Globaal bekeken

O p donderdag 10 januari a.s. hoopt ds. A. H. van Vel uw ('s- Gravenzande) aan de Rijksuniversiteit Groningen te promoveren op een proefschrift, getiteld 'De straf die ons de vrede aanbrengt' ('Over God, Kruis, straf en slachtoffers van deze wereld in de christelijke verzoeningsleer'). Promotor is prof. dr. L. J. van den Brom. We feliciteren ds. Van Veluw van harte met de voltooiing van deze studie en wensen hem een goede promotiedag toe. Hier volgen enkele stellingen, die bij het proefschrift zijn gevoegd.

• Wie meent dat de klassieke Anselmiaanse verzoeningsleer stelt dat God 'bloed wil zien', maakt er een karikatuur uan. • In de verzoeningsleer moeten we ook blijuen spreken uan 'uerzoening door voldoening', omdat anders een wezenlijk element uan de verzoening verloren gaat. • Het straffen uan daders uan onrecht draagt wezenlijk bij tot het herstel uan de door deze daders gemaakte slachtoffers. • Het burgerlijk huwelijk moet worden beschouwd als een uoorbeeld uan 'het sluiten

van een contract' en de kerkelijke in als een voorbeeld uan 'bet openen . verbond'.

• De huidige beeldcultuur is een verschralin ten opzichte uan de literaire cultuur, want woorden verbeelden meer dan be nen verwoorden.

• Het instellen uan zogenaamde 'geweldloze zones' in grote steden wekt ongewild de indruk dat geweld buiten deze zones wel getolereerd zou mogen worden. Daarom dienen deze zones te worden afgeschaft.

• Het is uoor de geestelijke volksgezon wenselijk dat er zo spoedig mogelijk een *reclamefilter' uoor radio- en televisietoestelle op de markt wordt gebracht die, op het moment dat er reclame-uitzendingen zijn, klassieke muziek ten gehore brengt respectievelijk een rustgeuend beeld uan een aquarium toont. Technisch gezien is een derge raat eenvoudig te maken, maar dit ijjkt alsnog door een sinister complot tussen overheid, omroepen en bedrijfsleven tegengehouden te worden.

• Vanwege de achteruitgang uan de kwaliteit uan tu-programma's wordt het steeds moeilijker te geloven in de uooruitgang uan de mensheid.

• Christelijke'politieke partijen die vanuit het gebod 'heb uw naaste lief als u zelf' hebben geleerd op te komen uoor de belangen uan de ander, zullen zich niet gauw kunnen verheu gen in een groot electoraat, aangez gers door de politiek wordt geleerd te men op een partij die opkomt uoor de eigen belangen.

B ij uitgeverij Verloren te Hilversum verscheen in de reeks Verloren uerleden een fraai boekje over Kenau, 'de heldhaftige zakenvrouw uit Haarlem (1526-1588)'. Hier volgt iets over haar persoon, door de schrijver ontleend aan een geschrift van Arcerius, Historie ende waerachtich verhaeY.

zegening van 'Bysonder een was daer een seer manlijcke die met recht een Manninne ghenoemt g mocht worden, met name Kenu, nu al een urou zijnde op haer daghen, welcke met oncosten (want sy is redelicke wel ghestelt) elden kunmet arbeyt, wapenen ende geweer meene welvaren uoorstonde, ende met ende schempe, daer die uyanden sonder ophouden mede quelt ende tercht, heeft altoos bouen alle ander een manlick hart int lijf ghehadt.

dheid In modern Nederlands: Arcerius uertelt Haarlem een vrouw was uan middelbare leef- n tijd en redelijk welgesteld, Kenu ge niet alleen materieel, maar ook met arbeid en met wapenen het algemeen belang had gediend, de uijand met haar woede had gekweld en beschimpt. Maar, zo uoegt hij er als ware lijk het een appa- verklaring aan toe, zij heeft voor- dan andere vrouwen een mannelijk har lijf gehad.

Welke krijgshandelingen Kenau nu precies hee verricht bij de verdediging uan de arme stad Haarlem, wordt uerder door hem niet verteld, en dat geldt ook uoor de andere dagboekschrijuers die melding maken uan Kenau. Er zijn weliswaar twee Duitse bronnen die in deta den, maar hun verhalen zijn al te fantastisch o uniek om geloofwaardig te zijn. Zo is er het al eerder genoemde prentje met het lofdicht op - Haarlemmer amazones, waarin wordt gesugge- ien reerd bur- dat Kenau in eigen persoon stem- van zijn hoofd zou hebben geschoten, terwijl het zo goed als zeker is dat Alua zelf nooit bij het beleg is geweest. En er is een ander prentje uan Kenau, nu met een afgehouwen hoofd in haar rechterhand, met een begeleidend vers waarin wordt verhaald dat Kenau - een Hollandse Judith - de overste Don Per0 het h beeft afgeslagen. Dit laatste verhaa wens nog waar kunnen zijn, want bij de van 31 januari 1573 - een van de grote triomfen uan de Haarlemmers - sneuvelden aan Spaanse zijde twee officieren met een dergelijke naam: Don Rodrigo Perez en Lorenzo Perea.

Het blijft opmerkelijk dat Kenau, tijdens haar eigen vrou, leven al beroemd als heldin uan he Haarlemse beleg - ze moet de talrijke prentjes met haar beeltenis als heldin uan Haarlem ongetwijfeld ook zelf wel eens hebben gezien - zich nooit heeft laten, voorstaan op haar v hetghe- melding in Arcerius' Historie ende wa spijt tich verhael. Dit wekt de indruk dat er toch een luchtje heeft gezeten aan haar heldendom. Was het uerhaal ouer haar uechtlust en leiderschap misschien niet waar, of was het overdr ven? Of was er een andere reden w nau dat er het in latere jaren niet opportuun achtte om zich op de haar toegedichte heldenrol te la- heten, ten voorstaan? die Had zij misschien iets an haar kerfstok? Werd haar misschien kwa nomen dat zij na de ouergaue was gevlucht? Of werd het roldoorbrekende gedrag dat haar werd toegeschreven in de jaren erna gewaardeerd, altijd meer en achtte Kenau het t standiger in haar om erouer te zwijgen? Het blijft een raadsel dat ik niet heb kunnen oplossen, en dat ft geldt uoor meer van het leven van deze mysterieuze vrouw.'

V.D.G.

ils Kenau tre- Simonsdr. Hasselaer, weduwe uan Nanning f Borst, zestiende eeuui, geschilderd door een onbekende kunstenaar [in originele lijst] (Rijksmuseum, Amsterdam).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen