Van Abma tot Wagtmans

Volgende week verschijnt het vijfde deel van wilde het Biografisch begra- Woordenboek van N ze een uitgave van het Instituut voor Nederlandse Geschiedenis in de reeks Rijks Geschiedkundige Publicatiën (RGP). Deze uit- moest gave dient te worden onderscheiden van het eveneens 5-delige Biografisch Lexicon uan de achterwege geschiedenis uan het Nederlandse Protestantisme hij moest dul- (uitgave Kok, Kampen). Het Biografisch - Woordenboek bevat levensbeschrijvingen erd van 'bekende en spraakmakende Nederlan- iel- ders' terwijl het Lexicon handelt over personen uit de geschiedenis van het protestantisme.

elangstel- Elk deel van het woordenboek is alfabetisch - van opzet. Elk deel bevat levensbeschrijvingen van personen die lang geleden zijn overleden of ook korte tijd geleden. In dit vijfde deel wordt zo ook goed gemaakt wat in eerdere delen verzuimd werd. Zo komen in dit vijfde deel uit christelijke kring de namen voor van Johannes de Heer (1886- 1961), H. K. J. Beernink (1910-1979), H. Smitskamp (1907-1970), Piet van Egmond (1912-1982), G. van der Leeuw (1890-1950). Zo bevat dit deel ook de levensbeschrijving van Louis Andriën Bahler (1867-1941), de hervormde predikant, die uit het Duits ver- t hen kotaalde het geschrift Het 'christelijke' b dom in Europa (1903), en die een heftige kerkelijke strijd opriep omdat hij in het voorwoord christendom en boeddhisme op één lijn stelde. Toen Bahler door de synode werd 'vrijgesproken' was dit de directe aanleiding tot de oprichting van de Gereformeerde Bond tot vrijmaking van de Her- ederland, vormde Kerk (1906). Dat is algemeen bekend en wordt als zodanig uiteraard bij zijn levensbeschrijving genoemd. Minder bekend zal zijn dat hij in de pastorieën van Kesteren en Oosterwolde en Lage Zwaluwe opgroeide, omdat zijn vader daar predikant was.

Met grote belangstelling lazen we ook de levensbeschrijving van ds. H(ette) G(errit) Abma (1917-1992). W. Slagter beschrijft zijn leven vooral vanwege zijn politieke activiteiten binnen de SGP (als lid van de TWeede en Eerste Kamer en partijvoorzitter), waarbij echter niet verzuimd wordt op te merken dat hij 'in gesproken en geschreven woord een fijnzinnig stilist met een subtiel gevoel voor humor' was. Verder schrijft hij: 'Ofschoon hij vaak een minderheidsstandpunt innam, werd goed naar hem geluisterd, speciaal wanneer hij - zacht, soms haperend sprekend, met een nooit helemaal verdwenen licht-Friese tongval, de blik steevast schuin omhoog richtte en de hand op de rechter revers van zijn colbert of vest - op de ethische kanten van een onderwerp inging'. Ook de moeite die sommigen in zijn partij met hem hadden (en hij met hen) arbaren- blijft niet ongenoemd. Ook Abma wordt gerekend onder de 'bekende en spraakmakende Nederlanders', samen met (om een handvol te noemen) wielrenners als Wout Wagtmans en Gerrit Schulte, artiesten als Tom Manders (Dorus), de verzetsman Johannes Post, de psychiater H. C. Rümke, de feministe Joke Smit, andere politici als Jan de Koning (CDA) en Haya van Someren Downer (WD), kardinaal J. Alfrink, de bioloog Jac. P. Thijsse, de schaker Jan Hein Donner, de detectiveschrijver Havank (H. R van der Kallen), de gebedsgenezeres Greet Hofman, de vakbondsbestuurder C. J. van Mastrigt en de bokser Bep van Klaveren; allemaal 'mensen van voorbij', ieder met een eigen, specifieke en unieke levensgeschiedenis.

In dit vijfde deel van het Biografisch Woordenboek zijn de levensverhalen van 241 Nederlanders opgetekend door 158 auteurs. Naast het genoemde 'Biografisch Lexicon' is dit 'Biografisch Woordenboek' een prachtige bron van gegevens van zovelen, die in nationaal bestek, kerkelijk en nietkerkelijk, hun eigen plaats hebben ingenomen. Achterin het vijfde deel is een alfabetisch register opgenomen van alle personen die in de vijf delen aan de orde komen.

Bij het kennisnemen van een woordenboek als dit wordt men herinnerd aan het Boek des Levens. Welke namen van allen, die in dit woordenboek beschreven worden, ook in dat Boek staan opgetekend is voorbehouden aan Hem, die het boek der geschiedenis ontrolt. Voor allen, die al of niet in dit lexicon voorkomen, is dat de gewichtigste vraag. Intussen geeft deze uitgave een (selectief) inzicht in wat zich in de contemporaine geschiedenis voltrok. Een prachtige uitgave.

V.D.G.

N.a.v. Biografisch Woordenboek van Nederland - deel 5, uitgave Instituut voor Nederlandse Geschiedenis (ING), onderdeel van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), 602 pag., ƒ 75, - (tot 31 december); deel 1 t/m 5

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen