Namen noemen [22]

GIDEON

De naam van een van Israëls grootste richters heeft op het eerste gezicht niet zo'n diepzinnige betekenis. De betekenis is: 'omhakker', wat ons uiteraard direct doet denken aan zijn eerste daad als geroepene door God om Israël te bevrijden uit de hand van de vijand. De bange jongen, die in een schuilplaats probeerde om nog wat van de oogst van het land te redden uit de handen van de roofzuchtige Midianieten, wordt een 'heilige waaghals', die de moed opbrengt om de Baalspaal van Ofra om te hakken. Immers, deze radicale daad zou hem zijn leven kunnen kosten. Echter, de wondere roeping van God, Die hem noemde wat hij van zichzelf niet was - 'gij strijdbare held' - , geeft hem moed en kracht om de bevrijding van Israël bij de wortel aan te pakken: eerst de Baal en dan de Midianieten.

Gideon was afkomstig uit een van de armste families van de stam van Manasse. De vraag is of hij zijn naam al droeg van zijn geboorte af. Dan zou zijn vader bij de naamgeving reeds profetisch gesproken hebben. Misschien heeft hij ook zijn eerste naam aan zijn geloofsdaad te danken, en droeg hij daarvoor nog een andere naam, die wij niet meer kennen. Zeker is wel dat hij zijn tweede naam te danken heeft aan zijn religieuze verzetsdaad. Als de mannen van Ofra tot hun ontzetting zien dat Gideon hun Baalsaltaar heeft verwoest, dan roepen ze in woede om zijn dood. De gevatte reactie van Gideons vader Joas is echter: 'Zult gij voor den Baal twisten; zult gij hem verlossen? Die voor hem zal twisten, zal nog dezen morgen gedood worden! Indien hij een god is, hij twiste voorzichzelven, omdat men zijn altaar heeft omgeworpen'. En zo geeft hij zijn zoon de naam 'Jerubbaal', wat betekent: 'laat Baal twisten'. Deze naam is de triomf op de machteloze afgod, die nergens blijft als de God van Israël door Zijn verlossende genade ingrijpt.

Schriftgeleerden in latere tijden hebben grote moeite gehad met deze naam. Hoe kan zo'n held in de dienst van de Heilige God nu een naam dragen waarin 'Baal' voorkomt? Dat is toch eigenlijk een schande? Ze hebben die innerlijke afkeer tot uitdrukking gebracht door het laatste deel van de naam te wijzigen in 'Jerubbeshet'. 'Beshet', of ook 'boshet' betekent 'schande'. Maar hoe het ook zij, Gideon/Jerubbaal, de richter tegen wie Baal niet op kon, heeft als instrument Gods met zijn kleine 'Gideonsbende' voor het volk van het verbond een machtige zege mogen behalen.

Ondanks zijn grote overwinning bleef hij bescheiden. Hij wees het aanbod om koning te worden resoluut af. De HEERE was immers Koning van zijn volk. Toch zijn ook de groten in het koninkrijk Gods nog zondige mensen. Van Gideon wordt verteld dat het laatste van zijn leven niet de beste tijd was. De Efod, die hij maakte, werd helaas weer aanleiding tot afgoderij. En de zoon die hij bij zijn bijvrouw verwekt had, en die later de moordenaar zou worden van al zijn broederen op één na, kreeg de naam 'Abimelech'. De man, die het koningsschap heeft afgewezen gaf zijn zoon toch de naam: 'mijn vader is koning'... In Hebreën 11 is de naam van Gideon opgenomen in de galerij der 'geloofshelden'. Deze ereplaats zegt niets over de voortreffelijkheid van mensen als zodanig, maar alles over de heerlijkheid van Gods genade. Alles wat ook Gideon mocht betekenen in de voortgang van Gods verbondsgeschiedenis met Zijn volk door de crisis heen, staat op conto van de genadige trouw en goedertierenheid van de HEERE alleen!

M. A. VAN DEN BERG

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen