De klok van de grote kerk

De klok van de Grote kerk in Kollum luidde lang en zwaar. Tot in de verre omtrek was zijn galm te horen. Er werd iemand begraven. Het was de oude Eisinga, die in het huis aan het pad naast de Grote kerk woonde. Toevallig was ik hier langs gelopen. Nou ja, toevallig ? Niets was natuurlijk toevallig.

Ik stond op de hoek van het pad en de Voorstraat te kijken en zag dat vier mannen in zwarte pakken de kist door een open raam naar buiten schoven. Het kostte ze heel wat moeite om hem op hun schouders te krijgen, maar het lukte. De begrafenisondernemer gaf hun een wenk en ze zetten zich in beweging in de richting van de kerk. Ik keek ze na tot ze door de openstaande deuren onder de toren naar binnen gingen.

Hoe lang ik daar toen heb gestaan, weet ik niet. Eindelijk kwam de rouwstoet weer naar buiten.

Op dat moment begon de klok te luiden.

En ik... ik voelde ik me overvallen door de dood, die als een koude mantel om mij heen geslagen werd. Ik huiverde. Het flitste door me heen: 'Het is de mens gezet eenmaal te sterven en daarna het oordeel.' De oude Eisinga, die ik zo vaak had zien lopen, was opgeroepen om voor Gods rechterstoel te verschijnen. Om verantwoording af te leggen van wat hij gedaan had tijdens zijn leven op aarde, hetzij goed, hetzij kwaad. Het was voor hem eeuwig wel of eeuwig wee geworden. Ontzettende gedachte.

Niet zo lang geleden was er ook iemand overleden. Ik kende die man en zijn vrouw heel goed. Ik kwam vaak bij hen. Het gebeurde op een zondagavond. Samen waren ze bij iemand op bezoek geweest. Ze waren thuisgekomen en naar bed gegaan, zoals altijd. Er was niets bijzonders. Maar hij lag nog maar net in bed of hij riep: 'Mijn hart'. Op hetzelfde moment stierf hij. In één keer verwisselde hij het tijdelijke met het eeuwige. Toen ze bij ons thuis midden in de nacht kwamen zeggen dat hij overleden was, hoorde ik mijn moeder huilen en tegen mijn vader zeggen: 'Het is toch wat! Ik kan het niet geloven. Het is toch wat!'

Onder het vale licht van de lamp in de kamer met de gesloten luiken stonden we een paar dagen later bij zijn kist. Mijn vader stond naast mijn broer en mij. Het was mijn eerste echte confrontatie met de dood.

Langzaam, met kleine stappen was ik naar de kist toe gelopen. Bovenin het deksel van de kist zat een raampje. Ik zag het gezicht van de dode. Ja, dat was hem. Hij was het echt. Roerloos lag hij daar.

Mijn vader zei: 'Dit is het laatste huisje van de mens op aarde.' We zwegen en keken.

Even later zei hij: 'Wat een troost dat we mogen weten dat hij Boven is.'

De klok luidde lang en zwaar. De binnenste en buitenste klanken vloeiden ineen. Ontzagwekkend was die galm. Die was niet van hier. Ik voelde de eeuwigheid binnen in me trillen. Vaak zongen we thuis: 'Gedenk, 0 Heer, hoe zwak ik ben, hoe kort van duur.

Het leuen is een damp, de dood wenkt ieder uur.'

Het is de psalm die gezongen werd op de begrafenis van mijn eerste moeder. Ik hoorde in het langzame zingen van die psalm dezelfde galm.

Ontzaglijk en toch lieflijk, vreselijk en tegelijk teer.

Mijn psalm.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen