar (herv., classis Rotterdam) had moeite met de stedelijk georganiseerde commissie voor pastoraat. 'Hoe kan de kerkenraad zijn verantwoordelijkheid dan waarmaken? '

Oud. O. ter Beek (geref., classis Zierikzee) meende dat de kerk slechts het belang van een goede opleiding moet beklemtonen. 'Het gaat er vooral om dat de geestelijk verzorger de taal van de cliënt spreekt, dicht bij de mensen staat.'

Ds. H. de Jong (herv., classis Zwolle) vroeg zich af of er niet dezelfde problemen zullen komen als de Hervormde Kerk met hulppredikers gehad heeft. 'Wie in verzorgingshuizen preekt, zal ook gevraagd worden door gemeenten in nood.'

Ds. J. J. A. Doolaard (geref., classis Amsterdam) pleitte ervoor het onderzoek 'Dienaren des Woords en de geestelijke verzorging in de gezondheidszorg' samen met de brede oecumene te doen, 'want wij hebben te maken met imams en pandits, met patiënten die een andere godsdienst aanhangen.'

Prof. dr. M. Barnard (luthers, adviseur als kerkelijk hoogleraar) informeerde naar de bevoegdheid van hbo'ers. Het komende onderzoek zal duidelijk moeten maken of er onderscheid is tussen het ambt van dienaar des Woords en het ambt van geestelijk verzorger.

Prof. dr. E G. Immink (herv, adviseur als kerkelijk hoogleraar) benoemde als beslissend punt in de discussie de koppeling tussen academische opleiding en ambtelijke bevoegdheid. Wanneer kerkelijk werkers de bevoegdheid krijgen de sacramenten te bedienen, spreken we over mensen die een andere opleiding achter de rug hebben, zonder klassieke talen en exegese. Hij noemde deze werkers zeer geschikt voor de arbeid in tehuizen, 'maar dat is iets anders dan hen ambtelijke volmacht geven als gemeentepredikant.'

Ambtelijke bevoegdheden

Terecht legde dr. Immink de vinger bij de bovengenoemde relatie. Het belang van een kerkelijke binding voor geestelijk verzorgers die in diverse inrichtingen en tehuizen werken, mag niet betekenen dat mensen die een hogere beroepsopleiding achter de rug hebben via de achterdeur aan ambtelijke bevoegdheden geholpen worden. Nu was dit ook niet de insteek van het rapport en de voorstellen, maar het moet in de discussie wel helder zijn en blijven, ook wanneer volgend jaar het vervolg aan de orde is. Daags na deze bespreking in de trio synode gaf de THGB een persbericht uit met de melding dat per 1 september een post-hbo voor geestelijke verzorgers zal worden gestart.

Ik eindig met een persoonlijke opmerking. Storend ervoer ik het dat in deze vergadering van de triosynode, geleid door de president van de Evangelisch- Lutherse Kerk, ds. H. Hirsch, alle sprekers met meneer ('meneer De Jong', 'meneer Immink') werden aangekondigd. Bij ambtelijke bevoegdheid hoort ook een ambtelijke aanspreekwijze. Dit kan en moet anders.

P. J. VERGUNST

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen