Zending als spiegel voor de Gereformeerde Gezindte

1. Zonder zending is COGG zinloos

'Zonder zending zie ik geen heil in het COGG.' Zonder Christus helemaal niet. Hij is het centrum van al onze kerken. Zending leidt tot eenheid, maar eenheid dient ook de zending. Jezus bad immers, 'dat zij allen één zijn, - opdat de wereld gelove...'. Zending gaat van God uit: de Missio Dei begon al in Zijn vrederaad. Zending raakt het hart van God. Wanneer wordt eenheid werkelijkheid? Als Pasen en Pinksteren op één dag vallen. Dus nooit? Dat gebeurde al in Johannes 20. De Opgestane blies op de discipelen en zei: ontvang de Heilige Geest. Wij zijn niet automatisch bezield; er zit een lek in ons hart. Zending was er eerder dan de kerk. Het gaat om een missionaire grondhouding. Anders beslissen muren en structuren. Hebt u ook wel eens grensoverschrijdende ervaringen gehad? In Peru had ik die veel meer dan hier, m.n. in de hoofdstad Lima. Ik mocht overal preken. Het gaat daar veel informeler. Dat heeft ook wel nadelen. Ruilen doen ze eerder met een buitenlander. Er was een interkerkelijk seminarie. Evangelisatie leeft daar meer dan hier. 'Wanneer hebben wij weer een actie? ' vroegen ze dan. Drie presbyteriaanse kerken in Peru kwamen samen: een Godswonder. Evangelisch en reformatorisch ondergingen meer kruisbestuiving. De reformatorischen leerden niet roken, dansen of drinken. Andersom leerden de evangelischen de alomvattende benadering (holistic approach). Op het jaarlijks beraad van de GZB met de zending van de CGK en de GG mocht ds. Smelt spreken over herdoop in Latijns-Amerikaanse context en over stadszending (urban mission). Ook in zijn huidige standplaats Ede bevordert hij samenwerking. Het beleidsplan van de kerkenraad zegt: liever in Gereformeerde Gezindte-verband dan in SoW-verband. En samen met de NG kerken doen we vakantiebij belclub, afgerond in een gezamenlijke dienst.

2. Er is ook inzicht nodig in onze postmoderne cultuur, zoals een zendeling ook de cultuur daar moet kennen. Wij zijn meer cultureel bepaald dan wij denken: ieder voor zich, tijdgebrek, oppervlakkig. Samen de Mammon dienen gaat beter. Wij moeten op de fronten. Geen achterhoedegevechten voeren. Er is een goede apologetiek nodig. ~ 3. Wij moeten samen terug en vooruit. 'De kern ziet wijd.' GG is: gunnend en gul. Belijden wij: sola gratia? dan zijn we solidair. We zijn verlegen om de Heilige Geest.

2. Willen wij in de spiegel kijken?

Wij vroegen ook ds. H. Jonkman, chr. geref. predikant in Zutphen, voormalig zendeling in Zuid-Afrika: zending als spiegel? Hij zei: ja, maar daar moet je dan wel in willen kijken. En daarna ook niet vergeten watje zag. Ds. Jonkman heeft gewerkt in Zuid-Afrika. 1. Omdat zending aansluit bij een plaatselijke kerk, moesten vier Nederlandse kerken hier wel samenwerken met die ene Dopperkerk. 2. In Nederland zitten wij vast in de kerkgeschiedenis, maar in de zending staan wij op hetzelfde front, in het centrum van de verkondiging. Bij bezinning-achteraf bleek er wel verschil: de een ging meer van Gods verkiezing uit, de ander van Zijn barmhartigheid. 3. De kerken liggen geografisch ver uit elkaar: dus is er weinig concurrentie. Hoe dichter bij elkaar... 4. Er is cultuurverschil: westerlingen willen de waarheid zeggen, maar zwarten willen elkaar eren. Je moet niet zeggen: een slechte moeder, maar: geen goede moeder. 5. De derde generatie richt zich meer op de kerkvorm, is dus meer intern bezig. Er zijn daar wel 5500 kerken, m.n. genezingskerken, een mix van christendom en heidendom. Is het dezelfde God? Er is apologetiek nodig. 6. Zendelingen zijn praktischer dan kamertheologen: je moet verstand hebben van je huis, je auto en zelfs bij een bevalling kunnen helpen. Na Afrika werd ds. Jonkman beroepen in Zutphen. Hij wilde zijn zendingservaring gebruiken. Bij het beroep is dat vastgelegd: een stad op een berg. Zutphen is rood, ligt bij de Duitse grens. Hij merkt occulte invloed, angst. Zeker nu bij de ramp. Men ervaart zinloosheid: is dit het nu? In de leegte zoeken ze. Wij moeten niet navelstaren. Het gaat om het Koninkrijk van God. De kerk kun je nog in handen (willen) houden, maar het Rijk niet.

De kerk is logger dan een mammoet" tanker die moet draaien. De predikantenopleiding is meer wetenschappelijk gericht. Bij ons op de markt moetje het Evangelie in drie zinnen kunnen uitleggen. Predikanten konden en durfden het vaak niet. Evangelisatie bindt samen: er is een platform van twaalf evangelische en reformatorische kerken.

3. Vertalen als model

Drs. D. Kroneman, zendingsarbeider in Irian Jaya, met verlof in Nederland, sprak over zijn vertaalwerk onder de Papoea's. Hij is namelijk uitgeleend door de Gereformeerde Gemeenten aan de Wycliffe Bijbelvertalers. Vertalen werkt samenbindend, zei hij. Er zijn daar wel 275 verschillende talen. Er is grote behoefte, er is gebrek aan inheemse medewerkers, er is grote belangstelling voor cursussen. Er is een interkerkelijke opleiding. Zending leidt in de praktijk vanzelf tot samenwerking. Een zendeling is eenzaam en heeft intensief contact nodig. Elke organisatie heeft zijn eigen specialisme. De (evangelische) MAF (Missionary Aviation Fellowship) zorgt met zijn vliegtuigen dat kerken het zen-

dingsveld kunnen bereiken. Ook de SIL, een zuster van de Wycliff, die voor dienstverlening zorgt, heeft veel krediet. Eenvoudige inheemse evangelisten worden door anderen opgeleid. Een kerk als de GTJI maakt gebruik van de diensten van de andere, de GT- RI. Er is goed Indonesisch materiaal. Men volgt een evangelische opleiding, maar wordt door eigen kerk begeleid. De reden is praktisch: de grote afstanden.

Kerkelijke pluriformiteit is geïmporteerd uit het Westen. Jonge kerken worden niet gehinderd door oud zeer. Door geografische spreiding is er geen concurrentie. De cultuur daar gaat uit van het harmoniemodel. Discussies gaat men uit de weg, ook door de minderheidspositie.

Kerk en zending zijn beide gebroken spiegels. Alleen de Schrift is normatief. Kerkelijke eenheid raakt de kern van het Evangelie. Efese 2 zegt immers: Hij is onze vrede. In het Nieuwe Testament is eenheid centraal. Waarheid en eenheid. Zitten wij te veel in de ban van de (kerk)geschiedenis? Dan toch te weinig in de ban van de (heils)geschiedenis. Ootmoed is nodig. Efese 2 is ook belofte. Wij moeten niet beginnen bij de verschillen, maar luisteren naar eikaars zorgen. Een vertaling moet begrijpelijk en natuurlijk zijn. Voor vertaalwerk is geduld nodig. Zo staat vertalen model voor evangeliseren.

4. Vuur en structuur

In de discussie vroeg iemand waarom het COGG geen eigen blad heeft. Wij willen niet het zoveelste krantje uitgeven, maar de bestaande kanalen gebruiken. (Zo wordt dit verslag opgestuurd aan alle betrokken kerkelijke bladen.)

Vooral ging de discussie over de integratie van uit- en inwendige zending. Maar Van Ruler zei: 'zending in Nederland' is een blunder. Het Westen is gekerstend en weer ontkerstend. Maar de Britse zendeling Newbigin wilde juist een missionaire confrontatie van de Westerse cultuur. Hij vond zending in Engeland wel moeilijker dan in India. In het Westen heerst het 'nihilisme'. Toch merk ik nog een Godsvonk, zei ds. Jonkman, bij de tweede en derde generatie. En allochtoonse kerken groeien.

Er is bij de historische kerken een angst om te sterven, zei ds. Smelt. Wij moeten door het nulpunt heen. Werkt de zendingservaring nu dóór in de kerken? 'Zakt' zending in de structuren? Drs. Kroneman: alleen bij een kleine groep ingewijden. Iemand zei: vrucht van de evangelisatie in een nieuwe stad als Almere past niet meer in het kerkvarband. Volgens Blenk komt de GZB-ervaring ook niet op de tafel van de GB.

Ds. Jonkman zag zending niet op de agenda van zijn classis, maar de grote steden komen nu wel op de synode. In Amsterdam heeft de CGK het niet gered, omdat zij CGK wilde blijven. Maar in Rotterdam ligt het anders: daar zijn onlangs vier mensen ondergedompeld.

Zijn structuren nu nodig of niet? Ja, wel degelijk, vond ds. Smelt, maar zij worden te heilig gehouden. Wij moeten ze durven veranderen om hetzelfde doel te bereiken. De kerk als instituut is ondergeschikt aan kerk als beweging. Ook ds. Jonkman, die in muren niet geïnteresseerd bleek, vond in Afrika wel het gereformeerde model beter dan het Anglicaanse of Onafhankelijke model. Spontane jongeren zien de structuren niet meer zitten. Maar daar hebben wij het zelf naar gemaakt, vond Blenk. Eén structuur is goed, maar tien...

C. BLENK, SECRETARIS COGG

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen