Boekbespreking

Postille 53 (2001-2002). Redactie werkgroep Kerk en Prediking. Uitg. Boekencentrum, Zoetermeer, 266 blz., € 22,
Opnieuw verscheen een aflevering, de 53e, van de Postille, voorbereid en gedirigeerd door de werkgroep Kerk en Prediking waar dr. A. Noordegraaf voorzitter van is. In de vorige aflevering stond een drietal schetsen voor preken over het thema 'de heilige God'. Bij de presentatie van deze Postille werd een studiedag belegd (november 2000) over het thema 'Hoe te preken over de heilige God?' Prof. dr. H. W. de Knijff leverde een bijbels-theologische bijdrage over 'Heiligheid' terwijl dr. R. Bos de lijnen doortrok naar de praktijk van de prediking onder de titel 'Met vrees en beven'. Beide bijdragen zijn in deze editie opgenomen. Aansluitend is ook nu weer een drietal schetsen opgenomen over het thema 'wraak en vergelding' onder andere van prof. dr. H. G. L. Peels over Psalm 94: 1, 2. Juist in onze tijd vol wraak en vergelding een bijbels thema waar aandacht voor te vragen is. Maar dan wel zeer omzichtig, zoals prof. Peels schrijft, 'om geestelijke leiding te geven in een mijnenveld van misverstanden, sterke emoties en onbegrip'.
Elk jaar wordt gekozen voor één evangelie dat bijzondere aandacht krijgt in een hele reeks schetsen tot en met Pasen. Dit jaar is dat het Mattheüsevangelie. Verder bevat het boek schetsen voor de bid- en dankdag, diensten van doop en avondmaal, belijdenis des geloofs en ambtsdragersbevestiging. Ik noem een aantal medewerkers aan deze Postille: dr. A. Noordegraaf, dr. H. Vreekamp, ds. B. J. van der Graaf, dr. G. van den Brink, prof. dr. H. Baarlink, ds. J. F. Schuitemaker, ds. J. van Walsum. Mij valt in deze reeks altijd weer de grondige exegese en homiletische bezinning op. De uitwerking in de rubriek 'Aanwijzingen voor de prediking' wordt sterk gekleurd door de visie op de prediking en de traditie waarin men zelf staat en de concrete gemeente die gediend wordt. Zelf raadpleeg ik menig keer deze Postille en ze zet je als prediker op een spoor dat een soms verrassende visie geeft op hoe je vandaag de Schriften tot spreken kunt brengen.
J. MAASLAND

Hans Weigand (red.), Na-apers en zondebokken - Over waarheid en leugen in de roman (ICS-Cahiers deel 36). Uitg. Boekencentrum, Zoetermeer, 96 blz., € 9, -.
Onlangs poneerde Enny de Bruijn tien stellingen over het omgaan met literatuur (RD 10 dec. 2001). Eén daarvan luidde: Literatuur lezen is geen ontspanning. Wie zich nimmer aan het lezen van literatuur waagt, zal zich verbazen over zo'n uitspraak. Wie er af en toe wel mee bezig is, herkent terstond wat wordt bedoeld. Literatuur gaat over het leven en dat is zo'n ingewikkelde materie dat je je er nauwelijks aan ontspannen kunt. Literatuur is als alle kunst een spiegel van de samenleving, herhaalt de schrijver van het voorwoord nog maar weer eens als hij dit boek bij zijn lezers inleidt. 'De zin of de onzin van het bestaan wordt daarin zichtbaar.' Het is verhelderend kennis te nemen van visies van literatuurkenners. Hun speurzin ontdekt structuren in de grote verhalen die de eeuwen door verteld zijn. René Girard is een van hen en over hem gaat dit boek. De literatuurbenadering van Girard wordt weergegeven. Twee structuren ontdekte hij bijvoorbeeld in de beroemde roman Don Quichot van Servantes en in het verhaal van De eeuwige echtgenoot van Dostojewski. De eerste noemt Girard de mimetische begeerte of kortweg navolging. Het subject laat zich leiden of zelfs beheersen door een voorbeeld dat hij navolgt om zo zijn doel te bereiken. Het tweede wat Girard noemt is het beeld van de zondebok: de enkeling wordt door de samenleving tot schuldige gemaakt om zo te proberen spanningen op te heffen. Vervolgens laten anderen zien hoe dit werkt in 2oe-eeuwse literatuur: Hugo Claus (door Jaap Goedegebuure), Franz Kafka (door Nancy Hoogsteder) en W. F. Hermans (door Sonja Pos). Een interessante uitgave voor de liefhebbers. De inspanning van het lezen van literatuur wordt er ontspannender door.
J. MAASLAND

Tim Lahaye en Jerry B. Jenkins, Vuur! en Vijand!, resp. deeltje 3 en 4 van de serie De laatste dagen op aarde. Uitg. Kok, Kampen, beide deeltjes 143 blz., € 7, - per deel.
Deze serie, vooral bedoeld voor jongeren, sluit nauw aan bij de bekende serie 'De laatste bazuin' van dezelfde schrijvers, die alom grote opgang maakt. We komen voor een deel dezelfde personen en namen tegen en ook het thema is hetzelfde: we leven in de laatste dagen, de grote verdrukking staat voor de deur, daarna breekt het duizendjarig rijk aan. De hoofdpersonen zijn vier jongeren (16, 15, 13 en 12 jaar) die na de opname der gelovigen zijn achtergebleven en onderricht krijgen over wat volgens de profetieën en het boek Openbaring allemaal te gebeuren staat. De jongeren maken ook allerlei dingen mee.
'Vuur!' gaat over een van hen, wiens oom zich na de opname zogenaamd van het leven beroofde. De jongen twijfelt aan dit verhaal, gaat op onderzoek uit en komt er achter dat zijn oom nog leeft en dat in zijn plaats iemand anders werd vermoord. In 'Vijand!' horen de jongeren over de antichrist tegen wie ze zeven jaar zullen moeten vechten als ze willen overleven en het duizendjarig rijk op aarde willen meemaken. Ze worden, parallel aan het verdrukkingscommando in de serie 'De laatste bazuin', tienerverdrukkingscommando genoemd. Al zijn ze nog maar kinderen, 'hun taak is te vechten tegen de vijanden van God, gedurende de meest chaotische jaren die de planeet ooit zou kennen', luidt de laatste zin van het boek. De deeltjes hebben lang niet de spanning die de delen van 'De laatste bazuin' hebben. Of het jongeren zal aanspreken is de vraag.
De taal is vaak niet de taal van jongeren en staat m.i. behoorlijk ver van de jongerenwereld af. Mijn hoofdbezwaar is echter het thema van het boek: de opname van de gelovigen heeft plaatsgevonden, miljoenen mensen zijn ineens verdwenen, deze jongeren zijn met vele anderen achtergebleven omdat zij niet werkelijk in Christus geloofden, maar ze hebben nog een tweede kans om tot Christus te komen, ze grijpen die kans ook aan en horen nu nader over de 21 oordelen die gedurende zeven jaren van de hemel zullen komen. Ik kan deze deeltjes en serie absoluut niet aanbevelen vanwege de eindtijdtheologie die er in doorklinkt, die m.i. jongeren meer in verwarring zal brengen dan dat het hen brengt bij de bijbelse boodschap over het einde der tijden en de wederkomst van Christus.
H. VELDHUIZEN, WAPENVELD

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen