Verslag van de werkzaamheden van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond

1. Inleiding

Met uitzondering van de maand juli heeft het hoofdbestuur elke maand vergaderd. De betrokkenheid bij het Samen op Weg-proces bleef groot, ook al vroeg de kerkelijke actualiteit minder om onze reactie dan in voorgaande jaren. Dit jaarverslag laat zien dat desondanks de agenda van de vergaderingen overvol bleef. De vertrouwde plek in Reeuwijk waar het hoofdbestuur jaren heeft vergaderd, moest verlaten worden. In Woerden werd een nieuwe locatie gevonden. Behalve de vergaderingen van het dagelijks bestuur en het hoofdbestuur waren er overal in het land ontmoetingen en gesprekken die veel tijd vroegen.

In de broeders A. D. Drost en mr. D. G. van Vliet kregen we nieuwe bestuursleden.

2. Wisseling van de wacht

Met ingang van 1 september is het algemeen secretariaat geheel overgegaan van dr. ir. J. van der Graaf naar drs. P. J. Vergunst. Vanaf deze datum is hij verantwoordelijk voor wat op het bureau in Huizen gebeurt. Hier worden de vergaderingen van het dagelijks bestuur gehouden, de vergaderingen van het hoofdbestuur voorbereid en wordt alle correspondentie verzorgd. Met hulp van drie secretaresses, die allen parttime aan het bureau verbonden zijn. Broeder Vergunst is zich snel aan het inwerken op de diverse terreinen van de kerk en de Gereformeerde Bond. Hij doet zijn werk op een spontane en deskundige manier.

3. Penningmeester

Ing. C. van der Louw verricht met grote nauwkeurigheid en inzet het penningmeesterschap. Het is geen sinecure deze omvangrijke taak te vervullen. Door middel van een tweewekelijkse financiële rubriek in de Waarheidsvriend vergroot hij de betrokkenheid van kerkenraden en gemeenteleden bij het werk van de Gereformeerde Bond. Het hoofdbestuur heeft mr. D. G. van Vliet tot tweede penningmeester benoemd. Hij heeft deze benoeming aangenomen.

4. Nadere verantwoording inzake Samen op Weg

In diep besef van ons aller schuld aan de nood en de crisis, waarin met name de Nederlandse Hervormde Kerk verkeert, richtte het hoofdbestuur zich in juni met een nadere verantwoording tot (wijk)kerkenraden, besturen van evangelisaties en afdelingen van de Gereformeerde Bond in de Nederlandse Hervormde Kerk. De bedoeling was in kort bestek een verheldering aan te brengen ten aanzien van de positie, die de Gereformeerde Bond vandaag inneemt. Deze nadere verantwoording werd afgesloten met een hartstochtelijke oproep om de eenheid in eigen kring te bewaren, tot welzijn van de gemeenten en ook ten dienste van de hele kerk.

5. Gesprekken met het Comité

De gesprekken met het bestuur van het Comité tot Behoud van de Nederlandse Hervormde Kerk werden heropend. Als doelstelling is geformuleerd: gegeven de verschillen in visie op het staan in de huidige kerkelijke ontwikkelingen en de ingrijpende consequenties daarvan, en beseffend de verantwoordelijkheid die we dragen voor het geheel van de kerk en de gemeenten alsook de pijn die hierdoor aan twee kanten geleden wordt, weten we ons geroepen elkaar vanuit de Schrift, de belijdenis en de geschiedenis eerlijk te bevragen op argumenten en motieven. In een open en broederlijke sfeer zijn we inmiddels vier keer bijeen geweest.

6. Regionale avonden

In het afgelopen jaar zijn op verschillende plaatsen in het land bijeenkomsten geweest van regionale en plaatselijke afdelingen met een afvaardiging van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond. Deze bijeenkomsten zijn bedoeld om het onderlinge gesprek te voeren over de thematiek die op de jaarvergadering in 1999 aan de orde is geweest: 'Hervormd-Gereformeerd - ruimte en grenzen van de gereformeerde belijdenis'. Ds. G. D. Kamphuis en dr. ir. J. van der Graaf hebben namens het hoofdbestuur gesproken. Er is op diverse avonden een intensief gesprek geweest over de weg van de kerk en de Gereformeerde Bond.

7. Symposium

Op 29 augustus belegde het hoofdbestuurvan de Gereformeerde Bond in de St.-Janskerk te Gouda een symposium. De aanleiding hiertoe was het terugtreden van dr. ir. J. van der Graaf als algemeen secretaris per 1 september. Op deze wijze werd ook naar buiten toe duidelijk dat hij als onze studiesecretaris wat meer in de luwte zijn werk zal verrichten. Deze dag was ook een blijk van grote erkentelijkheid voor alles wat hij in de afgelopen decennia voor de Gereformeerde Bond gedaan heeft. Het symposium droeg als titel 'De kerk op adem, hervormdgereformeerden in een driestromenland'. Ds. R. H. Kieskamp opende de dag met een meditatie over Handelingen 17 vers 25. Nadat de godsdienstsocioloog prof. dr. G, Dekker voor ons een analyse gegeven had van de tijdgeest sinds de jaren vijftig/zestig en de doorwerking daarvan in de kerk, gaven drie representatieve vertegenwoordigers van de oecumenische beweging, de evangelische beweging en de reformatorische zuil aan hoe zij dit veranderde leefklimaat gewaardeerd hebben en wat in een veranderde tijd hun oriëntatiepunt voor de toekomst is. Deze bijdragen werden verzorgd door dr. K. Blei, prof. dr. W. J. Ouweneel en ds. A. Moerkerken. In de avondlezing reageerde dr. W. Verboom op de inleiders. Hij kreeg gelegenheid om te komen tot een positiebepaling van de hervormd-gereformeerden in de hedendaagse cultuur. Daarna volgde een forumbespreking. Behalve alle sprekers had ook dr. J. Hoek zitting in dit forum. Voorafgaand aan de sluiting sprak dr. ir. J. van der Graaf een dankwoord uit. Het symposium werd afgesloten dooreen avondgebed, uitgesproken doords. G. D. Kamphuis.

