Enkele geestelijke aspecten van burn-out [3, slot]

Roeping

Eén en ander is ook van belang voor onze roeping tot het ambt. Waarom willen we predikant worden? Is dat echt een gelouterd willen? Althans, zijn we bereid het geheel te laten doorlouteren? Of willen we onszelf poneren als dominee? Of willen we onze rechtzinnigheid etaleren? Of willen we onszelf opbouwen in al maar beter 'gereformeerd-zijn'? Het valse vuur van onze liefde voor Gods waarheid is nog niet uitgedoofd. We kennen ook niet de vijandschap van ons natuurlijk hart ten opzichte van de bijbelse waarheid. Daarom hebben we ook niet geproefd dat predikant worden allereerst betekent bereid te zijn om de smaadheid van Christus te dragen. En dat die smaadheid helaas vaak nog meer ondervonden wordt binnen de christelijke gemeente dan 'in de wereld'. We hebben daarom ook geen zicht op onze heerlijke Heiland die ook daarin ons is voorgegaan toen Hij met name door de godsdienstige elite van zijn dagen onder vuur werd genomen. En al helemaal zien we niet dat wij van huis uit geen draad beter zijn dan welke farizeeër ook.

Kortom: hoe zit het met onze roeping tot het ambt? Willen we 'stapel-dominee' worden, of'afbouw-predikant'? Zoeken we echt al onze bekwaamheid bij God alleen? Is er echt het vaste vertrouwen op Hem waarin we Hem alleen willen volgen, wat het ons ook kost? Is er werkelijk het diepe verlangen om in alles getrouw te zijn aan het woord van God, om Jezus te volgen zelfs door 'struiken heen en heg'? Willen we met deze vragen jongeren afhouden van het heerlijke ambt van predikant? Juist niet. Veeleer willen we biddend tot God 'om arbeiders in zijn wijngaard uit te stoten' hen stimuleren om op goede wijze met de roeping tot het ambt om te gaan. Ook willen we met dit alles volstrekt geen argwaan ventileren naar mede collega's en broeders. Wel willen we met de hand in eigen boezem, hen woorden uit Psalm 139 voorhouden namelijk 'Doorgrond m' en ken mijn hart o Heer' ...en doe mij toch met vaste schreden, de weg ter zaligheid betreden'.

Opdat we zo goed mogelijk bewaard worden voor alles wat met burn-out te maken kan hebben.

Gemeente

En hoe zit het met ons als we een beroep naar een gemeente aannemen? Kiezen we dan voor de gemeente waar we verwachten het gemakkelijk te hebben, waar we onze stokpaardjes kunnen berijden? Of kiezen we voor de gemeente die God ons op de ziel bindt 'omdat er werk aan de winkel is'? Mogelijk een gemeente met zoveel problemen dat er voor ons, menselijk gezien, geen doorkomen aan is. En toch gaan dan, want we gaan met God. En dan geldt toch dat we beter met God in een moeilijke situatie kunnen staan, dan zonder God in een gemeente van zo voor het oog enkel fluweel. Zeker, vast is waar dat we niet behoeven te kiezen voor iets wat we niet aankunnen. En God zal ons daar ook nooit heenzenden. Maar toch, met de Heere kunnen we o zo veel aan. Ook als we maar geen beroep krijgen en we jaar en dag 'blijven zitten waar we zitten'. Gaat dat zonder de leiding van God? En heeft onze eigen verantwoordelijkheid er ook mee te maken, zodat God ons lessen wil leren die we liever niet leren, maar die ondertussen voor de eer van God toch erg nuttig zijn? Vooral: hoe gaan we met dat alles om? Echt bijbels, doordat we vertrouwen dat Gods weg goed is, ook al zien we dat niet (altijd)? Worden we erdoor gelouterd en dus gezegend, zodat ook de gemeente erdoor gezegend wordt? Of werkt het 'averechts' en dus afbrekend voor Gods Koninkrijk? Terwijl we zelf al leger en leger worden met het risico van burn-out.

Orde

Evaluerend willen we vragen: 'Is ons leven op orde? ' Is het op orde omdat we door het geloof in Christus met God in het reine zijn? En is het ook op orde omdat we ons door woord en Geest laten leiden?

Anders gezegd: leven we vanuit de rust van Christus, hoewel met vallen en opstaan... of leven we vanuit de wet die we onszelf (laten) opleggen? Het oprechte geloof is meer dan ooit een zaak die ook rust en orde in ons leven brengt. We weten op goede wijze van discipline. Onze tijd kunnen we indelen en we weten onze prioriteiten te stellen. De agenda van ons werk wordt niet allereerst bepaald door wat Jan en alleman aandraagt aan conferenties en wat al meer, maar door wat God van ons vraagt.

Overigens betekent dat niet dat we lui zullen zijn. Het kan niet bestaan dat dominees lui zijn. Als we van Christus lezen dat de ijver voor Gods huis Hem heeft verteerd* hoe is het dan mogelijk dat er predikanten zijn die er de kantjes aflopen? Ai blijft het altijd heel moeilijk om als predikant het juiste midden te houden tussen hard werken en het beoefenen van de bijbelse rust. Rust waarin ook ons gezin mag delen en waarin God ons voortdurend kan bijtanken. Rust ook waarin we evenwicht trachten te bewaren tussen lichamelijke en geestelijke inspanning. Zeker van een predikant mag toch verwacht worden dat hij beseft ook een lichaam te hebben dat God geschapen heeft met het doel het niet onbenut te laten. En zouden veel burn-outachtige problemen ook niet te maken kunnen hebben met het uit balans raken van het evenwicht tussen lichamelijke en geestelijke inspanning? Want dan raakt er meer uit balans. De balans tussen ons gevoel en onze wil loopt dan in ieder geval ook groot gevaar. En er dreigt eveneens gevaar voor het evenwicht tussen goede zelfliefde en liefde tot onze medemens. Voor we het beseffen hebben we ons afgeschermd en durven we bepaalde pastorale gesprekken niet aan. We worden steeds meer onvolwassen in ons bezigzijn. We lopen achter ons disfunctioneren aan. Weer een element dat onze kans op burn-out zal vergroten.

Daarom hebben we blijvend zozeer nodig de intense leiding van de Heilige Geest, Die herscheppend ons steeds weer op orde brengt. Opdat onze overvolle agenda onze roeping en opdracht niet bepaalt, maar andersom, namelijk onze roeping en opdracht bepalen onze agenda. We vertrouwen dat God onze agenda regelt, omdat 'onze tijden in zijn hand zijn'.

Doel

Ten slotte is belangrijk wat we als doel van onze arbeid zien. Valt dat samen met wat de bijbel als doel beschouwt? Dat betekent dus stilte en tijd kennen om de bijbel te laten spreken. Waar ligt de spits van onze roeping? Houdt onze taak op als we middel hebben mogen zijn om een bruid voor Christus te werven? Het gaat verder dus. Het gaat er immers ook om middel te zijn om Christus een bruid te bezorgen zonder vlek of rimpel. Dat betekent dat tot bekering brengen niet het enige is. Er is ook groei nodig en opwas in de genade. Dat betekent ook zoiets als barensweeën kennen, opdat Christus steeds meer gestalte zal krijgen in de gemeente. En dat betekent weer een voortdurende worsteling om in de prediking het woord tot klinken te laten komen. Daarom zullen we ook niet preken om aan de (hoge) verwachting van de gemeente te kunnen voldoen. We zullen allereerst preken om aan Gods verwachting te beantwoorden, door het zwaard van het woord uit de schede van de Geest te halen, zodat de actualiteit van het heil in Christus zal functioneren door het levende geloof en in rapport met de tijd waarin we leven. Daarom staan we ook niet voortdurend op de tenen van onze eigen creativiteit, maar met beide (platte) voeten op de vaste grond grond van Gods eeuwig blijvend woord. Om dat woord uit te ponden zodat Christus in de beeldkracht van de Heilige Geest present gesteld wordt in het midden der gemeente. De Bruidegom is er om zondaren tot zijn bruid te maken en te vervolmaken. En die Bruidegom zal er ook voor zorgen dat het geloof van de vriend van de Bruidegom, in dit geval de dienaar van het woord, steeds weer gevoed wordt door de olie van de Geest. Hij kan er zelfs voor zorgen dat we na burn-out te zijn geweest, weer opnieuw gaan opvlammen met nog voller vuur. In elk geval met heilig(er) vuur. En zeker zal Hij er voor zorgen dat allen die zijn verschijning werkelijk hebben leren liefkrijgen, eenmaal nooit opgebrand raken in het geven van liefde en lof voor de Troon en voor het Lam. Voor sommigen zal dat geheel in het verlengde liggen van de voorsmaken die op aarde genoten werden. Voor anderen zal de verrassing compleet zijn omdat ze veelal niet verder kwamen dan één of andere vorm van burn-out. Voor allen zal het echter betekenen dat het verschijnsel burn-out voorgoed voorbij zal zijn.

R. H. KIESKAMP, LEERDAM

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen