Over pesten en gepest worden

Jongenshei

'Jongenshei' is de titel van hoofdstuk i. Het gaat over een jongen die, na de gymles op de middelbare school, in het waslokaal door medeleerlingen met fysiek geweld en obscene grappen verschrikkelijk gepest wordt. De jongen is door een geboorteafwijking in zijn groei blijven steken en bovendien gehandicapt door een misgroeide dikke tong waardoor hij moeilijk spreekt en dikwijls spettert. 'Lieve God', bidt hij, 'haal me hier alstublieft uit. Laat ze me dit alstublieft niet aandoen. Lieve God, ben ik zo lelijk? Ben ik zo slap en waardeloos? ' Het helpt niet. Hij zou terug willen slaan, maar hij is christen, hij zegt niets, doet niets, en als de dag van de gymles weer aanbreekt gaat hij opnieuw.

Complicaties

Hoofdstuk 2 gaat een stukje terug in de tijd en vertelt de complicaties rond de geboorte van de jongen. Zijn ouders (vader was voorganger van een kleine Pinkstergemeente in een veraf gelegen dorpje, ergens in Canada) kregen, toen de komst van de baby zich aankondigde, onderweg naar het 55 kilometer verder gelegen ziekenhuis, in een vliegende sneeuwstorm, 30 graden onder nul, autopech en kwamen op het nippertje in het ziekenhuis aan: 13 januari 1951. Het was een jongetje. Maar er was iets met het kind. Het hoofdje wilde niet liggen zoals het hoorde. Het nekje leek vreemd misvormd. Het blijkt cystisch hygroom te zijn, een opeenhoping van verwijde lymfevaten.

Operaties

In hoofdstuk 3 vernemen we dat de jongen Frank Edward Peretti zeifis. Frank moet vele operaties ondergaan.

De artsen sneden letterlijk een reep vlees van zijn tong om de tong binnensmonds te houden, eten was moeilijk, spreken nog erger. 'Mijn ouders baden heel wat voor me af, net als de leden van onze kerk en onze hele familie die en zich om me heenschaarden, me de g handen en de oplegden en baden of God me wilde genezen. Hadden die gebeden enig nut? Ongetwijfeld? Pa en ma volhardden in hun geloof, in het vertrouwen dat God mij uiteindelijk zou ge- n nezen.' Maar Frank behield zijn lelijke tong en, door de groeistoornissen, zijn geringe afmetingen. 'En toen... moest ik naar school.'

Plagen - Pesten

De school werd een lijdensweg. Frank kreeg akelige opmerkingen, werd geduwd, gestompt, kreeg deodorant in zijn gezicht gespoten enz. Dat gebeurde op het speelplein, tijdens de gymles of in de toiletten, overal waar het waakzame oog van de onderwijzers niet reikte. Vaak liep hij van school weg, ook al wist hij dat dat als christen niet mocht. 'De enige plekken waar ik me veilig voelde, waren thuis en in de kerk. De kinderen van de kerk kenden me al bijna mijn hele leven en begrepen dat er iets aan de hand was. Ze hadden volwassenen om mijn genezing horen bidden en sommigen hadden zelfs voor mij gebeden.'

Monsters

Doordat Frank zich thuis veel terug-trok kreeg hij interesse voor tekenen en knutselen. Zijn ouders stimuleerden hem hierin. Hij schreef verhalen over monsters en maakte ook monsters, die mensen doodsangst aanjaagden en wraak namen op gevoelloze mensen die hen mishandelden. Zo kon hij zijn opgekropte gevoelens kwijt.

Indringend komt op de lezer af hoe begrijpelijk dat is voor een jongen als Frank. 'Ergens in mijn hoofd zat het door de jaren heen geplante idee dat ik één van die monsters was, lelijk, afgewezen, gepest en op de een of andere manier niet goed genoeg voor de wereld van normale kinderen.' Hij werd echter voor wraaknemen op zijn medeleerlingen of op de maatschappij door Gods genade, zoals hij schrijft, bewaard. Toch: 'Op het moment dat ik dit schrijf ben ik bijna 50 jaar, maar ik zie nog steeds de gezichten van al degenen die in mijn jeugd mijn leven tot een hel gemaakt hebben, dag na dag na dag. In plaats van wraak te nemen trok ik me terug in de veiligheid van mijn kamer, waar ik me identificeerde met monsters en probeerde mezelf er doorheen te slaan'.

Bloedbad op school

De aanleiding voor Peretti tot het schrijven van dit boek was wat er gebeurde in Littleton in de Amerikaanse staat Colorado, op 20 april 1999: twee jongens richtten daar onder hun medescholieren en docenten een bloed-

bad aan. Die jongens waren ook gepest en namen op deze manier wraak. Letterlijk schrijft Peretti: 'Ik ben ervan overtuigd dat alle theorieën over geweld op televisie en in films, gewelddadige video- en computerspelletjes en het niet beschikbaar zijn van ouders, een legitieme plaats in de discussie rond dit afschuwelijke gebeuren hebben. Een slachtoffer van misbruik kan zich identificeren met monsters die nergens voor terugschrikken als het erop aankomt om wraak te nemen, of zich aangetrokken voelen tot gewelddadige videospelletjes waarin hij zijn pijn en boosheid kan afreageren door zijn vijanden op te blazen. Of hij kan in een fantasiewereld leven waarin hij de knul met de macht en de revolver is. Of hij kan zich identificeren met een historisch monster als Adolf Hit- Ier'. Veelzeggend is namelijk dat het bloedbad op school precies op Hitiers geboortedag (20 april) plaats had. Een van de jongens had per e-mail een briefje achtergelaten voor de politie: 'Het kan me niet schelen of ik die schietpartij overleef of niet, het enige wat ik wil is er zoveel mogelijk doodmaken en verwonden als ik kan...'. Peretti schrijft: 'Simpel gezegd geloof ik dat wat op deze school gebeurde het gevolg is van een verwonde geest'.

Klagen?

Peretti schreef dit boek om jongeren te helpen en ouders en leraren met de neus op de feiten te drukken. Jongeren zullen zich niet zo gauw beklagen als ze gepest worden, omdat ze zich daarvoor generen ('je moet toch een flinke jongen, een flinke meid zijn') of omdat ze zich dan nog meer in een hoek gedrukt voelen. Maar ondertussen lijden ze en kan er grondige scheefgroei plaatsvinden en geweld uit voortkomen.

Respect voor de medemens

De laatste hoofdstukken zijn niet de sterkste hoofdstukken van het boek. Ze hebben een prekerige toon. Peretti is het sterkst als romanschrijver. Misschien dat er van zijn hand nog eens een roman over pesten en gewelddadige films en computerspelletjes verschijnt?

De hoofdlijn is echter duidelijk: wie van God als Schepper weet heeft respect voor zijn medemens. Jongeren moeten dat al vroeg leren. Een taak voor ouders en leerkrachten! Maar wat, als men niet of nauwelijks meer in God als Schepper gelooft? En wat te denken van ouders die emotioneel gezien afwezig zijn, of van bedtijden, woordeloos en zonder omhelzingen? Peretti geeft jongeren een aantal nuttige wenken: 'Ben je te lang, te mager, te...? Je hoort erbij. Je bent, ook met je rimpels, gestuntel en onvolmaaktheden, een schepping van God. Denk niet: ik ben niets waard, ik ben een sul, een nul, een kluns. Doe je mond open. Je hoeft dat pesten echt niet langer te tolereren'.

Het laatste hoofdstuk grijpt terug naar hoofdstuk 1: de jongen na gymles in het waslokaal. Maar nu is er een oplettende en begrijpende leraar: 'Hé daar, pesten gebeurt hier niet. Allemaal ogen naar voren, rechtop en opletten'. En de gymleraar vertelt zijn verhaal om respect te hebben voor je medeleerlingen en dat iedereen erbij hoort.

Christelijke school

Pesten komt ook op de christelijke scholen voor. Laten we het niet bagatelliseren. Laten we ook niet zeggen dat het een leeftijdverschijnsel is dat vanzelf overgaat en waar jongeren flink van worden. Laten we, met name in een tijd van overmatig aanbod van gewelddadige films, computerspelletjes enz. erop letten waar onze kinderen en jongeren naar kijken of mee spelen. En er oog voor hebben dat scheefgroei in de jonge jaren grote en soms gewelddadige gevolgen kan hebben. Dat is de boodschap die Peretti ons in dit boek meegeeft.

H. VELDHUIZEN

N.a.v. Frank Peretti, De verwonde geest. Uitgave Novapres, Apeldoorn, 16o blz., ƒ29, 90.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen