Samen in de naam van Jezus
KERK EN SCHOOL [I]
Onlangs heb ik voor een aantal predikanten en schooldirecteuren een korte inleidinggehouden over de relatie kerk en school in de stad. In alle opzichten een spannende relatie. Het werd duidelijk dat die relatie soms een aarzelend begin kent, vaak onder spanning staat o/afhankelijk is uan individuele inspanningen o/zeljs helemaal afwezig is. Laat ieder maar in zijn eigen tuintje wieden en zich niet te veel met h onkruid uan de ander bemoeien, lijkt het motto te zijn. Jammer! We kunnen zoueel samen doen, als we elkaar vertrouwen!
In de genoemde inleiding ben ik eerst ingegaan op de knelpunten die er liggen, om vervolgens tot een aantal aanbevelingen te komen. Het lijkt mij nuttiger om in dit artikel alleen de aanbevelingen weer te geven. De knelpunten kent u vast wel uit de eigen situatie. Ik weet dat elke stad en elke situatie specifiek is, maar ik noem toch maar een aantal zaken vanuit de Goudse situatie. Doe als hervormd-gereformeerde gemeente 'iets' samen met de scholen waar uw kinderen op zitten en ga niet van tevoren uit van angst voor bemoeizucht. Soms is er in een ver verleden een aanvaring tussen kerk en school geweest, waardoor men tientallen jaren gewoon langs elkaar heenleeft. Misschien vindt de kerk de school wel te modern met al die opwekkingsliedjes en misschien vindt de school de kerk wel veel te ouderwets met al die psalmen op hele noten..., maar misschien (!) is er wel meer mogelijk dan u van tevoren denkt. Kerk en school in de stad zitten allebei in een minderheidspositie en dat moet toch samenbinden of voor mijn part samen drijven.
Weekthema
Als de zondagse eredienst een brug te ver is vanwege allerlei liturgische obstakels, probeer dan iets met bid- of dankdagen of rond de kerkhervorming, of ga gewoon als predikant(-vader) eens op bezoek. (In het ouderblad 'Zeg' stond dat een plaatselijke predikant schoolkinderen had uitgenodigd voor een excursie in de kerk en vervolgens naar de pastorie. Vraagt een jongetje in de studeerkamer aan de dominee hoe dat nou bevalt om één dag in de week te moeten werken...) Te denken valt ook aan de mogelijkheid om als kerk de scholen gericht in je gebouw uit te nodigen. Twee jaar geleden heeft de Goudse hervormde gemeente meegeholpen aan een paasactie, waarbij we alle basisscholen in Gouda uitnodigden in onze monumentale Sint-Jan. Hier kregen de leerlingen uitleg over het Paasfeest onder het wat ludieke motto: 'Met kerst werd Jezus geboren, wie werd er ook alweer met Pasen geboren? ' Ruim 600 leerlingen zijn gekomen, meest leerlingen die op een protestants-christelijke of roomskatholieke school zitten. Je kunt dus ook als kerk met een kant en klaar aanbod naar de scholen toekomen.
Als dit allemaal te veel is, kunt u misschien iets met het Nieuwerkerkse model, mij door een collega aangereikt: Eens per jaar spreken de scholen een gezamenlijk weekthema af. Op allerlei manieren wordt daar dan doordeweeks aandacht aan besteed, door de verschillende kerken elk op hun eigen wijze, compleet met bezoek van et een dominee aan school, 's Zondags bezoekt ieder in zijn eigen kerk de eigen dienst die dan over het weekthema gaat. Buitenkerkelijken kunnen kiezen naar welke kerk ze gaan. De verwerkingen hangen 's zondags in de kerk, of wat de hervormd-gereformeerde gemeente betreft in de zaal waar koffie wordt gedronken. Nodig directies van pc-scholen uit - bijvoorbeeld een keer per twee jaar - om duidelijk te maken wat voor de kerk belangrijk is en welke rol de school hierin kan spelen. De kerk kan dan ook informeren naar de gebruikte bijbelmethode, de liedbundels en doublures voorkomen rondom data van kerstvieringen etc. Ook kan vanuit de kerk worden gewezen op het belang van kerkelijke betrokkenheid van teamleden. De persoonlijke betrokkenheid bij het christelijk geloof moet een speerpunt zijn bij benoemingen en het is goed als kerkenraden dat ook benadrukken. Alleen al het aangaan van zo'n gesprek met het schoolbestuur opent contacten en geeft betrokkenheid weer.
Bijbelmethode
Laat als kerkenraden ook merken dat de godsdienstige opvoeding op de basisschool u na aan het hart ligt. Stimuleer ouders om zitting te nemen in een medezeggenschapsraad of in het bestuur en bezoek de jaarvergaderingen en oefen zo ook invloed uit op de identiteit van de school. In onze stad wordt de jaarvergadering van CNS- Gouda met ongeveer 800 schoolkinderen bezocht door zo'n vijftien leden. Een beschamende vertoning en bepaald geen steun in de rug voor een keihard werkend bestuur! Soms kan deelname aan het bestuur meer nodig zijn dan in een kerkenraad gaan zitten (en vrouwen hoeven hier ook niet te zwijgen...). Informeer eens bij de directie hoe het gaat. Laat uw betrokkenheid merken. Een confessionele wijkpredikant heeft bijvoorbeeld een brief naar het bestuur
van mijn school geschreven vanwege zijn zorgen over de gebruikte bijbelmethode 'Kind op Maandag'. Weet u als ambtsdrager welke bijbelmethode op de christelijke scholen van uw stad worden gebruikt? Welk advies geeft u nieuw ingekomenen, als ze informeren naar welke school ze hun kinderen het beste kunnen sturen?
Bid publiekelijk voor de scholen en stimuleer gebedsgroepen op school. Directeur zijn op een open christelijke school is best wel eens eenzaam. Dan is het bemoedigend dat er elke veertien dagen iemand op maandagmid- 768 gebedspunten mogen indienen, maak eens een verwerking voor na de dienst. Wie de kinderen heeft, heeft de hele gemeente, en wie niet meer wordt als een kind, beërft zelfs het Koninkrijk niet. Dit jaar belegden we in onze gemeente voor het eerst op dankdag een middagdienst gericht op kinderen. De uitnodiging zal ook op de scholen hangen. Jezus sprak eens een vermanend woord tot zijn eigen 'kerkenraadsleden': 'Verhindert ze niet!'
Probeer ook als kerk ruimte te bieden aan kinderen. Dit is een apart onderwerp dat een beetje lastig is, maar het kan mijns inziens niet zo zijn dat die joviale vlotte dominee van doordeweeks op zondag ineens hoogdravend spreekt en geen woord voor de kinderen heeft. Spreek ze apart aan, laat ze gebedspunten mogen indienen, maak eens een verwerking voor na de dienst. Wie de kinderen heeft, heeft de hele gemeente, en wie niet meer wordt als een kind, beërft zelfs het Koninkrijk niet. Dit jaar belegden we in onze gemeente voor het eerst op dankdag een middagdienst gericht op kinderen. De uitnodiging zal ook op de scholen hangen. Jezus sprak eens een vermanend woord tot zijn eigen 'kerkenraadsleden': 'Verhindert ze niet!'
Arbeidsmarkt
Doe publiekelijk een oproep aan jongeren om te gaan werken in het onderwijs. Als de schaarste blijft doorgaan op de arbeidsmarkt, is dat binnenkort de allergrootste bedreiging voor ons onderwijs. Wanneer er geen groter aanbod komt van goede leerkrachten, houdt binnenkort alle gesprek over identiteit op. Dan ben je als schooldirecteur niet meer bezig met wat er verteld wordt tijdens de bijbelles, maar dat er verteld wordt door welke invaller dan ook. Een collega vertelde me onlangs dat hij nu mensen voor de klas had staan die tien jaar geleden niet eens voor een gesprek zouden worden uitgenodigd. Begrijpt u dat het wel eens verkeerd valt bij een schooldirecteur, als een ouder klaagt dat Marietje nu al de derde leerkracht in drie dagen heeft. Zelden hoor je: 'Wat fijn dat het u toch nog gelukt is om iemand te vinden.'
Agendeer het basisonderwijs regelmatig op uw kerkenraad. Heeft de jeugdouderling de scholen al eens bezocht? Is er een bepaalde contactambtsdrager voor de scholen? Zijn er bepaalde zorgen rondom een bepaalde school? Welke leden van uw wijkgemeente zitten er in het schoolbestuur? Stimuleert u uw leden om actief te zijn binnen de school? (En kerkenraden, werf uw broeders niet onder de schoolbestuurders...)
Probeer eens een schoolkerkdienst te beleggen. Dat zal niet eenvoudig zijn, want misschien vindt de school de kerk wel te ouderwets en vindt de kerk de school wel te modern. Maar besef wel dat de schoolkerkdienst een gouden middel is óm hen die dwalen nog te bereiken. Gezinnen die met geen folder of Dabar-actie de kerk in te krijgen zijn, komen naar een schoolkerkdienst, want hun kind doet iets, ze vinden het gewoon leuk. De school is de laatste kans om deze gezinnen te bereiken. Tijdens mijn laatste schoolkerkdienst deed een onkerkelijk kind de bijbellezing, en zijn ouders genoten. Een andere moeder had nog nooit een kerkdienst bezocht, maar ging nu voor het eerst, omdat haar zoontje per se wilde dat ze ging. Het is toch hervormd om ook het volkskind in het vizier te hebben, al besefik heel goed dat een school geen evangelisatie-instituut is. Als het beleggen van zo'n dienst echt niet gaat, bezoek de school dan eens met een delegatie uit de kerkenraad als teken van bemoediging of preek een zondag per jaar over een onderwijskundig thema.
Misschien kan de kerk de school ook inschakelen bij diaconale projecten. Ik denk aan bezoekjes aan het bejaardenhuis, aan een schoolactie voor een plaatselijk diaconaal initiatief.
Goede bijbelmethode
Ten slotte, stimuleer als hervormd-gereformeerde beweging ook de ontwikkeling van een goede bijbelmethode. Kritiek op 'Kind op Maandag' vind ik prima, als je een didactisch even goed alternatief hebt te bieden. Waarom laten we dat uiterst belangrijke werk over aan particuliere stichtingen als. - 'De Bijbelbond', 'Timotheus' of'Bijbel en Onderwijs'?
Laat duidelijk zijn dat kerk en school geen concurrenten moeten zijn, maar dat het twee armen zijn van Godswege, om kinderen tot Jezus te leiden. De kerk heeft daarvoor vooral 's zondags de mogelijkheid, wij kunnen op school dagelijks Gods Woord open doen. En in de gezinnen, daar moet het eigenlijke werk gebeuren. Laten we in de grote steden goed begrijpen dat God ons geweldige kansen biedt met christelijk onderwijs, van rijkswege vergoed! En laten we goed beseffen dat over nog tien jaar paars er een ware kaalslag zal plaatsvinden in christelijk onderwijsland. Meen niet dat het de christelijke scholen anders zal vergaan dan het CDA. God verhoede dat we aan onderling gekrakeel en concurrentiezucht ten onder zullen gaan. Kansen die er zijn, die er nog zijn, moeten we niet verspelen door gebrek aan durf, wantrouwen of angst. God roept ons om een zoutend zout te zijn, niet samengeklonterd in een hoekje van de pan, maar door het hele eten heen, als een zuurdeeg!
B. WILTINK, GOUDA
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van woensdag 21 november 2001
De Waarheidsvriend | 16 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van woensdag 21 november 2001
De Waarheidsvriend | 16 Pagina's