ZENDING: DAAR EN HIER...

OUDE INSTRUMENTEN

Aan het concert met de befaamde dirigent Philippe Herreweghe ging voor belangstellenden een causerie vooraf. Wie wilde kon een uur tevoren van een deskundige tekst en uitleg krijgen over het gebruik van oude instrumenten in de hedendaagse muziekpraktijk. Zo'n praatje vooraf schijnt uit Engeland te zijn overgewaaid en heet dan ook op zijn Engels een 'pre-concert talk'. Een paar dingen die ik daar oppikte wil ik u niet onthouden.

Allereerst is daar de partituur, het boek waarin de noten staan die gespeeld moeten worden. Is dat de oorspronkelijke uitgave? Of is er door drukkers en musici in de loop van de tijd in geknoeid? Hebben ze dingen weggemoffeld, mooier of makkelijker gemaakt? Soms zijn diepgravende reconstructies nodig om weer naar boven te halen wat de componist bedoeld heeft.

Ten tweede is daar het instrument. Blaasinstrumenten zijn door nieuwe kleptechnieken makkelijker te bespelen dan vroeger. Violen hadden vroeger andere snaren, die ook weer anders gespannen waren dan vandaag. Wie heden ten dage op zulke oude instrumenten speelt moet rekening houden met de beperkingen die hem worden opgelegd. Het vereist een perfecte techniek die door eindeloze oefening geleerd moet worden. Het instrument is de leermeester. Niet wat ik wil is mogelijk, maar wat het instrument aankan is bepalend. Daar moet je goed naar leren luisteren.

Ten derde heeft, naar het woord van een befaamd voetballer, ieder nadeel ook zijn voordeel. Het geluidsvolume van oude instrumenten ligt lager. Maar moet alles dan zo hard mogelijk klinken? Je moet niet denken in decibellen, zo werd gezegd, maar in karakters. De uitersten moet je leren aanvoelen. En je moet rekening houden met de beperkingen van collega's die een ander instrument bespelen. Dankzij de oude instrumenten doe je zo met elkaar recht aan de eigen identiteit.

Ten vierde bevinden we ons door deze unieke relatie tussen partituur, instrument en de tijd waarin we zelf leven niet in een museum, maar brengen we het geheel tot een nieuw klinken. Oude instrumenten helpen ons, zo zei de spreker, ons te blijven verbazen. Het grootste struikelblok zijn we zelf als we niet willen luisteren.

Wel, dat gaf genoeg stof tot overdenking. Zeker als je elke dag bezig bent met de vraag hoe wij de aloude boodschap van het heilig Evangelie opnieuw zullen vertolken. Daarvoor is allereerst vereist dat we dicht bij de tekst blijven. Goed lezen en goed leren interpreteren wat in de Bijbel oorspronkelijk bedoeld is. In de goede zin kritisch luisteren.

Vervolgens zullen we het met die 'oude kerk' met al zijn beperkingen voorlopig best nog een poosje kunnen doen. Je kunt snel met iets nieuws beginnen, maar dat kan even snel weer verdwijnen.

Maar niet minder moeten we ons dan oefenen in samenspel. Ieder wil soms zijn eigen partij blazen. Paulus heeft ons echter al geleerd dat de wervende gemeente een harmonische compositie is van losse delen, die in hun samenhang effectief zijn.

En ten slotte bevinden we ons bepaald niet in een museum als wij telkens de lofzang aanheffen, het aloude lied bezingen dat Israël ons leert en ons doet roemen in de God van ons heil. Laten we maar doorgaan met oefenen!

D. PH. C. LOOIJEN - PREDIKANT DIRECTEUR IZB

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen