Zoeken naar achtergronden van de wereldcrisis

Op 11 oktober II. gaf de Stichting Evangelie en Moslims, samen met de GZB een gebedsbrief uit in verband met de huidige crisis in de wereld. Deze brief staat hierboven afgedrukt. Omdat bij ondergetekende enkele vragen waren gerezen is, in goed overleg, besloten bij deze brief een korte gedachtenwisseling te plaatsen. Vandaar dat de brief een week later in deze kolommen verschijnt dan mogelijk was geweest.

We zijn dankbaar dat drs. C. W. Rentier, stafmedewerker van de Stichting Evangelie en Moslims wilde reageren op enkele vragen van ondergetekende. Hopelijk mag deze gedachtenwisseling bijdragen tot beter verstaan van elkaar in de crisis, die breed wordt gevoeld en doordacht

v.D.G.

Gebed

Allereerst wil ik zeggen dat het hier om een gebedsbrief gaat, een oproep tot voorbede. Dat vraagt op zich een bepaalde toonzetting. De brief ademt een toon van ootmoed met betrekking tot onze eigen positie (als christenen) in het Westen. De brief bevat een oproep om haatgevoelens tussen mensen en groepen, niet alleen in de wereld maar ook in onze eigen samenleving tegen te gaan. De brief staat - en dat is bij een gebedsoproep het meest wezenlijke - in het teken van de beslissende betekenis van Kruis en Opstanding van Christus. De brief bevat ook momenten, die betrekking hebben op de komst van Gods Koninkrijk door de weeën van de geschiedenis, de 'crises in wereldverband' heen. Bovendien staat de brief tegen de achtergrond van 'zending en evangelisatie'. Er mag wat mij betreft dan ook geen onduidelijkheid over bestaan dat ik zo de brief positief waardeer. Omdat echter de brief ook een concrete duiding van de

huidige wereldcrisis heeft of oproept permitteer ik mij een tweetal vragen.

Midden-Oosten

In het eerste aandachtspunt van de brief wordt, mijns inziens terecht, gesteld dat de huidige crisis niet kan worden losgemaakt van 'de grote spanningen in Israël'. Deze zin zegt niet veel, zeker niet alles. Dit zeg ik mede daarom, omdat gesproken wordt over eenzijdige voorlichting van wat aan joodse en Palestijnse kant plaats vindt. Is dat alleen een politieke kwestie? Of gaat het hier juist ook om een zaak, die eschatologische kanten heeft?

Uiteraard voel ook ik mij verbonden met de christelijke gemeente in de moslimwereld, 'zowel de Hebreeuws als de Arabisch sprekende wereld'. Maar we moeten ons, dunkt mij, goed realiseren dat grosso modo de christenen in de arabische wereld politiek gezien de groot-arabische gedachte en ten aanzien van Israël de vervangingsgedachte huldigen en zo mede partij zijn in de strijd tegen Israël. Ooit zei een koptisch theoloog in Egypte: 'mijn godsdienst is christen, mijn nationaliteit is islam'.

Tijdens de vele contacten in het Midden-Oosten, met joden zowel als met christenen, is mij duidelijk geworden hoe complex deze zaak is. Daarom is het mij te weinig wanneer in de brief wordt volstaan met het louter wijzen op eenzijdigheid in berichtgeving over de spanningen in Israël. De echte oorzaak van de wereldcrisis is dieper dan de brief op dit punt naar mijn oordeel suggereert. Ik verwijs hier verder nog naar de uitlatingen van de Nederlandse imam Abdullah R. F. Haselhoeff over het elimineren van de staat Israël (zie de Waarheidsvriend d.d. 4 oktober).

Islam

Mijn tweede vraag heeft betrekking op de wijze waarop in de brief, in verband met de crisis, de islam wordt opge-

voerd. Vanaf n september is de islam wereldwijd in beeld. Er wordt gesproken over islamitische landen, islamitische aanslagen. Ongetwijfeld gaat van dit alles ook een vrees- en soms ook een haat-aanjagende functie uit. Dat tegen te gaan is, ik zei het al, in hoge mate nodig.

Toch slaat mijns inziens de brief eenzijdig naar die kant door, waardoor ik er een dubbel gevoel bij heb. De doorgaande in de brief lijn is: niet alle moslims denken zo, het past ons als christenen niet om te stellen dat onze samenleving rechtvaardiger is, de meeste moslims wijzen terroristische aanslagen af. Mij dunkt echter, dat de ware aard van de islam in een brief als de onderhavige, duidelijker had moeten worden genoemd. In dagblad Trouw heeft de columnist Ephimenco, die van binnenuit de wereld van de Islam kent, zich met een paginagrote Open Briefin het Nederlands en het Arabisch (in het Engels overgenomen in de Washington Post) tot de moslimwereld gewend, waarbij hij haarscherp aangeeft waar het kwaad in de moslimreligie schuilt. Ephimenco is overigens geen christen. Prof. dr. J(an) A. B. Jongeneel echter heeft in verschillende publicaties gezegd, dat de islam in strijd (oorlog) met het christendom is ontstaan, terwijl hij bepaald geen oorlogstoon aanslaat. Is het inderdaad niet zo, dat sinds Mohammed de christenheid door de islam van het toneel in Noord-Afrika en het Midden- Oosten is weggevaagd? En zei Luther niet: ze hebben het Evangelie gehad, nu hebben ze de Turken (ofwel de islam)?

En wijlen prof. dr. Hanna Kohlbrugge heeft niet nagelaten ook de ware achtergrond van de Islam te schetsen, zonder ook haatgevoelens te kweken, waarbij ook zij niet heeft nagelaten ons als christenen een spiegel voor te houden. Ik verwijs naar haar boek De Islam aan de deur, waaruit ik twee weken geleden in deze kolommen citeerde. Ze stelde (N.B.) dat de zending 'zelf al veel te dicht bij de dialoog beland' was, waarbij de ware aard van de islam verbleekt; zo dat alleen in de Broedergemeente nog het gebed werd gebeden 'ach, dat ook Ismaël moge leven voor U'. Waarmee ik niet wil zeggen, dat de GZB en de Stichting Evangelie en Moslims op die lijn willen zitten. Kortom: de brief mankeert naar mijn overtuiging als het gaat om de duiding van de islam in de huidige crisis. Ik heb dan ook mijn vragen bij de uitspraak in de brief, dat het spreken van 'velen' over een strijd tussen de islam en het (christelijke) westen 'een vereenvoudigde tegenstelling' is. Wat mij zorgen baart is dat er een moment kan komen in de huidige crisis, waarop we moeten zeggen 'we hebben ons als christenen vergist', omdat we de dreiging van de Halve Maan niet (voldoende) hebben onderkend. Ik zie uit naar de reactie van broeder Rentier.

v.D.G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen