Eerlijkheid en duidelijkheid als pijlers

Dit gevoelen in deze situatie doet mij denken aan een prachtig decor met op de voorgrond de figuranten, de hoofdrolspelers, die samen met het decor een eenheid vormen. Het voorgestelde beeld, vertaald naar de praktijk, geeft in Oud-Alblas te zien: één christelijke school met ruim 300 leerlingen, 24 leerkrachten, één bestuur, één medezeggenschapsraad en nog meerdere commissies, die elk in een eigen relatie tot de school gestalte geven aan de identiteit. Het decor wordt bepaald door een agrarisch landschap met daarbovenuit die ene kerktoren van de plaatselijke hervormde gemeente. Dit beeld, deze situatie is uitgangspunt voor de relatie tussen school en kerk in een dorp met één school en ook één kerk.

Rechtlijnige afspraken

Eén christelijke school in een dorp is op zich al een redelijk unieke situatie, temeer ook wanneer we bedenken dat de overheid ervoor gepleit heeft dat de enige of laatste school in een gemeen-te een openbare school behoort te zijn; daarbij genomen dat er in onze gemeente één kerk is, kunnen we stellen dat het van cruciaal belang is om een goede relatie met de kerk te onderhouden. Dit gegeven brengt met zich mee, dat het schoolbestuur overwegend hervormd-gereformeerd is.

Anders is het wanneer vanuit het decor meerdere kerktorens zichtbaar worden; dit zou in zo'n situatie gemakkelijk kunnen leiden tot een minder sterke eenduidigheid binnen een bestuur, minder rechtlijnige afspraken met betrekking tot berijming, vertaling, viering van christelijke feestdagen enz. enz.

Het samengaan, het samen optrekken van kerk en school is van wezenlijk belang voor het onderwijs, zeker in een kleine dorpsgemeenschap, waar de anonimiteit gering is en de controle ten opzichte van elkaar groot. Een dorp met één christelijke school brengt de situatie met zich mee dat ouders niet kunnen kiezen naar welke school zij hun kinderen zouden willen sturen. Wanneer dit toch het geval is, zullen kinderen met een busje of openbaar vervoer naar een school in een ander dorp gebracht moeten worden. Deze situatie is wezenlijk anders dan wanneer er wel een openbare school in de gemeente aanwezig is.

Ouders die hun kinderen toch naar een ool in christelijke een school sturen, terwijl drie straten verder de openbare school staat, doen dit weloverwogen. Zij die principieel voor openbaar onderwijs zijn, sturen dan ook hun kinderen naar de openbare school. Wanneer ouders niet kunnen kiezen en hun kinderen toch naar de christelijke school sturen, ontstaat er een situatie waarin de verhoudingen met betrekking tot de identiteit naar de ouders toe toch anders ingevuld worden.

Niet gedoopt

Concreet houdt dit in de eerste plaats in dat wij als onderwijsgevenden het besef moeten hebben dat deze ouders geen schoolkeuzemogelijkheid hebben; ouders kunnen vragen waar zij die versjes van de maandagmorgen (het psalmversje) kunnen vinden; ook komt het voor dat leerkrachten de verhalen moeten aanhoren van kinderen die zondagmiddag in 'De Kuip' (het stadion in Rotterdam) zijn geweest. In de tweede plaats vraagt het begrip van de onderwijsgevenden, dat zij te maken hebben met ouders die hun kinderen niet stimuleren in het ontwikkelen van de geestelijke vorming: bijbelse geschiedenis, kerk- en zendingsgeschiedenis. Dit werkt remmend op de motivatie bij hun kinderen. In tegenstelling tot het catechese-onderwijs door predikanten gegeven aan hun catechisanten, kunnen wij deze ouders niet aanspreken op hetgeen zij beloofd hebben bij de doop. De kinderen van onkerkelijke ouders die onze school bezoeken, zijn niet gedoopt.

Zo kan het voorkomen dat beginnende leerkrachten geconfronteerd wordenmet de vraag van een onkerkelijke ouder of het wel verplicht is het godsdienstonderwijs op de school te volgen. Zij kennen dan voorbeelden uit de grote stad, waar kinderen per dag een halfuur naar de imam, naar de pastoor of naar de dominee gaan. Kinderen die dit niet willen, blijven gewoon bij hun meester of juf. In zo'n situatie is het van belang dat de leerkracht weet wat hij moet zeggen of doen. Dit gegeven moet binnen het sollicitatiegesprek uitvoerig aan de orde komen. De leerkracht moet weten dat zulke ouders doorgestuurd moeten worden naar de directie. Waarom? Omdat er met deze ouders afspraken zijn gemaakt.

Voorlichtingsavonden

Dit brengt mij op een volgend belangrijk punt, de voorlichting naar de ouders toe. Waar staan wij als school voor, wat dragen wij uit? Deze zaken komen op iedere school uitvoerig aan bod tijdens de voorlichtingsavonden.

Het is dan wel van belang dat dit aan ouders wordt doorgegeven, voordat hun kinderen op school zitten. Te denken valt aan de voorlichting die gege-

ven wordt aan de ouders van 'instroomleerlingen'. Dat zijn kinderen die gedurende het lopende cursusjaar vier jaar worden en op school geplaatst kunnen worden. Naast de voorlichting met betrekking tot de gehele gang van zaken binnen het onderwijs, toegespitst op de onderbouwfase, is het van belang dat ouders op deze avond te horen krijgen wat de grondslag van de school is. Deze avond moet niet gezien worden als een automatische toelating van de kinderen maar meer als een intake-avond, waarop ouders 'beloven', wanneer zij hun kind toch naar de plaatselijke christelijke school sturen, dit te zullen doen met inachtneming van de grondslag van de school. Op deze afspraken zijn de ouders dan ook aanspreekbaar.

Wellicht kan het nodig zijn, om deze afspraken op schrift te stellen en te laten ondertekenen door de ouders. We weten allemaal dat de invloed van ouders medebepalend is voor het invullen van de identiteit van de school, niet direct voor de formulering ervan, niet voor het opstellen of het verwoorden ervan in schoolplan of schoolgids. Naast het contact tussen school en ou-ders is er ook de relatie tussen bestuur en leden van de schoolvereniging. Ook hier is het van belang dat er sturing wordt gegeven aan het 'lidmaatschapproces'. Zo kan het voorkomen dat ouders zich aanmelden als lid van de schoolvereniging, terwijl het bestuur weet (door de kleinschaligheid binnen de dorpssituatiej dat zij niet kerkelijk meelevend zijn of op de aanmeldingskaart van hun kind bij godsdienst invullen: geen of n.v.t. Hoe gaat een bestuur hiermee om?

Wellicht is het probleem herkenbaar voor predikanten en kerkenraden, die geconfronteerd worden met de doopaangifte van ouders, van wie zij weten dat deze ouders zelden of nooit de kerkdiensten bezoeken. Voor de schoolbesturen is het zaak om in de gevallen waarin het lidmaatschap van de vereniging wordt aangevraagd, duidelijkheid te verschaffen met betrekking tot beleid en identiteit, zodat er altijd teruggegrepen kan worden op de afspraken (al dan niet schriftelijk), die gemaakt zijn.

Ook de oudergeleding van de medezeggenschapsraad kan van grote invloed zijn op het hele schoolgebeuren. Zij staan vaak nog dichter bij de school dan het bestuur, zeker wanneer het gaat om de praktische invulling van de onderwijspraktijk. Goed overleg, openheid en duidelijke taakinvulling zijn van belang voor het goed functioneren van en het samenwerken tussen schoolbestuur en medezeggenschapsraad.

Rol van de directeur

In de relatie school, kerk en gezin speelt de directeur een cruciale rol in het probleemoplossend handelen. Dat kost tijd, heel veel tijd. Wanneer je weet dat er knelpunten kunnen zijn die te maken hebben met de diversiteit aan ouders en kinderen die je binnen je school krijgt, is het van belang tijd te investeren in uideg naar de ouders toe. Ouders die zich niet kunnen vinden in de grondslag van de school, moeten, hoe jammer dat ook is, hun kinderen naar een andere school sturen. Niet alleen richting openbare school kan dit knelpunten opleveren, te denken valt ook aan sturen van leerlingen naar het reformatorisch onderwijs. Te vaak lopen wij tegen principes van ouders aan die, zodra hun kind op het voortgezet onderwijs zit, niet meer gelden. We denken hierbij aan het tven videogebruik op school, het (verplicht) dragen van gymkleding op de basisschool, het zingen van bepaalde geestelijke liederen enz. enz. Wanneer dit nu in overeenstemming is met de principiële opvoeding thuis, zal dit ten volle gerespecteerd worden. Maar schrijnend is het wanneer je merkt dat de kinderen van deze ouders thuis op hun eigen kamer het volledige en ongecontroleerde gebruik van internet hebben of op de middelbare school wel zonder enig bezwaar de gymkleding aanschaffen of op school wel met housemuziek in hun walkman rondlopen.

Eerlijkheid en duidelijkheid vormen de pijlers voor een goede relatie tussen kerk, school en gezin. Naast de voorbede voor allerlei kerkelijk activiteiten moet ook de voorbede voor het plaatselijk christelijk onderwijs de volle aandacht krijgen. Wij staan immers voor dezelfde opdracht: verkondig het Evangelie aan alle creaturen.

H. G. TEEUW, OUD-ALBLAS

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen