Boekbespreking

Dr. A. E Troost, De hemel zoekt een woning. Over wat je in f e kerk kunt zien, leren en beleven. IJitgave Boekencentrum, 142 blz., ƒ 24, 90.

Dr. Troost wandelt met ons een kerkgebouw door en vertelt daarbij wat er allemaal te aMJ^omaar. Het g[& at hetüyrÓm, zoalsfflforfyeinleiatagzegt, \\ onijSan de hand van de'verschilleOT^sg^-* derdelen dieper te verstaan wat het betekent te geloven in de God van Israël en in Jezus Christus. Hij begint bij de toren, waarbij meteen de toepassing gemaakt wordt: als een toren in de tijd staat de geschiedenis van het volk Israël. We lezen iets van die geschiedenis tot en met 1948 toe en over de feesten van Israël. Daarna komen achtereenvolgens aan de orde: het tien gebodenbord (met een korte uitleg van de geboden), de doopvont (en de betekenis van de doop), het schip van de kerk (met een korte schets van de kerkgeschiedenis tot en met de oprichting van de Gereformeerde Bond en het ontstaan van de Ned. Geref. Kerken), de antependia en de betekenis van de verschillende kleuren, corresponderend met de kleuren van het kerkelijk jaar, het middenpad en de navolging van Christus, de kanselbijbel en de betekenis van de Bijbel (en de taal en vertalingen van de Bijbel), de kaars (en het gebed), het orgel (en het kerklied: Citaat: 'De psalmen zijn het manna van de kerk. Mij dunkt: mogen gezangen dan niet de kwakkels zijn? '), de collecteschaal, de zendingsbus (met kort de kenmerken van het hindoeïsme, het boeddhisme en de islam), de knielbank ('Je moet met de ander knielen om lief te hebben, je moet samen klein worden om samen groot te zijn') en de avondmaalstafel.

Je kunt natuurlijk vragen stellen over de volgorde van de verschillende onderdelen. Of waarom er slechts twee bladzijden aan de kerkgeschiedenis zijn gewijd en ook twee bladzijden aan bijvoorbeeld de Jehova's getuigen. En of elke kerk wel een gebodenbord of een kaars heeft. Maar dat doe ik niet. Het is een goed boek, een combinatie, zoals de inleiding zegt, van informatie en meditatie. Dr. Troost is een fijnzinnige verteller, die ons in dit boek vaak over de grenzen van de eigen traditie laat heenzien en ons doet nadenken over onszelf, God en de hemel. Eenvoudig geschreven. Geschikt voor persoonlijke lering en overdenking en voor gesprekskringen, waarom ook aan elk hoofdstuk gespreksvragen zijn toegevoegd. Ook geschikt om cadeau te doen aan iemand die niet veel van de Bijbel of de kerk weet en graag meer wil weten.

Dr. Troost schreef dit boek met veel liefde voor de dienst van God. Ik ben gewend elke zondag trouw naar de kerk te gaan. Als ik dat niet gewend was en dit boek las, zou ik er zin in krijgen.

H. VELDHUIZEN

Gordon D. Fee, Exegese van het Nieuwe Testament. Een praktische handleiding. Boekencentrum Zoetermeer 2001, 208 blz., ƒ 39, 5°-

In dit boek, een vertaling en een bewerking van de Amerikaanse edities, verschenen in de reek Evangelicale Theologie, geeft de bekende nieuwtestamenticus Gordon Fee een overzicht van de verschillende stappen die een exegeet heeft te zetten bij de bestudering en de uitleg van de bijbeltekst en bij het maken van een exegetisch werkstuk, scriptie of paper. De opzet van dit boek is van dien aard dat, hoewel het wel kennis van het Grieks veronderstelt, het toch veel bevat waarmee zij die de grondtalen niet machtig zijn hun winst kunnen doen. Stap voor stap gaat Fee na wat er komt kijken bij de analyse, het onderzoek naar tekstvorm en varianten, de grammaticale vragen, het woordonderzoek, de bestudering van de context van de bijbelschrijvers en de exegese van de perikoop, rekening houdend met de verschillende genres. Goede overzichten van hulpmiddelen, handboeken en commentaren wijzen de gebruiker de weg om zelfstandig verder te kunnen werken. Fee is een van die wetenschappers voor wie geloof en wetenschap geen tegenstelling vormen. Vandaar dat hij in een laatste hoofdstuk aandacht geeft aan exegese in de preekvoorbereiding. Het is een zeer bruikbaar boek, al vraag ik me wel of de werkwijze die Fee aanbeveelt bij de voorbereiding niet erg hoog gegrepen is. Ik zie een predikant nog niet zo snel allerlei tekstkritische kwesties onderzoeken bij de voorbereiding van een preek. Maar niettemin is het goed om methodisch te werk te gaan en daarin is Fee een goede gids. Minder enthousiast ben ik over de homiletische aanwijzingen. Je merkt dat hier toch een exegeet aan het woord is. Wat over de vertaalslag en de hermeneutische vragen gezegd wordt is wat mager. In het overzicht over aan te bevelen commentaren blijft de aandacht over het algemeen beperkt tot de Engelstalige wereld. Hier had de bewerker mijns inziens ook wel kunnen ingrijpen door de aandacht te vestigen op Duitse series, bijvoorbeeld de EKK, NTD en voor Nederland delen uit de series Tekst en toelichting, Prediking Nieuwe Testament en de bij Kok verschijnende reeks onder redactie van professor Van Bruggen. Maar niettemin is het een uitgave die eigenlijk onmisbaar is voor elke predikant. Zeer aanbevolen.

A. NOORDEGRAAF, EDE

Paul Kevers, Koningen en profeten. Bijbelverhalen van David tot de ballingschap. Uitgave van de Vlaamse Bijbelstichting in Leuven en uitgeverij Acco in Leuven/Leusden. 127 blz. ƒ 32, 50.

Dit boek is een vervolg op het in 1994 verschenen boek 'Op weg naar het beloofde land', waarin de schrijver bijbelverhalen besprak van Mozes tot de dood van Saul. De eerste drie hoofdstukken geven daar in hoofdlijnen een samenvatting van, terwijl de hoofdstukken vier tot en met dertien gaan over de verhalen van David tot de ballingschap. De schrijver zegt: de koningen in Israël staan, op een enkele uitzondering na, zelden in een gunstig daglicht. Vandaar dat er steeds de kritische stem van de profeten was. Door hun misbruik maken van de macht en het dikwijls oorlog voeren moest de geschiedenis van Israël wel uitlopen op de ballingschap, die voor Israël een loutering betekende, waaruit het als vernieuwd te voorschijn kwam. De schrijver leest de geschiedenis van de koningen niet als geschiedschrijving maar als verhalen met een profetische boodschap. Die boodschap is vooral dat het beloofde land niet in de eerste plaats het grondgebied van Israël is, maar overal waar mensen volgens de wegwijzers van de tora leren leven. Of dat de bijbelse boodschap is? Zo wordt de bijbel meer een inspiratiebron om in recht en gerechtigheid te leven dan bijzondere openbaring van God waarin Israël en de koningen van Israël een heel eigen plaats hebben. Ik zette voor mezelf een aantal vraagtekens, zoals dat de vroege arkverhalen primitieve, magische trekken vertonen of dat in de geschiedenis van Uzza die zijn hand uitstak naar de ark, van Michal die kinderloos bleef en van het kind van David en Bathséba dat stierf, het primitieve beeld van

een straffende God naar voren komt, verhalen die volgens de schrijver later evolueren tot een positiever godsbeeld. Is van Jezus ook niet méér te zeggen dan dat wij in hem de Messias herkennen als de mens in wie Gods Woord vlees en bloed werd en die in ons midden zijn tent neerzette? Het boek loopt uit op de boodschap dat de nieuwe hemel en de nieuwe aarde waar de profeten van spraken het beloofde land is, dat naderbij komt naarmate wij in de 'woestijnsituatie' van ons leven stappen in de goede richting zetten en dat hèt 'verhaal van Israël' daarbij een uitnodiging tot kritische bezinning en een onuitputtelijke bron van inspiratie is. De schrijver was docent bijbelse vakken aan de theologische opleidingen van de bisdommen Hasselt en Antwerpen en is nu onder andere secretaris van de Vlaamse Bijbelstichting.

H. VELDHUIZEN

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen