Het drama van New York een wereldrama
Het zal in de wereld na 11 september 2001 nooit meer zijn zoals het daarvoor kon men de ajgelopen week alom horen in commentaren en beschouwingen. Zei ooit drs. J. M. den Uy l dat ook niet ten tijde uan de oliecrisis? En de wereld bleef toch dezelfde. Na de zondeual uan de mens werd het echt nooit meer zoals het was. Sindsdien huist het kwaad in de harten uan mensen en nestelt het zich in verbanden uan mensen sa'men, vandaag in wereldwijde netwerken van terrorisme. Het kwaad niet uit te bannen. De 'braue new world', waaruan in de loop der eeuwen altijd is gedroomd, bleef uit. Bij de omuallende torens uan New York en het ineenstortende Pentagon wordt nu zelfs het woord apocalyps gebruikt, om aan te geuen hoe vers kelijk het allemaal was. Er waren de ajgelopen week geen superlatieuen genoeg om de verschrikkelijke gebeurtenissen te duiden. De wereld keek er naar en stond verbijsterd.
Ingenesteld kwaad
Nee, de mensen op wie de torens van New York vielen waren niet slechter dan 'de mens' in deze wereld. Dat werd al door Christus gezegd toen de toren van Siloam mensen verpletterde (Lukas 13 : 4). Amerika is ook niet méér schuldig dan andere landen. Er zijn vandaag zelfs verrotte regimes aan te wijzen, die eerder een dergelijk drama hebben 'verdiend'. De wereld als geheel kreeg een gevoelige les. Want wat gisteren in Amerika gebeurde, kan morgen in elk ander land plaatsvinden.
Het terrorisme heeft zich wereldwijd genesteld. Achter dat terrorisme zitten verziekte mensen, die geen enkel respect blijken te hebben voor menselijk leven. De terroristen zijn de aanjagers van een inmiddels al aangekondigd nieuw type oorlog, waarvan men nog nauwelijks bevroeden kan hoe deze zal worden gevoerd. Hoewel we weten dat de zonde het menselijke bestaan tot in alle vezels en tot in alle verbanden doortrekt, kan men zich nochtans afvragen hoe het mogelijk is dat mensen zo kunnen degenereren, dat er zelfs geen weerhouder meer is wanneer ze op het oog hebben om op zo brede schaal dood en verderf te zaaien. Als dan bovendien godsdienstige motieven een rol spelen, zoals bij fundamentalistische groeperingen binnen de islam, wordt het kwaad nog ernstiger en dreigender, omdat de oorlog die ontketend wordt heilige oorlog heet. Dan is het kwaad ook breder genesteld dan alleen bij een (hoe groot? ) aantal zelfmoordenaars. Het kwam openbaar bij mensen, die op straat een rondedans maakten bij het zien van de verschrikkelijke gebeurtenissen in Amerika. Ze zijn - schreef de columnist Ephimenco in Trouw - de voorhoede van een grotere menigte, die ook zo denkt.
De écht nieuwe wereld is niet verder weg dan ooit. De beoogde nieuwe wereld heeft in het denken van de mensen echter opeens wel een geduchte devaluatie ondergaan. Het kwaad blijkt zich erger dan ooit te manifesteren.
Les
Het drama raakt intussen de hele wereld. De mens is machtig, hij bouwt zich, als ten tijde van Babel, torens waarvan het opperste tot in de hemel reikt. Satanische machten lijken nu oppermachtig. Als met een scheermes werden de grootse bouwwerken in New York in enkele luttele seconden doorsneden en vonden duizenden de dood. De torens symboliseren de hoge vlucht, die het menselijk vernuft heeft bereikt. Ze staan ook model voor grote welvaart, luxe, pracht en praal, die delen van de wereld 'rijk1 zijn, terwijl andere delen van de wereld de meest elementaire voorwaarden van bestaan derven. was, Die elementen van het moderne leven zetelen niet alleen in hoogbouw, ze zijn net zo goed present in laagbouw. Onze wereld wordt beheerst door techniek en economie, beide valt sectoren van het leven, waarbinnen mensen altijd 'meer' willen. Er is geen stilstand, het gaat om groei. Te- chrik ruggang in groei heet al achteruitgang. We moeten er ons niet over verbazen als er in plaats van de verwoeste torens nieuwe torens zullen verrijzen, met nog meer verdiepingen en nog meer uitstraling van menselijke macht. Want de hubris, de overmoed van de mens is sinds Babel niet afgenomen.
Als zodanig is er geblazen in onze moderne torenbouw. Daarin ligt geen enkele vergoelijking van verwerpelijk misdadig gedrag. Maar de verschijnselen, die zich voordoen, vinden plaats in een gevallen wereld, waarin in elke tijd het grote kwaad zich weer anders manifesteert. In de wereldgebeurtenissen liggen altijd lessen. Het zal niet meer worden als vroeger? We moeten erop rekenen dat alles bij hetzelfde blijft, tenzij er sprake is van bekering: bekering tot God en Christus. Buiten Hem is geen leven, ontbreekt ook de grond voor die gerechtigheid, die eenmaal het Koninkrijk in heerlijkhoud zou bepalen, en die verbonden is met echte vrede.
Kennis van Christus doet ook de geesten onderscheiden, of ze al dan niet uit God zijn. Doet ook de valse godsdienst onderkennen; godsdienst die bedreigend is voor de wereld en niet vrede-stichtend. Het moet als zodanig te denken geven, dat de islam momenteel wereldwijd wordt aangemerkt als religie, waarbinnen de terreur zich heeft gevestigd. Er wordt dan ook steeds gesproken van de islamitische landen. Vanuit Afganistan is de heilige oorlog al aangekondigd.
Apocalyps
Intussen dook direct na de ramp overal het woord apocalyps op. De beelden van de vuurbal en de omvallende torens werden apocalyptisch genoemd. Dat gebeurde enerzijds vaak in strict wereldse zin. De beelden werden apocalyptisch genoemd maar dan in één adem vergeleken met een horrorfilm. En dan nog wel zo, dat een horrorfilm niet kan verbeelden wat hier in het echt gebeurde. Op die wijze heeft het spreken over apocalyps een louter wereldse betekenis en duiding. Van Dale omschrijft apocalyps als Openbaring, het laatste boek van de Bijbel, met als 'kleine apocalyps' de hoofdstukken Mattheüs 24, Marcus en Lucas 21; en noëmt daarbij ook als betekenis: 'profetie betreffende de ondergang van de wereld, het Laatste Oordeel' en het tijdperk of de reeks van gebeurtenissen, 'die de ondergang van de wereld voor de geest roepen'. Een volstrekt religieuze duiding dus. Prof. dr. M. A. Beek omschrijft de 'ware' apocalyptiek - in tegenstelling tot valse profetie - als volgt: 'zij is die van God gegeven openbaring, die in de vorm van de voorzeggende profetie zich doelbewust richt op de voleinding der wereld, die door transcendente krachten tot stand komt, met de bedoeling, dat het Godsrijk komt, dat deze eeuw voorbijgaat en de toekomende eeuw wordt ingeluid'.
Transcendente krachten zijn dan buiten aardse of bovenzintuigelijke krachten. Mag men bij de ramp, die door menselijk handelen werd aangericht, hoe satanisch ook, van transcendente krachten spreken? Daarover valt het laatste woord niet te zeggen. Zo vaak is al in de geschiedenis een grootschalige ramp of een breed om zich heengrijpend verschijnsel apocalyptisch geduid.
Anderzijds gaat het vandaag om een ramp, die niet alleen wereldwijde uitstraling heeft maar ook een wereldwijd vertakte voedingsbodem. Om nog maar te zwijgen over de wereldwijde geestelijke strijd, die zich vandaag voltrekt, met Israël als centrum. We mogen dan toch in dit alles de tekenen der tijden verstaan. Het boek Openbaring is er vol van dat satanische machten - het beest uit de zee en het beest uit de afgrond - zich wereldwijd zullen manifesteren. Zo kan ook met recht van apocalyptische tekenen der tijden worden gesproken. Het is dan ook niet van alle grond ontbloot, dat het woord apocalyps dezer dagen viel.
De Bijbel open
Dezer dagen ging bij de verschrikkelijke gebeurtenissen die we meemaakten overal de Bijbel open. Voor Amerika lijkt dat min of meer vanzelfsprekend. Bij alle verwereldlijking aldaar heeft Amerika, hoe dan ook en hoe 'burgerlijk' ingekleurd dan ook, altijd nog een christelijke uitstraling. De president legt in Amerika de eed af met de hand op de Bijbel. In deze dagen van diepe treurnis legde president Bush de vinger bij Psalm 23 - al ging ik ook door een dal van schaduwen des doods... - en bij de Bergrede: zalig zijn zij die treuren. Daarvan heeft heel de wereld kennis kunnen nemen. We kunnen * soms verlangen naar een soortgelijk geluid, dat uitstijgt boven menselijke woorden, uit het Haagse torentje. Daarom kunnen we dankbaar zijn, dat ook te onzent in Utrecht een nationale
dienst werd gehouden, waarbij ook de premier en enkele andere leden van het kabinet aanwezig waren. Ook hier gingen Schriftwoorden open en werden gebeden uitgesproken, waarvan het hele volk kennis kon nemen. 'Uit de diepte roep ik tot u, o God...' Daarom scharen we ons niet aan de zijde van kritici, die van oordeel waren, dat 'wij' (reformatorischen) daar niet zijn mochten. Een gebed om een gebed zou meer op zijn plaats zijn geweest. In solidariteit met de schuld van de wereld, waartoe we schepselmatig behoren. Beseffen we nog wat het betekent als in de breedte van onze diep geseculariseerde en vermaterialiseerde samenleving nog de eeuwige woorden mogen klinken, woorden van aartsvaders en profeten, van psalmisten en evangelisten? !
Gebed
In de machteloosheid, die we als kleine mensen gevoelen bij het geweld dat losbarstte, is er maar één uitweg, namelijk het gebed tot God, waarvan de Schrift ons leert dat Hij sterker is dan het geweld. Tot Hem nemen we ook de toevlucht als het gaat om dreigende escalatie van de ingetreden situatie, hetzij door alom gevreesde uitbreiding van terroristische aanslagen, hetzij door tegengeweld, dat wordt opgeroe-pen in de vorm van oorlog tegen het terrorisme.
Amerika's president heeft één en ander maal verklaard, dat Amerika in oorlog is, nu met een ongrijpbare, wijdvertakte vijand. Ook ons land is daarin betrokken, verklaarde premier Kok. Het gaat om een vijand overigens, waaraan bepaalde misdadige regimes gastvrijheid verlenen. Te vrezen is, dat ook in het tegengeweld vele burgers slachtoffer zullen worden. Met name in landen, waar regimes slechts eigen brute plannen smeden, zonder te letten op het leven van de burgers. Nochtans vraagt gerechtigheid, dat boosdoeners worden ge-straft, om anderen te redden. Welk een ondragelijke last ligt er vandaag op de schouders van George W. Bush; ook maar een mens, die even machteloos is als ieder, die geconfronteerd wordt met het brutalisme van terroristen en wat die aanrichten.
Ook oorlogen en geruchten van oorlogen behoren tot het eindtijdscenario, dat de Schrift ons tekent. En toch; nog is het einde niet. Maar waakzaamheid is geboden. God ontferme Zich over Zijn wereld.
v.D.G.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 20 september 2001
De Waarheidsvriend | 16 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 20 september 2001
De Waarheidsvriend | 16 Pagina's