Uitgave 'De Kerk op adem'

In deze uitgave staan de lezingen die ter gelegenheid van het terugtreden van dr. ir. J. van der Graaf als algemeen secretaris op het symposium in Gouda zijn gehouden. De voorzitter van onze vereniging, ds. G. D. Kamphuis, schreef voor deze bundel het hoofdstuk 'Weg en water in de woestijn', waarin hij aangeeft dat we in de volle stroom van het belijden van de kerk, vertolkt in de gereformeerde belijdenissen, verder kunnen. Reportages over de gemeenten Asperen, Delft, Huizen en Lunteren illustreren tot slot welke invloed oecumenischen, evangelischen en reformatorischen op de hervormd-gereformeerde gemeenten hebben. Deze uitgave wil de bezinning op de hervormd-gereformeerde identiteit in gemeenten en binnen kerkenraden stimuleren.

8. Studiesecretaris

Het afscheid als algemeen secretaris betekent voor dr. ir. J.van der Graaf nog geen definitieve afronding van zijn werk in dienst van de Gereformeerde Bond. Als studiesecretaris hoopt hij tot zijn pensionering in dienst te blijven. Hij wijdt zich aan de bestudering van de ontwikkelingen in de Nederlandse Hervormde Kerk na 1951. Daarnaast is hij betrokken bij de doordenking van de thema's voor de ambtsdragervergaderingen en de contio en beschikbaar voor het schrijven van andere nota's of studies, voor zover het hoofdbestuur hem hierom verzoekt. Broeder Van der Graaf bleef tot nu toe als redacteur betrokken bij de Waarheidsvriend. Op deze manier wordt hem gegeven gefaseerd zijn werk af te bouwen.

9. Huwelijkswetgeving

De Gereformeerde Bond schreef in juni met vertegenwoordigende deputaatschappen /commissies van de Christelijke Gereformeerde Kerken in Nederland, Gereformeerde Gemeenten, Gereformeerde Gemeenten in Nederland, Gereformeerde Kerken (Vrijgemaakt), Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland, een brief aan de leden van de Tweede Kamer over de huwelijkswetgeving. Deze brief gaf een diepe bezorgdheid door. De normen van God worden terzijde gesteld en met een andere invulling van het begrip huwelijk wordt de eeuwenlange voorgeschiedenis van onze eigen cultuur genegeerd.

10. Studiedag rond huwelijkspastoraat

Op donderdag 23 november belegde het hoofdbestuur een studiedag over het huwelijkspastoraat. De opzet was om de gezamenlijke vragen en soms ook verlegenheid te delen en om opnieuw helder te krijgen hoe God het huwelijk heeft bedoeld. Nagedacht werd hoe we binnen de gemeenten, waarin de tijdgeest doorwerkt, het huwelijk gestalte kunnen geven, ook naar de jongere generatie. Ds. G. D. Kamphuis verzorgde de opening. Dr. C. van Sliedregt uit Nunspeet sprak over 'Het huwelijk in de Schrift: grondlijnen als richtlijnen'. Het onderwerp van prof. dr. H.J. Selderhuis, Apeldoorn was ' Het huwelijk als heilsmiddel: de visie van Bucer'. Ds. A. Baas, IJsselmuiden hield een causerie over 'De huwelijksvoorbereiding: meer dan een uurtje? ' Drs. P. Eikelboom, therapeut bij Eleos, gaf zijn visie met 'Hulpverlening bij huwelijksproblemen: kijken achter het gordijn'. Ds. P. Molenaar, Dordrecht, kwam met de bijdrage 'Het huwelijk in de praktijk: een christelijke opgave'. Er was een groepsinterview met een drietal jongeren over hun visie op het huwelijk. De dag eindigde met een forumbespreking met medewerking van drs. G. Dekker-van der Kuil, Harderwijk en alle inleiders. Alle dienstdoende hervormd-gereformeerde predikanten ontvingen een persoonlijke uitnodiging. Ruim tachtig predikanten namen deel aan deze studiedag.

11. Petitie en gebed

Een groot aantal verbanden van uiteenlopende aard hebben op 13 maart een gemeenschappelijke petitie aangeboden aan de leden van de Eerste Kamer in verband met de behandeling van het wetsvoorstel inzake euthanasie, dat in de Tweede Kamer reeds werd aanvaard en op 10 april in de Eerste Kamer werd behandeld. Het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond heeft de petitie ondertekend. Het hoofdbestuur heeft opgeroepen tot concrete voorbede in de samenkomsten van de gemeente op zondag 8 april, twee dagen voor de Eerste Kamer sprak over het wetsvoorstel 'Toetsing levensbeëindiging op-verzoek en hulp bij zelfdoding'. Het belangrijkste wapen dat de gemeente heeft, is het gebed. Een gebed van schuldbelijdenis en verootmoediging. Een roep om Gods genade en barmhartigheid. Op Zijn ontferming hopen we. Daarom mag in onze gebeden ons land, volk en onze regering een plaats hebben.

12. Oproep

Het hoofdbestuur liet een oproep uitgaan in verband met de mond- en klauwzeercrisis. Het hoofdbestuur wilde van harte meeleven met de getroffen agrariërs, hun gezinnen en gemeenten. Hierbij dient nog te worden opgemerkt dat het hoofdbestuur zich ook aansloot bij de Open brief uit Oene e.o., waarin de vraag werd gesteld of het te verantwoorden is dat duizenden dieren worden opgeofferd 'waar vaccinatie uitkomst kan bieden'. Wanneer er de mogelijkheid is om met daartoe geëigende middelen ziekte of uitbreiding ervan te voorkomen, geldt ten volle de verantwoordelijkheid van de mens voor alle geschapen leven, in dit geval voor de dieren.

13. Werkzaamheden van prof. dr. A. de Reuver te Utrecht

Prof. dr. A. de Reuver schreef een werkverslag over het studiejaar 1999- 2000. Zijn verslag en het werkverslag van dr. W. Verboom zijn verzonden naar alle hervormd-gereformeerde kerkenraden en besturen van evangelisaties. Het onderwijs gaf prof. dr. De Reuver veel vreugde. Tijdens de colleges van het eerste semester behandelde hij zowel in de voltijd als de deeltijdopleiding Luthers theologie, met bijzondere aandacht voor zijn rechtvaardigings- en heiligingsleer en zijn kruistheologie. Het was een combinatie van hoor- en werkcollege. Het tweede collegesemester had een heel andere thematiek. De stof betrof het ideaal en de praxis van de Nadere Reformatie, toegespitst op de 'vader' van de beweging, Willem Teellinck. Veel tijd werd geïnvesteerd in de begeleiding van eindscripties voor het doctoraalexamen. Behalve bij Utrechtse promotieplechtigheden was prof. dr. De Reuver betrokken bij beoordelingscommissies van Apeldoorn en Kampen. Hij hield lezingen, leidde een Kohlbrugge-cursus op Hydepark, nam deel aan verschillende commissies en zette zijn spiritualiteitonderzoek voort.

14. Werkzaamheden dr. W. Verboom te Leiden

Het studiejaar 1999-2000 was voor dr. W. Verboom een verrassend jaar. Hij zag het als een zegen dat Leiden voor de kerk open blijft. In het najaar van 1999 had dr. Verboom studieverlof. In die periode kon hij een flink stuk werk verrichten in het kader van zijn project: missionaire catechese. Dr. Verboom is blij dat zijn boek 'Kostbaar Belijden, de theologie van de Nederlandse Geloofsbelijdenis' tot stand kon komen. Hij hoopt met dit boek niet alleen studenten, maar ook de gemeente van dienst te zijn. Veel tijd besteedde dr. Verboom aan het bezoeken van allerlei vergaderingen. Hij verzorgde verschillende lezingen, schreef artikelen en gaf interviews. Na het overlijden van dr. A. van Brummelen nam dr. Verboom zijn plaats in als voorzitter van Theologia Reformata. Deze taak betekent het dragen van een stuk verantwoordelijkheid en het uitvoeren van een aantal praktische werkzaamheden.

15. Bijzondere Leerstoel Leiden

Het hoofdbestuur heeft een gesprek gehad met het bestuur van de Theologische Faculteit in Leiden om te komen tot een nieuwe invulling van de bijzondere leerstoel vanwege de Gereformeerde Bond. Allereerst is gesproken over de procedure, omdat voor het stichten van een bijzondere leerstoel geen landelijke procedure geldt. Het hoofdbestuur heeft na dit gesprek de aanvraag voor de leerstoel ingediend. De leerstoel staat onder toezicht van een college van curatoren, bestaande uitvier leden van wie er twee door het bestuur van de vereniging worden benoemd en twee op bindende voordracht van het bestuur van de faculteit.

16. Schrijven aan College van Bestuur, Utrecht

Het hoofdbestuur heeft in mei 2000 met een brief het College van Bestuur van de Universiteit geïnformeerd over de zorgen die er waren over de ontwikkelingen aan de faculteit godgeleerdheid van de Utrechtse universiteit.

Met het bestuur van de theologische faculteit van de Rijksuniversiteit te Utrecht had een delegatie van het hoofdbestuur in november een gesprek naar aanleiding van de onrust die er ontstaan was over de continuïteit van de beoefening van de klassieke theologie te Utrecht. Het hoofdbestuur weet zich blijvend betrokken op het theologisch wetenschappelijk onderwijs, zowel wat de kwaliteit als de identiteit betreft.

17. Contacten met de studenten

Ds. A. Baas en ing. C. van der Louw onderhouden de persoonlijke contacten met een groot aantal studenten. De meeste contacten houden verband met de aanvraag van een studietoelage of van een HOB-toelage (Hulp Opbouw Bibliotheek).

18. Ontmoetingsdag met onze theologiestudenten

De jaarlijkse ontmoeting van het hoofdbestuur met studenten in de theologie vond plaats op donderdag 21 december. Deze keer werd de bijeenkomst 's middags van 14.00 tot 18.00 uur gehouden, omdat er 's morgens nog colleges gegeven werden. Na de opening door dr. G. van den Brink volgde een bijbels-theologische lezing vanuit Openbaring 20 van dr. T. E. van Spanje uit Ede, waarin vanuit de exegese lijnen over het bijbels spreken over het leven na de dood getrokken werden. Hierna ging dr. J. Hoek in een praktisch-pastorale lezing in op het spanningsveld tussen de dood als enorme verschrikking en de roeping van de christen om te leven uit de hoop. De studenten kregen als cadeau de dissertatie over John Owen van dr. P. de Vries, de 'Oriëntatie in de filosofie' van dr. G. van den Brink en 'Kerken wereldgeschiedenis van de twintigste eeuw' van drs. C. Blenk.

19. Ontmoetingsdag 'Late roepingen'

Na de opening door ds. A. Baas op donderdag 1 februari vond deze dag plaats. Zgn. zaterdagstudenten en anderen die door gezins-werkomstandigheden niet in staat zijn een dispuut te bezoeken en die gerekend worden tot de 'Late roepingen' waren aanwezig. Ds. P. van Duyvenboden, Den Bommel, besprak een aantal vragen die voor de genodigden relevant waren. Mevr. drs. G. Dekker-van der Kuil, Harderwijk, stelde de omgang tussen collega-predikanten en de omgang van predikantsvrouwen met elkaar aan de orde. De dag werd afgesloten met een opwekkend woord door prof. dr. A. de Reuver.

20. Oriëntatie- en Studieweek

De oriëntatiedagen en de studieweek zijn gehouden in centrum 'Hydepark' in Doorn. De oriëntatiedagen waren op maandag 21 augustus en dinsdag 22 augustus. De studieweek was van maandag 21 augustus tot en met donderdag 24 augustus. Het hoofdbestuur wil onze studenten graag van dienst zijn met een oriëntatie en een nadere bezinning op de theologie. De leiding van deze dagen was in handen van drs. W. Chr. Hovius en zijn echtgenote.

21. Preekkringen

Vanwege het hoofdbestuur komen onder leiding van ds. C. A. Korevaar (in Nieuwerkerk aan den IJssel), ds. H. Visser (in Noordeloos) en drs. W. Chr. Hovius (op een wisselende locatie het noorden van het land) sinds enige jaren verschillende groepen jonge predikanten samen om zich te bezinnen op de voorbereiding, de inhoud en de wijze van verkondiging. Onder leiding van ds. W. van Gorsel is nu ook in het zuidwesten van het land opnieuw een preekkring van start gegaan, nadat deze enige jaren lang niet gefunctioneerd heeft. Deze preekkringen richten zich met name op de predikanten die in hun eerste gemeente staan.

22. Schoon schip

In de Waarheidsvriend van 2 december 1999 stelden negen hervormd-gereformeerde predikanten het zeer vroeg afspreken van preekbeurten in onze kring ter discussie. Het hoofdbestuur heeft dit appèl ondersteund, in het besef dat eerdere pogingen hiertoe gestrand zijn en dat het welslagen afhangt van het draagvlak. Aanvankelijk lag het in de bedoeling in de Waarheidsvriend een lijst te publiceren van voorgangers die zich bij dit initiatief wilden aansluiten. Gezien de vele reacties die er loskwamen, bleek de voorbereidingstijd te kort en was verdere doordenking nodig, te meer omdat het hoofdbestuur een tweedeling tussen predikanten die wel instemming betuigden en die dit niet of nog niet deden, wilde voorkomen. Beloofd werd in een later stadium met de complete lijst iets te ondernemen: Het hoofdbestuur stelde voor om met het afspreken van de preekbeurten voor het jaar 2002 te wachten tot zaterdag 15 september 2001. Ongeveer honderdvijftig voorgangers gaven hun naam aan dit initiatief. Wie het nog niet deed, werd in de Waarheidsvriend uitgenodigd om alsnog mee te doen. Ook werd steun van kerkenraden gevraagd om achter dit initiatief te gaan staan. Het hoofdbestuur heeft besloten de lijst met predikanten niet in de Waarheidsvriend te publiceren, maar beschikbaar te stellen voor regelaars van preekbeurten. Toegezegd is dit initiatief na een jaar te evalueren.

23. Contacten met IFES/CSFR

IFES is een internationale studentenorganisatie voor en door bijbelgetrouwe christelijke studenten. Een organisatie die in de loop van de jaren enorm is gegroeid en nu in meer dan 140 in landen is vertegenwoordigd. Het voornaamste aspect van IFES-Nederland is wel de toerusting die plaatsvindt. Besturen en commissies krijgen allerlei tips en suggesties van iemand die al langer meedraait. Disputen krijgen bijbelstudie- en evangelisatietrainingen.

Hoewel IFES-Nederland duidelijk een organisatie is voor studenten, heeft ze ook wel degelijk betekenis voor de kerken. Het is de bedoeling dat de vorming die via IFES aan de studenten wordt geboden op het gebied van bijbelstudie en evangelisatie, later vruchtbaar gemaakt kan worden in de kerkelijke gemeenten waarin de studenten terechtkomen.

De algemeen secretaris heeft het jaarlijkse beraad van IFES met vertegenwoordigers van de kerken bijgewoond. Tevens was er een ontmoeting met een afvaardiging van PoINT, het platform onder IFES-Nederland theologie. Op 4 april was er het overleg tussen deputaatschap Christelijk Gereformeerde Kerken, hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond en het landelijk bestuur van de C.S.F.R. te Veenendaal. Dit jaar hoopt deze reformatorische studentenvereniging haar vijftigjarig bestaan te vieren. In het kader daarvan worden er verschillende activiteiten georganiseerd rondom het thema 'tolerantie en verdraagzaamheid'. Ook dit jaar stimuleerde het hoofdbestuur kerkenraden hun studerende gemeenteleden op de CSFR te attenderen.

24. Predikantenconferentie

Op woensdag 3 en donderdag 4 januari werd in centrum Hydepark te Doorn de jaarlijkse conferentie voor predikanten van de Gereformeerde Bond gehouden. Voor beide dagen was de belangstelling groot. De eerste dag begon met de opening door ds. G. D. Kamphuis. Hij sprak over 'vroomheid en gebed'. Daarna volgde een causerie van rabbijn J. S. Jacobs, Amersfoort, over het thema 'De verhouding tussen het orthodoxe jodendom en het orthodoxe christendom', 's Middags hield dr. P. de Vries, Elspeet, een referaat over het thema 'Het verbond bij de Puriteinen', met een co-referaat van dr. W. J. van Asselt, Bennekom. De volgende dag refereerde dr. ir. J. van der Graaf over het thema 'De profetische roeping van de kerk in een postmoderne tijd'. Na de middagpauze volgde de lezing van dr. E. P. Meijering, Oegstgeest, over het thema 'Arminianisme toen en vooral nu', met een co-referaat van dr. G. van den Brink, Bilthoven.

25. Vriendenkring dr. H. F. Kohlbrugge

Op zaterdag 21 april werd in de Jacobikerk te Utrecht de jaarlijkse conferentie van de 'Vrienden van dr. H. F. Kohlbrugge' gehouden. Tijdens de morgenbijeenkomst sprak dr. A. Noordegraaf uit Ede over de vraag naar het anti-judaïsme in het Nieuwe Testament. Dr. H. Klink refereerde 's middags over 'Paul Scholten, een christen-rechtsgeleerde en de crisis van de moderne tijd'. Op 1 maart is op de leeftijd van 87 jaar ds. D. van Heijst uit Ommen heengegaan. Zijn sterven betekent voor de vrienden van dr. H. Kohlbrugge een groot verlies. Ds. Van Heyst heeft vaak namens de vriendenkring de jaarvergaderingen van de Gereformeerde Bond bijgewoond.

26. Promovendiberaad

Dr. G. van den Brink coördineert en stimuleert het promovendiberaad, waarin twee keer per jaar theologen bijeenkomen die plannen hebben voor of bezig zijn met het schrijven van een dissertatie.

Op 15 september was prof. dr. J. A. B. Jongeneel uitgenodigd om de predikanten en andere theologischdoctorandi die deel uitmaken van het beraad vanuit zijn rijke ervaring te voorzien van de nodige adviezen en vingerwijzigingen. Op 8 maart sprak drs. C. Roest over time-management. In werkgroepen voor de diverse disciplines wordt vervolgens een specifiek thema behandeld.

27. Promoties

Op 25 januari is drs. G. H. van Kooten in Leiden gepromoveerd. Zijn proefschrift is in de Engelse taal geschreven en luidt 'The Pauline Debate on the Cosmos: Graeco-Roman Cosmology and Jewish Eschatology in Paul and in the Pseudo-Pauline Letters to the Colossians and the Ephesians'. Op 7 februari promoveerde drs. H. de Leede, rector van het hervormd seminarie te Driebergen, in Leiden. Het thema van zijn promotiestudie is 'Waarachtig mens-zijn: sterven of streven- in gesprek met Hans Küng over de verhouding van christen-zijn en modern mens-zijn'.

28. Ambtsdragersvergaderingen

Op de vrijdagavonden 1 en 8 september werden de regionale ambtsdragersvergaderingen gehouden.Aandacht werd gegeven aan het thema 'Pastoraat, bouwsteen voor het gemeentelijk leven'. Deze avonden werden in sommige regio's minder trouw bezocht als voorheen. Het hoofdbestuur heeft bij het evalueren dit punt besproken. De vrijdagavond blijkt in bepaalde regio's niet de geschiktste avond te zijn om te vergaderen. Bij het kiezen van data voor de komende ambtsdragersvergaderingen in Veen en Rijssen is hier rekening mee gehouden.

29. Contacten met evangelisaties

Er is overleg geweest met evangelisaties in Lemmer, Almere, Vledderveen, Grou en Doetinchem. Soms was dit overleg intensief.

30. Brief aan afdelingen

Het hoofdbestuur schreef in oktober een brief aan de besturen van de afdelingen van de Gereformeerde Bond met het oog op de voortgaande noodzakelijke bezinning op het functioneren van de afdelingen. Van diverse afdelingen ontving het hoofdbestuur het signaal dat zij geconfronteerd werden met een toenemende vergrijzing van het ledenbestand. Het voorstel van het hoofdbestuur was zich te bezinnen op de mogelijkheden om jongeren bij het werk van de Gereformeerde Bond ter plaatse te betrekken. Daarbij werd vooral gedacht aan hun betrokkenheid bij de doordenking van inhoudelijke thema's waar het ons in de kerk om ging en om gaat: een bijbels-gereformeerde prediking waarin het werk van de drieënige God aan de orde komt met een gemeentelijk leven dat zich oriënteert op de Schrift en de gereformeerde belijdenis. In deze brief stelde het hoofdbestuur ook de verhouding tussen een afdelingen de plaatselijke kerkenraad aan de orde. Die relatie zal sterk afhangen van de identiteit van de gemeente en de kerkenraad ter plaatse. Een afdeling kan alleen op een geestelijke wijze de gemeente en de kerk dienen, als ze een helder zicht op haar eigen taak en verantwoordelijkheid heeft. De bezinning hierop kan leiden tot een streven om te komen tot een regionalisering van de afdelingen.

31. Overleg grote steden

In Hillegersberg werd op 21 april de jaarlijkse ambtsdrage s bijeenkomst, uitgaande van het 'Overleg grote steden' gehouden. Na de opening door dr. ir. J. van der Graaf hield dr. P.J. Visser uit Den Haag de ambtsdragerpreek en sprak ds. T. D. van Soest over de geschiedenis van Hillegersberg. Na de middagpauze volgde een causerie van ds. C. A. Korevaar over de naoorlogse (kerkelijke) ontwikkelingen in de stad en vertelde ds. D. M. van de Linde over de recente historie van de stad.

32. Vinexlocaties

Een commissie uit het hoofdbestuur heeft nagedacht over de thematiek van de Vinexlocaties, nieuwe verstedelijkte gebieden. De commissie zal een bezinningsbijeenkomst houden voor kerkenraden en evangelisatie-commissies met het oog op hun taak in deze gebieden. Het doel is de hervormd-gereformeerde kerkenraden te wijzen op de roeping ten aanzien van deze locaties.

33. Contacten met het buitenland

a. Hongarije. Dr. ir J. van der Graaf heeft een uitvoerig verslag geschreven over zijn bezoek aan Hongarije en Slowakije. Het werk dat dr. ir. J. van der Graaf vele jaren in Hongarije heeft gedaan, viel onder verantwoordelijkheid van het hoofdbestuur. De continuering van het werk in Hongarije vraagt een verdere doordenking, ook samen met andere herv. geref. bonden en HOE. Daar is iets opgebouwd in de relaties, dat een historische achtergrond heeft. In verband met de aanstaande pensionering van dr. ir. J. van der Graaf is gezocht naar enige verbreding van de uitvoering van dit werk. Er is een commissie Hongarije gevormd. De leden zijn ds. G. D. Kamphuis, dr. W.Verboom, dr. ir. J. van der Graaf en drs. P. J. Vergunst. Het hoofdbestuur is van mening dat de lezingen die behalve een toerustend doel hebben, een kapstok zijn voor de ontmoetingen met de Hongaarse predikanten en studenten, moeten doorgaan. Ook is aan de kerkleiding in Hongarije schriftelijk gevraagd hoe men de contacten met de Gereformeerde Bond wil continueren en concretiseren.

b. Frankrijk.

Het jaarlijkse overleg was er in het zogenoemde Frans beraad. Het is een ontmoeting van allen die betrokken zijn bij hulpverleningen ondersteuning aan kerken en gemeenten in de Franstalige wereld. De commissie die de kwaliteit van het onderwijs en de organisatie in Aix-en-Provence onderzocht, heeft een positief rapport uitgebracht.

Verder werd een Franstalig Bijbels Symposium gehouden met de aanduiding Colloque Biblique Francophone. Het is een vervolg op de 'Pastorales de Dijon'. Deze internationale bijeenkomst werd voor de zestiende achtereenvolgende keer in de week na het Paasfeest gehouden in de Abbaye de la Bussière. Onder de sprekers bevonden zich uit Nederland dr. ir. J. van der Graaf en dr. H. Klink, Hoornaar.

c. Indonesië.

Dr. ir. J. van der Graaf maakte op voordracht van het hoofdbestuur namens de Nederlandse Hervormde Kerk als waarnemer deel uit van de Nederlandse delegatie naar de assemblee van de Generale Oecumenische Raad, die in juli in Yogjakarta (Indonesië) bijeenkwam. Het is gebleken dat de Nederlandse delegatie binnen de GOR een vooruitgeschoven positie heeft als het gaat over de dialoog tussen de godsdiensten.Tijdens de assemblee waren er nauwelijks hete hangijzers in theologisch opzicht aan de orde. Dr. ir. J. van der Graaf heeft deze assemblee, met name dé vele ontmoetingen, maar ook vanwege de behandelde thema's als zeer inspirerend ervaren.

34. Contact met Deputaten Christelijke Gereformeerde Kerken

Op 29 maart had een delegatie van het hoofdbestuur in Apeldoorn een ontmoeting met het Deputaatschap Eenheid voor kerkelijke belijders. Gesproken werd over de mogelijkheden en wenselijkheid van een handleiding voor samenwerking op niveau van de gemeenten, over de ontwikkelingen inzake Samen op Weg en de plaats van de Christelijke Gereformeerde Kerken binnen hetCOGG.

35. Contact Orgaan Gereformeerde Gezindte (COGG)

Binnen het hoofdbestuur is gesproken over de functie van het COGG binnen de kerken van de gereformeerde gezindte. Het COGG is het enige platform waar diverse kerken tussen de grote en kleine oecumene elkaar ontmoeten. Op 27 april was er de landelijke conferentie in Putten met als thema: 'Daar en hier: zending als spiegel voor de gereformeerde gezindte'.

36. Theologische Hogeschool 'Johannes Calvijn'

Op 2 september herdacht de THGB haar vijftienjarig bestaan. Aan deze derde lustrumviering werd een aparte studieochtend gewijd. Het thema was 'Overdracht van het 'Grote Verhaal' in een postmoderne wereld'. Er waren rond dit thema vier lezingen. Dr. Chr. Fahner sprak over 'De Schepper spreekt'.

Het thema van de lezing van ds. C. den Boer was 'De traditie geeft door'. Drs. A. Th. Zijlstra refereerde over 'De cultuur klinkt mee'. De lezing van dr. J. Hoek ging over 'Het Verhaal komt over'. Met deze dag wilde de THGB een bijdrage bieden aan de voortgaande discussie over het staan vanuit de gereformeerde belijdenis in de postmoderne cultuur.

37. Eleos/SGJ

Eleos bestaat nu ruim een jaar en is het nieuwe gezicht van drie gefuseerde instellingen.Het instellen van de directie is goed verlopen. In maart is het nieuwe externe blad 'Eleoscript' uitgekomen. Namens het hoofdbestuur nemen de algemeen secretaris en ds. J. Harteman deel in de Raad voor de achterban.

Een predikant raakt regelmatig betrokken bij relatieproblemen tussen ouders en kinderen. Soms is professionele hulp noodzakelijk. Het is daarom belangrijk dat een predikant de Stichting Gereformeerd jeugdwelzijn (SGJ) weet te vinden. De SGJ wil christelijke jeugdhulpverlening bieden. Naast de jeugdhuizen biedt de SGJ ook de werksoorten pleegzorg, jeugdbescherming en begeleiding in de thuissituatie.

Ds. G. Herwig, Wierden, is namens de Gereformeerde Bond benoemd als bestuurslid van de SGJ. Hij neemt de plaats in van ds. H. van Ginkel. De andere SGJ-bestuursleden vanuit de Gereformeerde Bond zijn: drs. C. Boerhout en drs. A. Westerduin-de Jong.

38. Kerkhistorische Commissie

Tijdens het zgn. breed beraad in 1996 over SoW bleek dat de één zich beriep op het verbond, maar de ander op de belijdenis inzake het constituerende van het kerk-zijn. Daarom stelde het hoofdbestuur een commissie in, die moest onderzoeken hoe daar in de gereformeerde traditie over gedacht is. In deze kerkhistorische commissie participeren drs. M. A. van den Berg, dr. W. J. op 't Hof, prof. dr. C. Graafland, prof. dr. A. de Reuver, dr. W. Verboom en drs. C. Blenk. Na enkele jaren heeft de commissie haar concept aangeboden aan het hoofdbestuur: een studie naar het functioneren van het verbond en de belijdenis in de gereformeerde traditie, m.n. in de ecclesiologie van Calvijn via de Nederlandse kerk tot op heden. Het ontwerp was van dr. W. J. op 't Hof. Er bleek inzake deze klassieke thema's toch nog veel onontgonnen terrein te zijn.

39. Hertaling liturgische formulieren

De formulieren worden regelmatig in de erediensten gelezen. Het hoofdbestuur kreeg signalen dat het verouderde taalgebruik in toenemende mate als een probleem werd ervaren. Predikanten, kerkenraden en gemeenteleden gaven het volgende door: we willen de inhoud van de klassieke formulieren handhaven, ook voor de komende geslachten, en daarvoor is verstaanbare taal nodig. In 1997 stelde het hoofdbestuur een commissie in met de opdracht de formulieren te hertalen. In deze commissie zaten: ds. A. Baas, als theoloog, dr. J. de Gier en drs. P. J. Vergunst, als neerlandici. Het resultaat van hun arbeid is een voorlopige uitgave. Het is de bedoeling dat de hertaling gedurende een jaar in zoveel mogelijk gemeenten wordt gebruikt en dat de kerkenraden hun commentaar in principe uiterlijk 1 oktober 2001 aan het hoofdbestuur en de commissie doen toekomen. Hertalen wil zeggen dat we het taalgebruik eigentijds maken maar het klassiek-gereformeerde onaangetast laten. De commissie heeft rekening gehouden met de meeleesfunctie. Want de gemeenteleden die het oude formulier voor zich hebben, moeten zoveel mogelijk mee kunnen lezen als de predikant gebruik maakt van de herziene tekst.

Het hoofdbestuur en de commissie hopen op waardevolle opmerkingen en verbeteringen. Elke reactie zal serieus bezien worden. Pas daarna komt een einde aan het proevestadium en zal de definitieve tekst in overleg met de redactie Dienstboek worden vastgesteld en aan de gemeenten worden aangeboden.

In september sprak het dagelijks bestuur met het hervormde moderamen over de klassieke formulieren. Bij dit gesprek was ook ds. J. H. Uytenboogaart, secretaris van de redactie Dienstboek. Ds. G. D. Kamphuis heeft de doelstelling en werkwijze van de hertaling toegelicht. Het moderamen stond welwillend tegenover de suggestie van het dagelijks bestuur om de proeve niet alleen aan de gemeenten, maar ook aan de kerk aan te bieden.

40. Project Gereformeerd Belijden Nu

Op de jaarvergadering in 2000 is vanwege het hoofdbestuur de toezegging gedaan om te komen tot diepgaande bezinning op 'gereformeerd zijn in deze tijd'. Hierover is in het bestuur vaak gesproken. Er zal een publicatie op theologisch niveau verschijnen waarin de kernen van het gereformeerd belijden centraal staan met aandacht voor de doorvertaling van de Reformatie inzake de boodschap van zonde en genade naar deze eeuw. Tevens is er een opzet van een reeks voor gemeenteleden met het oog op de toerusting van een komende generatie. Deze reeks hangt samen met de genoemde theologische studies.

41. Bijbelvertaling

Er vond een informatief gesprek plaats met leden van het voormalige moderamen van de Christelijke Geref. Kerken.

Het hoofdbestuur heeft nagedacht in welke vorm zij dit project wil onderbrengen. Er zijn conceptstatuten voor een stichting waarin het project van de herziening van de Statenvertaling zou kunnen worden ondergebracht. Ook is een adviescommissie ingesteld met betrekking tot de herziening van de Statenvertaling. Voorzitter van deze commissie is ir. L. van der Waal. Deze commissie zal indien mogelijk het hoofdbestuur na de zomermaanden berichten over financiën, uitgewerkte statuten, verbreding van het draagvlak en de omvang van de herziening. Vanwege het ons betrokken weten bij de Nieuwe Bijbelvertaling voerden we een gesprek met een delegatie van het Nederlands Bijbelgenootschap.

42. De Waarheidsvriend

De Waarheidsvriend verscheen in 2000 in een totale omvang van 852 pagina's. Er is breed aandacht gegeven aan de ontwikkelingen in het kerkelijk leven, in de gemeenten en in de samenleving. Het hoofdbestuur wil bevorderen dat alle leden van de Gereformeerde Bond de Waarheidsvriend lezen. Vanaf het najaar wordt daarom gewerkt aan een acquisitieplan. Een abonnement op de Waarheidsvriend betekent immers niet dat men automatisch lid is van de Gereformeerde Bond.

Vanaf het eerste nummer in 2001 is de Waarheidsvriend in vernieuwde uitvoering uitgebracht. Al lang leefde de wens om de lay-outte verbeteren. Uitgangspunt bleef dat een kerkblad gekenmerkt dient te zijn door een zekere soberheid en niet het karakter moet hebben van een magazine. De meest in het oog springende wijziging is, dat elke pagina vier kolommen telt. Om dit te realiseren is het formaat enigszins gewijzigd. De paginalengte is iets kleiner en de breedte iets groter dan bij de oude uitgave. De totale capaciteit van het blad, dat wil zeggen de beschikbare ruimte, bleef ongewijzigd. Door het kiezen van een helderder papiersoort en een ander lettertype, met bovendien een grotere regelafstand, is de leesbaarheid verbeterd, terwijl dit geen verhoging van de abonnementsprijs betekende.

43. Ledenbestand

Het acquisitieplan besteedt ook aandacht aan ledenwerving voor de Gereformeerde Bond. Het is van belang ook de komende generatie duidelijk te maken waarom het nodig is dat onze vereniging opkomt voor het leven naar Schrift en belijdenis, in verbondenheid met de beginselen van de Reformatie.

44. Site Gereformeerde Bond

Ing. C. van de Louw en de algemeen secretaris hebben met bestuursleden van de Stichting Reformatica gesproken over de inhoud en de opzet van de site van de Gereformeerde Bond. Sinds kort is de site van de Gereformeerde Bond en Theologia Reformata geactualiseerd. Het is de bedoeling in de toekomst de inhoudsopgave van de Waarheidsvriend via de site bekend te maken.

45. Theologia Reformata

Dr. J. Hoek en dr. P. J. Visser zijn als leden van de redactie van het tijdschrift 'Theologia Reformata' benoemd.

46. Zij, die van ons heengingen

Ons ontvielen predikanten die onder ons het Woord bediend hebben. Predikanten gaan heen en alleen God weet welke vrucht hun arbeid heeft mogen dragen. Zij kunnen vanwege hun prediking nog spreken nadat zij gestorven zijn. 'Gedenkt uwer voorgangeren, die u het Woord Gods gesproken hebben; en volgt hun geloof na, aanschouwende de uitkomst hunner wandeling'. Hebreën 13 vers 7. Ds. W. J. C. van Rennes, 74 jaar Ds. J. Neijenhuis 89 jaar Ds. H. van der Post 60 jaar Ds. Th. Pol, 70 jaar Ds. A. J. Timmer, 80 jaar Ds. R. C. Cuperus, 70 jaar Ds. A. den Hartogh, 83 jaar Ds. J. van der Haar, 83 jaar Ds. H. W. Riphagen, 53 jaar.

47. Zij, die met emeritaat gingen

Afscheid nemen van een gemeente zonder een andere gemeente te gaan dienen, is een bijzondere situatie. Voortaan behoren we tot de emeritipredikanten. Die verandering is ingrijpend en ook weer niet zo groot. De grote verandering is dat we geen dienaar meer zijn van een gemeente. Maar we blijven na ons emeritaat dienaar van Jezus Christus. Want een predikant blijft levenslang dienaar van Jezus Christus. Het zijn de volgende predikanten, aangeduid met de laatste gemeente, die zij hebben gediend. Ds. J. J. W. Mouthaan, Bodegraven (vervroegd emeritaat) Ds. J. H. C. Olie, 's Grevelduin-Capelle (vervroegd emeritaat) Dr. P. H. van Harten, Ridderkerk (vervroegd emeritaat) Ds. J. L. W. Koppenhol, Huizen Ds. K. Groenendijk, Dussen (vervroegd emeritaat) Ds. A. D. Poortman, Stadskanaal (vervroegd emeritaat) Ds. W. Groenenboom, Hellouw (vervroegd emeritaat) Ds. W. de Bruin, Breukelen (vervroegd emeritaat) Ds. R. H. Kieskamp, Leerdam.

48. De nieuwe lichting

Nieuwe ambtsdragers aanvaarden een ambt. In een tijd van spanning en onrust in de kerk. Wanneer we letten op ons dode hart durven we de dienst van God niet aan. Jesaja 53 vers 10 geeft rust: 'en het welbehagen van de HEERE zal door Zijn hand gelukkiglijk voortgaan'. We kunnen en mogen de nood van de kerk leggen in de handen van God. Bij God is de kerk in veilige handen. Christus is de Koning van de kerk. Onze handen kunnen de kerk niet dragen. Met Zijn doorboorde middelaarshanden houdt Christus Zijn ambtsdragers en onderdanen vast. Het welbehagen van God heeft alles te maken met het werk van de verlossing door de Heere Jezus Christus. Gods werk zal door Christus voorspoedig zijn. Maar de Heere eist getrouwheid in Zijn dienst. Dit is waken over de zielen van de gemeente.

De volgende kandidaten zijn in hun eerste gemeente bevestigd of hebben een beroep aangenomen: kand. L. W. van der Sluijs, (B.W.), kand. W. van der Wind, 's-Gravenmoer kand. G. C. Bergshoeff, Lelystad kand. M. J. van Oordt, Noorden kand. B. J. D. van Vreeswijk, Sluipwijk kand. IJ. R. Bijl, Moordrecht (deelgem. Bethel) kand. B. M. Meuleman, Hei- en Boeicop kand. G. Boer, Kamperveen kand. B. G. Versteeg, Kerkenveld.

49. Afsluiting

Opnieuw is een verenigingsjaar afgesloten. In onze samenleving bevinden we ons op een hellend vlak. We zitten in een grote crisis. Er komen steeds meer veroveringen van de nieuwe cultuur die niet voor God buigt en niet naar God vraagt. Het einde van die veroveringen is nog niet in zicht. Bij het nemen van beslissingen heeft het eigentijdse levensgevoel de voorkeur. De invloed van het Woord van God wordt steeds minder. Er is een relatie tussen kerk en maatschappij. Wanneer de kerk op retour is, zie je dat terug in de maatschappij. De wetteloosheid om ons heen gebeurt omdat Gods geboden geen gezag meer hebben. Het leveri los van Gods gebod wordt een leven tegen het gebod in.

God heeft in de geschiedenis van ons land grote dingen gedaan. Eeuwenlang is Nederland een christelijk land geweest. De terugkeer tot God begint met de gehoorzaamheid aan het Woord van God. 'O land, land, land! hoor des HEEREN Woord!' Jeremia 22 vers 29. Met deze eis hebben we onze handen vol!

J. HARTEMAN

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen