Het christenleven bevorderd

Het meest aandachttrekkende voorbeeld van de afgelopen tijd dat de moeilijker wordende positie van christenen in onze maatschappij laat zien, is afkomstig van ene Henk Meijer uit Kampen, aangetreden als voorzitter van de Stichting Promotie Kampen. Hij stelde eerder deze maand voor een einde aan de zondagsrust te maken, om zo meer toeristen naar zijn stad te trekken. De woorden die hij hiervoor koos, waren niet voor tweeërlei uitleg vatbaar. Dat christenen de zondagsrust proberen te handhaven, noemde hij 'christenterreur, die mij doet denken aan een terreurorganisatie'. Hij noemde het kwalijk dat politici slechts akkoord gaan met bepaalde evenementen als de zondagsrust blijft gehandhaafd. 'Dat is niet alleen christenterreur, maar ook nog eens chantage.' In een toelichting gaf de Kampenaar aan dat hij onder 'christenterreur verstaat dat met gebruikmaking van machtsmiddelen gedrag van mensen wordt afgedwongen, puur op basis van een persoonlijke overtuiging'. We moeten deze woorden, die door de meerderheid van de Kamper politici overigens direct werden verworpen, geen incident noemen. Een CDAraadslid gaf aan dat de woorden van Meijer 'tot verdere polarisering' leiden, waaruit ik afleid dat er al sprake is van polarisering tussen christenen en nietchristenen. Wie als christen verantwoordelijkheid draagt in de lokale politiek, zal ongetwijfeld uit eigen ervaring vergelijkbare voorbeelden kunnen noemen, die aangeven dat de ruimte voor het christelijk getuigenis op veel plaatsen in Nederland ingesnoerd dreigt te worden.

Verdraagzaamheid

De verdraagzaamheid in onze westerse cultuur kent één uitzondering, namelijk tegenover mensen die hun standpunten ontlenen aan een absolute waarheid, tegenover mensen die een mening hebben die indruist tegen de algemeen aanvaarde visie. Dat zal elke christen-politicus van tijd tot tijd merken. Hij heeft terdege te rekenen met het culturele klimaat dat in Nederland dominant is. Dan kunnen we er niet omheen dat ons land pluraal geworden is. De komst van de gastarbeiders heeft het multireligieus gemaakt. Een moskee is geen vreemde verschijning meer. Dat is niet alleen een feit, maar wordt door onze overheid ook positief gewaardeerd. De veelvormigheid van onze samenleving is niet slechts een constatering, maar steeds meer ook een ethische richtlijn. Dit pluralisme houdt in dat de verschillende levensbeschouwingen volstrekt gelijkwaardig naast elkaar mogen bestaan. Over privé praten we even niet, maar in het publieke leven moeten de aanhangers van de godsdiensten elkaar verdragen en in hun waarde laten. Wee degene die zijn levensovertuiging consequenties laat hebben voor het openbare leven. De grond hiervan vinden we als gezegd in de overtuiging dat de waarheid betrekkelijk is. Wees tolerant voor de ander, en dring jouw overtuiging niet op. Dr. Stefan Paas maakt in Jezus als Heer in een plat land. Op zoek naar een Nederlands evangelie, zijn recent verschenen studie over zending binnen de culturele context van Nederland, in dit verband de vergelijking met het Romeinse imperium: de staatsideologie waarin de keizer als kurios vereerd werd, was de bindende kracht te midden van een veelheid aan godsdiensten. Hij noemt daarbij als de ideologie van onze dagen die van het politiek correcte denken, waarin niemand een absolute waarheid voor zijn levensovertuiging mag opeisen.

Serieuze bedreiging

In het februarinummer van De Oogst krijgt een artikel over deze thematiek zelfs de kop 'De tirannie van het politiek correcte denken' mee. Hans Frinsel schrijft hierin dat de samenleving stilzwijgend maar dwingend een soort bandbreedte van acceptabele, wenselijke of noodzakelijke standpunten en meningen oplegt. Daarin past niet het vasthouden aan een openbaringsbron als de Heilige Schrift, aan het geloof in Christus als het enig ware. Joel Edwards, directeur van de Engelse Evangelische Alliantie, geeft in hetzelfde artikel aan dat dit denken in de politiek gevolgen kan hebben voor de kerk. Waar sommigen de claim dat er maar één weg is tot God al interpreteren als 'aanzetten tot haat' - in Engeland is na 11 september een wetsvoorstel ingediend dat aanzetten tot religieuze haat strafbaar moet stellen - , waarschuwt Edwards dat indien slecht gedefinieerd, of misbruikt door groeiende lobby van politiek correcten, dit wetsvoorstel een serieuze bedreiging zou kunnen betekenen voor het belijden en de praktijk van de kerk. De cultuurhistoricus Thomas von der Dunk heeft ooit geschreven dat de meest verstandige woorden die in het Nieuwe Testament staan, die van Pontius Pilatus zijn, die 'als enige te midden van de oude farizeeërs rond de hogepriester Kajafas en de nieuwe sektariërs rond Jezus van Nazareth het hoofd koel wist te houden en zich de vraag stelde: Wat is waarheid? ' De waarheid verdient het gerelativeerd te worden, zegt Von der Dunk.

Onbegrip of minachting, een sociaal isolement kunnen het deel zijn als je ook in de plaatselijke politiek toch opkomt voor de waarheid van Gods Woord. Het aangrijpende van onze tijd is daarbij dat deze gedachtengang binnen de grote protestantse kerken in ons land ook opgeld doet. Ik herinner aan de enige weken geleden in ons blad afgedrukte open brief van een platform van predikanten onder voorzitterschap van ds. P. VerhoefFaan de leden van de Gereformeerde Bond. Daaruit spreekt de gedachte dat de Gereformeerde Bond de Schrift voor eigen standpunt opeist. 'Er is maar één manier om de Bijbel te lezen en dat is uw manier. De geschiedenis heeft bewezen dat dat een vruchteloze houding is en dat zij voorbijgaat aan de realiteit.' Het denken in de samenleving is dus evenzeer te vinden in het midden van de kerk. Ondertussen beseffen we maar al te goed dat ons kennen ten dele is, maar dat laat onverlet dat de Heilige Schrift wel norm moet zijn voor leer en leven.

Bijbel

Waar de levende God, die Zich in Zijn heiligheid en liefde geopenbaard heeft in de Bijbel, echter uit het gezichtsveld verdwenen is, is er geen instantie meer om verantwoording aan af te leggen. Daarom is de christen-politicus bevoordeeld, omdat hij weet heeft van

de Schrift, als ijkpunt ook voor het politieke leven. Daar blijft de tijden door het richtsnoer te vinden voor het politieke handelen, reden waarom we hierover ook enkele gedachten willen doorgeven.

Al vrij snel nadat de Heere in Genesis 11 de volkeren deed uitzwerven over de aarde, riep Hij Abram, in wie Hij Zich een eigen volk verkoos. Israël moest de volkeren laten zien in eredienst en dagelijks leven, ook in regering en rechtspraak hoe goed het is om God te dienen. Wat zou er melk en honing zijn, tekenen van overvloed, als het volk de Heere diende en Hem eer toebracht. Maar Israël bleek een wederspannig volk en faalde, om zo een toonbeeld te worden van Gods trouw, tot in onze dagen.

De gestalte van de theocratie zien we slechts bij tijden, waar godvrezende koningen het volk voorgingen in de dienst des Heeren. Daarin was deze tijd vooral afschaduwing van het godsrijk dat komen zal, het Koninkrijk Gods dat in Christus Jezus gekomen is én bezig is te komen. De regelgeving voor Zijn rijk legde God zeifin de Torah, Zijn goede geboden die Hij aan Mozes openbaarde. De God van het verbond, die het in Israël om de volkeren gaat, heeft gezegd: Gij zult geen andere goden voor Mijn aangezicht hebben, (...) want Ik, de Heere, uw God, ben een jaloers God. En Hij gaf richtlijnen voor de rustdag en het gezag, voor huwelijk en eigendom. De profeet Micha komt hierop terug, als hij schrijft dat de Heere Zich met Israël in recht begeven zal. De Heere Zelf herinnert het volk aan Zijn wet, 'opdat gij de gerechtigheden des Heeren kent'. Voordat God vanwege de schatten der goddeloosheid zal straffen, mag Micha het volk oproepen met die bekende woorden uit Micha 6 : 8, die we in het verband van het hele hoofdstuk moeten lezen: 'Hij heeft u bekendgemaakt o mens! wat goed is; en wat eist de Heere van u dan recht te doen, en weldadigheid lief te hebben, en ootmoedig te wandelen met uw God? '

Publieke leven

Dit woord is bepalend voor de roeping als christen in het Koninkrijk van God. Ook in het publieke leven. Daarbij weten we inmiddels dat Israël faalde en dat ook de gemeente van het nieuwe verbond niet standaard leeft op de hoogte van Gods heil. Daarom verwacht de gelovige naar Zijn belofte een nieuwe hemel en een nieuwe aarde, waarop gerechtigheid woont. God vertraagt Zijn komst, opdat er ondertussen nog velen uit de volkeren behouden zullen worden. En in die tijd moeten de gelovigen eraan werken, zegt Calvijn, dat de cultuur christelijk wordt (theocratisch) of ten minste het praktiseren van een christelijke levenswandel bevordert. Die theocratie is daarmee niet voorbehouden aan een zuil, een groep mensen die elkaar gevonden heeft op een aantal essentiële punten inzake leer en levensstijl, maar is taak en roeping van al Gods kinderen. Omdat deze zeggenschap van God over Zijn wereld nooit los van Christus gerealiseerd kan worden. De grondwet voor dat Koninkrijk heeft Jezus Zijn discipelen geleerd, met het zicht op de schare(l). Zachtmoedigen zullen het aardrijk beërven, aan barmhartigen zal barmhartigheid geschieden en die vervolgd worden om der gerechtigheid wil, mogen eenmaal ingaan in het Koninkrijk der hemelen. Vanuit die verbondenheid met Christus leert de Schrift ons tekenen van dat rijk op te richten. Zo zijn, naar een woord van Van Ruler, christenen de beste burgers. Zo mogen we in deze tijd politiek bedrijven, waarbij barmhartigheid en gerechtigheid - begrippen die we nooit in kunnen vullen los van de Heere Jezus - centrale noties zijn.

De christen-politicus zal op grond hiervan beslist in zijn overtuiging, maar ook bescheiden in zijn houding zijn werk dienen te doen. Omdat hij weet dat de theocratie op aarde niet gerealiseerd zal worden. Omdat in deze bedeling het kennen van ons ten dele is. Zo mag hij het gesprek met de ander zoeken. Meer dan ooit lijkt me een open, communicatieve houding van de politicus belangrijk. Zo zouden de christen-politici in Kampen het gesprek met Henk Meijer moeten aangaan. Neem hem mee in je gedachtengang, wees doorzichtig in je motieven, biddend dat God die ontmoeting zegent.

Voorbede

De plaatselijke politiek mag bij de gemiddelde burger rekenen op wat minder aanzien dan de landelijke overheid, hoewel er juist de mogelijkheid is dicht bij de kiezer het werk te verrichten en dorp of stad te besturen. Op dit niveau kan meer dan in landelijk verband het contact tussen de christelijke gemeente en de plaatselijke gemeenschap gestalte krijgen. Waar de landelijke kerk als instituut het volk als geheel niet meer bereikt, kan de gemeente in de plaatselijke samenleving concreet present zijn, en zich concreet ook tot de lokale overheid richten. Haar eerste roeping blijft echter de voorbede voor overheid en onderdaan. Die voorbede voor degenen die in het politieke handwerk willen rekenen met het Woord van God, zal in de komende jaren meer en meer noodzakelijk zijn. Opdat ook door hun dienst het christenleven bevorderd wordt en tekenen worden opgericht van het Koninkrijk van God.

P. J. VERGUNST

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen