Christelijke sausjes gaan eraf

Eerst maar 'ns die vraag: wat willen we eigenlijk met dit onderwerp? Ons gelijk halen? Of biddend op zoek gaan naar Gods aanwijzingen voor het eigen persoonlijk en maatschappelijk handelen? In 't eerste geval kun je direct roepen 'Kijk maar naar Borst en haar euthanasiepil'!

In het tweede geval past het je te beginnen met luisteren. Verootmoediging - gebed - luisteren. We weten immers dat de Almachtige wel naar onze kreten luistert, maar niet naar onze kretologie.

Minister Borst is verantwoordelijk voor dat schrikbeeld, de euthanasiepil, jazeker.

Maar zij is ook verantwoordelijk voor de aanvaarding van de tabakswetgeving. De schadelijkheid van het roken is al eeuwen bekend. Lees Ouer het tabaksroken en soortgelijke gedichten van Bilderdijk er maar eens op na. Daarbij komt dat de echt be- x trouwbare medische literatuur de dodelijke schade al zeker een halve eeuw geleden aantoonde. Toch stonden de opvolgende CDA-kabinetten toe dat hier een 'rookgordijn' werd opgehangen. Lubbers c.s. droegen aldus hun steentje bij aan de ellendige dood van zeer, zeer velen.

Onze overheid heeft een hoge roeping en draagt daarom een enorme verantwoordelijkheid. Daarbij zijn de maatstaven van de Allerhoogste glashelder - lees maar na in Ezechiël 34 (en in 't verlengde daarvan in Johannes 10). Pas een en ander nu eens toe op het vluchtelingenbeleid. Naar de maatstaven van Wet en Profeten was het vooroorlogse vluchtelingenbeleid ten minste zo verwerpelijk als het recente paarse. Je kunt zelfs nog verder denken: stel eens dat Colijn zich ontfermd had over de joodse vluchtelingen, in plaats van hen terug te sturen, een zekere dood tegemoet. Misschien had de Heere dan tijden van verademing gegeven...

Perspectief van Christus

Daar zitten we bij een beslissend punt. Volken en overheden vervallen telkens weer in een politiek die naar de dood voert. We moeten niet aarzelen om, na verootmoediging en gebed, zulke politiek aan de kaak te stellen. Waarom? Omdat we zo graag 'principieel' zijn? Neen - maar omdat we weet hebben van het 'Maar de Heer zal uitkomst geven'! Net als een Jeremia, die haast tot op het laatste moment koning Zedekia nog een vergaand stuk uitkomst mocht aanbieden. De duvel is determinist, onze God en Vader echter hergeeft de vastgelopen mens en maatschappij telkens weer de ruimte om (alsnog) verantwoord te handelen.

In het pastoraat mag je mensen aldus in de Naam van Christus 'vrijzetten' tot een vernieuwd leven. Altijd gaat het dan om een radicale - dat is 'tot de wortel gaande' - verandering in de relatie tot God en (vandaaruit) in de relatie tot mens en schepping. In plaats van een denken dat gevangen is in de korte termijn - streven naar succes - komt een leven waarin de bede om vruchtje handelen bepaalt - zorg en geduld komen in 't centrum.

Juist vanuit het pastoraat signaleer je hier echter ook een enorm probleem: binnen zowel als buiten de kerk hebben we nagelaten om mensen de schoonheid uan een leven uan uruchtdragen voor ogen te schilderen.

Anders gezegd: het perspectief van Christus en Zijn rijk lééfde niet echt onder ons.

Die problematiek is onder paars eigenlijk alleen maar aangescherpt. De keus om 'economische groei' op te vatten als 'geld maken' kwam niet van paars, het CDA zelf was de voorafgaande decennia een van de grote geldmachten van Nederland. De algemene beleggingsmanie van de jaren negentig werd in de jaren tachtig ingeluid door... vooraanstaande christenen die zich totaal niet bezonnen op de afwijzing van die praktijken door Schrift en joods-christelijke traditie en daarbij ook de geschriften van Goudzwaard, Van der Rijst, e.a. negeerden.

Openlijker, harder, killer

Dat de geldzucht zich onder het Paarse bewind zo openlijk kon etaleren - denk aan de optieregelingen voor harde managers - was de uitkomst van een proces dat al veel eerder was ingezet. Daarbij klonken óók de afgelopen jaren nog nauwelijks heldere geluiden vanuit christelijke kring. Tot op de dag van vandaag hoor je slechts een verdwaalde enkeling over onze afgoderij met de mammon. Waarbij de snelwegreclame zo heel direct aansluit: 'Rust nodig? Niets geeft zoveel rust als een goed financieel plan' (Hooge Huys).

Het contrast met het 'Komt allen tot Mij, die vermoeid en belast zijf kan haast niet scherper. Toch klonk en klinkt er geen fel protest tegen dit soort reclame. Handelt christelijk Nederland er zelf soms al lang naar? Hoe dat zij, Paulus kent, in navolging van zijn Heere, maar één mogelijkheid voor ons rijken: delen en uitdelen (i Tim. 6 : 17-19). En de kerkvader Basilius zegt het hen na: 'Ben je niet/eitelijk een rover, jij die al die dingen voor jezelf wilt houden die je ontving om te verdelen? '

Zeker, paars komt op diverse terreinen van het persoonlijk en maatschappelijk leven met onverbloemde afgoderij. In letterlijke zin: de afgoden van voorheen worden ontdaan van de bloemetjes. De sausjes - ook de christelijke sausjes - gaan eraf en alles wordt openlijker, harder, killer. Juist daarin confronteert God ons, christenen, toenemend met de consequenties van ons eigen pogen om God én de afgoden te dienen.

Eerdere signalen hebben we niet opgepakt Denk aan de kerkverlating - waarbij reformatorischen en evangelischen lang betoogden dat het niet aan hen lag. Denk aan de echtscheidingsgolf - uiting van het ieder-voor-zich leven van man en vrouw in het huwelijk, in gemeenten waarin je elkaar niet wezenlijk kent en draagt. Denk aan de ontstellende vereenzaming in kerk en kring óók bij ogenschijnlijk levende gemeenten - keerzijde van onze 'cocooning' met z'n opgeven van gastvrijheid en samen-leven conform de Heilige Schrift

Wereldgelijkvormigheid

Paars heeft de afgoden niet uitgevonden. Heel Nederland is decennialang bezig geweest 'zich te emanciperen'. En masse gingen we ervoor om onze schaapjes op het droge te krijgen - privé in de groei van bezit en pensioen, publiek in een dito groei van economie en techniek. Binnen en buiten de kerk 'emancipeerden' we ons, door middel van zelfgemaakte en/of door de machtigen aangevoerde afgoden, van Gods dagelijkse zorg. Ons geloof in kunstmest, auto's en pensioenen heeft ons blind gemaakt voor de realiteit - die onveranderd van Christus is.

Onze afgoden hebben hun muil intussen al wijd opengesperd. Voor onze auto's en fossiele energie zijn nu al ettelijke oorlogen gevoerd; over de verwoestingen van onder meer de Golfoorlog kan ieder zich vrijelijk informeren.

De beleggingen waarop onze pensioenen zijn gebaseerd, hebben, in binnen- en buitenland, heel wat meer schade gebracht aan mens en milieu dan dat er goed mee is gedaan; de balans zal ons ten laatste Boven worden gepresenteerd.

Ons kunstmest-geloof heeft de levensnoodzakelijke coöperatie van gewassen en micro-organismen lamgelegd, boeren tot slaaf gemaakt van agro-concerns en onze wateren radicaal vennest.

Wie het werk van eigen handen tot afgod maakt, loopt ten slotte dood. 'Wie hen maakten, zullen worden als zij'. Paars heeft de afgelopen jaren onverbloemder voor de afgoderij gekozen dan wij gewend waren - en wij ervoeren dat als hoogst onprettig. Waarom? Omdat wij onze afgoderij van een christelijk sausje wilden blijven voorzien?

Christenen elders in de wereld roepen ons, westerse christenen, al jaren op onze wereldgelijkvormigheid af te leggen en Christus opnieuw te leren navolgen. Veelal doen zij dat na zelf door het vuur te zijn gegaan. Christenen in Uganda zijn bidders geworden - maar niet nadat zij geteisterd waren door de terreur van Amin en Obote en door de verschrikking van de aids. Waar moeten wij nog doorheen, aleer wij net als de Ugandese christenen weer uit totale afhankelijkheid van onze Heere gaan leven? Moet de Heere ons eerst nog verder overgeven aan de demonie die gevolg is van onze afgoderij?

Afgoden. De producten van mensen die redeneren 'je weet wel watje hebt, maar niet watje krijgt'. Mensen die ervoor kiezen zich door zelfgemaakte 'zekerheden' het zicht te benemen op onze afhankelijkheid van Gods vaderlijke zorg. Mensen die zichzelf opsluiten in een schijnwerkelijkheid ('virtual reality') met de bedoeling om van God en mensen gevrijwaard te zijn. Mensen dus die het perspectief kwijtraken - het perspectief van het Godsrijk. Mensen zoals wij?

'Acht paarse jaren', met onder andere hun manifeste minachting voor christelijk werk, kunnen toch heilzaam werken. Mits christenen tot zelfonderzoek komen, hun afgoden opgeven, hun Heere belijden en hun naaste opzoeken. Dan zal God herleving schenken - in de navolging van Christus en dus waarschijnlijk dóór lijden heen. Laten we ons biddend en werkend naar Zijn handelen uitstrekken.

WIM Bouw EN Joost VISSER, UTRECHT

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen