Verslag van de werkzaamheden van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond

1. Inleiding

In het afgelopen jaar heeft het hoofdbestuur elke maand, behalve in juli, meestal in Woerden vergaderd. Dit jaarverslag geeft een indruk welke zaken op de tafel van het hoofdbestuur kwamen. De agenda van de vergaderingen was steeds overvol. In een goede sfeer en eensgezind werden de besluiten genomen. Voor het dagelijks bestuur kwamen er nog extra vergaderingen bij. Verder waren er ontmoetingen van allerlei aard in het land.

2. Algemeen secretaris

Voor drs. P. J. Vergunst was 2001 het eerste volledige jaar in dienst van de Gereformeerde Bond, een tijd die gebruikt is om steeds meer in het werk in te groeien. Hij was verantwoordelijk voor de voorbereiding van de bestuursvergaderingen, de uitvoering van de besluiten, de correspondentie en voor alles wat omgaat binnen het bureau aan de Lage Laarderweg 106 in Huizen. Met behulp van momenteel twee parttime secretaresses vindt het werk van hieruit plaats. Omdat de eigenaar van het pand aan de Lage Laarderweg de huur opzegde, besloot het hoofdbestuur het kantoor in 2002 te verplaatsen naar Apeldoorn. Het zoeken naar een geschikte locatie duurt langer dan het hoofdbestuur heeft ingeschat.

3. Afscheid

Op 1 februari 2002 was het dienstverband van dr. ir. J. van der Graaf bij de Gereformeerde Bond ten einde. Ruim 35 jaar was hij als bestuurslid, algemeen secretaris en studiesecretaris bij onze vereniging betrokken. Zijn pensionering ervaren we als een bijzonder moment in de geschiedenis van de hervormd-gereformeerde beweging. Het hoofdbestuur bood broeder Van der Graaf op zaterdag 12 januari een receptie aan, waarop gelegenheid was afscheid van hem te nemen en de dank te verwoorden voor datgene wat hij in deze jaren voor de gemeenten en daarin voor de kerk heeft betekend. Vele honderden mensen maakten hiervan gebruik. De receptie werd gehouden op zaterdag 12 januari 2002, op de 65e verjaardag van dr. ir. J. van der Graaf, in Mercure Hotel Postiljon Nulde-Putten. Tijdens het officiële gedeelte van de afscheidsreceptie werden enkele toespraken gehouden. Allereerst voerde de preses van de hervormde synode, ds. A. W. van der Plas, het woord. Deze overhandigde aan Van der Graaf een presse-papier met het wapen van de Hervormde Kerk, een boom met vogels. Ds. J. Maasland uit Barneveld, een van de eerste jongere predikanten die lid werd van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond en die daardoor in staat was een kwarteeuw met Van der Graaf aan de bestuurstafel op te trekken, was gevraagd een causerie te houden over de vraag: 'Wat zou er van de Gereformeerde Bond geworden zijn zónder Jan van der Graaf? ' Zijn speelse bijdrage, met een knipoog naar de werkelijkheid, werd gevolgd door een toespraak van ds. G. D. Kamphuis, de huidige - en daarmee de zesde - voorzitter die Van der Graaf sinds 1966 meemaakte. Het officiële gedeelte van de afscheidsreceptie eindigde na het dankwoord van de studiesecretaris.

Uitgave 'Dromer van een kerk'

Onder deze titel verscheen het liber amicorum voor de afscheid nemende functionaris van de Gereformeerde Bond. Want al stond Van der Graaf midden in de werkelijkheid, juist ook in de gebrokenheid van het kerkelijk leven, hij droomde van een kerk die in Dordt bijeenkomt, in verbondenheid met het klassiek-gereformeerde belijden, die in Den Haag bijeenkomt, om zich vanuit het belijden der kerk te wenden tot de overheid, die in Amsterdam bijeenkomt, om het volk op de markt te vertellen over de levende God.

'Dromer van een kerk' beoogt een blijvende herinnering te zijn aan de tijd dat Van der Graaf zijn werk ten dienste van de gemeente en de kerk verricht heeft. Centraal staan de deelterreinen waarop hij zich bewogen heeft: Israël, de kerk, Samen op Weg, theocratie, prediking, gemeenteopbouw, werelddiaconaat, oecumene, Hongarije, media, cultuur, geloof en wetenschap, welzijn en onderwijs. In elk artikel wordt aangegeven welke bijdrage Van der Graaf de afgelopen dertig jaar op een specifiek terrein geleverd heeft, waarbij niet geschroomd wordt het gesprek met hem aan te gaan. 'Dromer van een kerk' bevat tevens een levensschets, een bibliografie en een felicitatieregister. Deze uitgave is verschenen bij Boekencentrum in Zoetermeer.

Dank

In de Waarheidsvriend (nummer 4) heeft dr. ir. J. van der Graaf, mede namens zijn vrouw en kinderen, uitdrukking gegeven aan zijn gevoelens van diepe dankbaarheid over alles wat plaats heeft gevonden rondom zijn afscheid. Hij schreef o.a.: 'Het was een ervaring om diep voor te danken, dat het afscheid plaatsvond binnen een brede gemeenschap, waarbij ook iets zichtbaar werd van de katholiciteit. Over grenzen van eigen kerk en beweging heen was er zichtbaar en merkbaar sprake van verbondenheid. Dat was de grote gave. Er was de jaren door sprake van tekortkomingen en gebrokenheid. Soms heeft dit ongetwijfeld hier en daar afbreuk gedaan aan gemeenschap. Gebleken is echter hoe breed en diep nochtans de gemeenschap was. Dat kan alleen in de kerk, waar we samen mogen leven van vergeving om wat niet goed was en samen mogen danken voor wat gezegend werd. Dankbaar ben ik dat na zoveel jaren in het kader van de Gereformeerde Bond de Kerk te hebben gediend, het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond ons een afscheid bereidde zoals het plaats vond. Dat kon alleen omdat in diepe verbondenheid en grote harmonie het werk mocht worden afgesloten'.

Studiesecretaris

Dr. ir. J. van der Graaf werkte als studiesecretaris aan de teboekstelling van de geschiedenis van de Nederlandse Hervormde Kerk sinds 1951, een historisch overzicht met theologische diepteboringen, dat hij in de loop van 2002^ hoopt af te ronden. Daarnaast kwam 1 . hij gereed met de samenstelling van 'Delen of helen? Hervormd kerkelijk leven in en met de Gereformeerde, '. Bond, 1951-1981', een vervolg op een 1 eerdere uitgave van 1978. Dit boek zal • in het najaar verschijnen., '

4. Brieven:

a. Aan het moderamen - . uan de hervormde synode

In juni liet het hoofdbestuur van de . • - Gereformeerde Bond aan het moderamen van de hervormde synode weten buitengewoon geraakt te zijn door de berichtgeving inzake het 'huwelijk' tussen een gereformeerde predikant en zijn vriend, dat op 19 mei in Den Haag kerkelijk bevestigd was. Inmiddels was ook bekend dat het eerste homohuwelijk dat kerkelijk bevestigd is, dat van een hervormde predikant en zijn vriend was, op 21 april 2001. In deze brief werd een verzoek van april 1997 herhaald. Het hoofdbestuur heeft toen het moderamen verzocht om zich namens de kerk tot de gemeenten te richten met het oog op de gevoerde discussie over waarden en normen.

b. Aan het triomoderamen uan de SoW-kerken

In september hebben het hoofdbestuur van de Confessionele Vereniging, het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond en het hoofdbestuur van de vereniging Confessioneel Gereformeerd Beraad hun verontrusting kenbaar gemaakt over de aansturing van de arbeidsorganisatie van de SoWkerken. Verschillende keren zijn de besturen geconfronteerd met het feit dat medewerkers van het dienstencentrum autonoom namens de kerk beslissingen namen of publicitair naar buiten - kwamen, waarbij navraag uitwees datde namens de synode verantwoordelijken hiervan niet op de hoogte waren. Het gaat de vertegenwoordigers van - .. een groot deel van de hervormde ge- . meenten en gereformeerde kerken er-. om dat de kerk geleid wordt door de • • ambtelijke vergaderingen en dat deze . vergaderingen hun verantwoordelijk- ' heid naar het geheel van de kerk en de samenleving ook kunnen nemen.

Het triomoderamen zond in oktober de besturen een antwoord. Volgens het triomoderamen mag geen twijfel

bestaan over de wijze waarop de SoWkerken bestuurd worden: de ambtelijke vergaderingen dragen hierin de beslissende verantwoordelijkheid en zij besturen de kerken. Hierover zijn in het verleden ten aanzien van de samengevoegde arbeidsorganisaties duidelijke regelingen ontworpen. De synoden bepalen het beleidsplan en de arbeidsorganisaties zullen binnen dit beleidsplan hun werkzaamheden verrichten. De algemeen directeur van de arbeidsorganisatie is ook verantwoording schuldig aan de triomoderamen.

c. Aan hervormd-gereformeerde kerkenra en besturen van evangelisaties

Voor de najaarsvergadering van de triosynode richtte het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond zich met een brief tot hervormd-gereformeerde kerkenraden en besturen van evangelisaties. Op de synode zouden in tweede lezing vier ordinanties behandeld worden, die bij de concept-kerkorde van de toekomstige verenigde kerk behoren: over het belijden, de eredienst, de heilige doop en het heilig avondmaal. Het hoofdbestuur was zeer geschokt over de inhoud van de voorstellen. Het primaat van de kinderdoop dreigde te worden afgeschaft en de mogelijkheid dreigde te worden geschapen deel te nemen aan het avondmaal zonder dat openbare belijdenis van het geloof is gedaan. Het hoofdbestuur was vooral geschokt over de voorstellen in ordinantie 5, waarin in artikel 4, lid 1: 'De kerkenraad kan - na beraad in de gemeente - besluiten dat ook andere levensverbintenissen van twee personen als een verbond van liefde en trouw voor Gods aangezicht kunnen worden gezegend'.

In een brief van 3 september 2001 aan het moderamen van de hervormde synode heeft het hoofdbestuur geschreven door deze voorstellen in gewetensnood en grote spanning te verkeren. Want de Bijbel leert ons de uniciteit van het huwelijk, als een levensomvattende relatie van een man en vrouw, als een afschaduwing van de verhouding tussen Christus, de Bruidegom, en Zijn gemeente, de bruid. In de brief aan het moderamen is tevens aangegeven dat ook hervormd-gereformeerde kerkenraadsleden in het pastoraat aangrijpende contacten met homofiele gemeenteleden hebben die worstelen met hun geaardheid en met de wil van de Heere met hun leven.

d. Adhesie

Het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond heeft adhesie betuigd met de brief die de kerkenraad van wijk 1, Noord, van de hervormde gemeente Veenendaal aan de leden van . de Generale Synode heeft verstuurd. Deze kerkenraad deed na de besluiten van 24 november een klemmend beroep in de behandeling van ordinantie 5 over de eredienst geen formuleringen te aanvaarden die de zegening van andere levensverbintenissen positief benoemen. Mocht dat als consequentie hebben dat dan ook de formulerin- den gen over het huwelijk worden geschrapt, dan aanvaardt hij dat.

Het hoofdbestuur heeft na de vergadering van de triosynode breed ervaren welk een verwarring, pijn en onzekerheid over de toekomst het besluit inzake ordinantie 5 met zich meegebracht heeft. Het hoofdbestuur ziet voor het positief benoemen van andere relaties dan die tussen man en vrouw op grond van de Schrift geen ruimte.

e. Antwoord aan ds. P. Verhoeff -

Ds. P. Verhoeffis hervormd predikant in Alkmaar en de voorzitter van de stuurgroep 'Op Goed Gerucht', een nieuwe beweging van vooral jongere predikanten uit wat vroeger in de Nederlandse Hervormde Kerk de midden-orhodoxie heette. 'Op Goed Gerucht' is een platform van predikanten die voor iedereen het recht opeisen om het geloof te beleven op een manier die bij hen past. In een open brief aan de leden van de Gereformeerde Bond uit ds. P. Verhoeff zijn zorgen over het feit dat de Gereformeerde Bond het zegenen van relaties van mensen van hetzelfde geslacht gebruikt om Samen op Weg te blokkeren. De voorzitter en de algemeen secretaris hebben in de Waarheidsvriend de open brief van ds. P. Verhoeff beantwoord. Zij vinden de kritiek van ds. P. Verhoeff geen eerlijke constatering. Want los van de thematiek rond huwelijk en homoseksualiteit heeft de Gereformeerde Bond zich sinds jaar en dag tegenstander van Samen op Weg getoond op de wijze waarop dit proces zich voltrekt.

5. Ontmoetingen met het moderamen van de hervormde synode

In een persoonlijke ontmoeting met de leden van het moderamen heeft een delegatie van het hoofdbestuur op 30 oktober (kort voor de najaarsvergadering van de triosynode) een toelichting gegeven op de brief van 3 september 2001. De grote verlegenheid vanwege de voorstellen is opnieuw benoemd. De hervormde kerkorde spreekt over het huwelijk als een inzetting Gods, die heilig gehouden zal worden. Als het huwelijk niet meer in de grondleggende artikelen van de kerkorde wordt genoemd, achten we ons gebonden aan datgene wat de Heidelbergse Catechismus en de Augsburgse Confessie erover belijden. Daarmee zijn de nu voorliggende voorstellen in ordinantie 5 in strijd. Ze dreigen de kerk over een grens te brengen die zij niet mag passeren.

De hoofdbesturen van de Confessionele Vereniging en de Gereformeerde Bond werden op dinsdag 29 januari ontvangen door de moderamina van de Samen op Weg-kerken. Tijdens deze ontmoeting kregen beide modaliteiten de gelegenheid het voorstel tot een unie van Samen op Weg-kerken te overhandigen getiteld 'Opdat zij allen één zijn'.

Op 25 maart en 4 april heeft het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond met de moderamina van de Samen op Weg-kerken opnieuw gesproken over dit voorstel.

6. Voorstel tot een unie van Samen op Weg-kerken

Het hoofdbestuur van de Confessionele Vereniging en het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond hebben gedurende het jaar 2001 intensief met elkaar van gedachten gewisseld over de toekomst van onze kerken, die zich sinds vele jaren in een proces van eenwording bevinden. Naar de vaste overtuiging van de besturen kan het proces van vereniging van de drie kerken niet voortgezet worden op de wijze zoals dit zich momenteel voltrekt. In de spanning tussen waarheid en eenheid, die met het kerk-zijn gegeven is, gaat het erom dat 'allen één zijn'.

Voor zeer vele gemeenten in de verschillende kerken zal dit voorstel voor een unie de aangewezen weg voor de toekomst zijn. Gemeenten die behoren tot de Gereformeerde Kerken zijn hiermee uit de impasse inzake het beheer, gemeenten die zich rekenen tot de confessionele modaliteit in de

Nederlandse Hervormde Kerk kunnen blijven opteren voor een unie als groeimodel, terwijl voorkomen wordt dat hervormd-gereformeerden zich op grond van de grondslag los zullen maken van de toekomstige kerk. Daarbij komt dat gemeenten die voortgaan op de weg naar vereniging, een unie kunnen aangaan die als één gemeente functioneert. Ondertussen is er ruimte voor een voortgaande bezinning op een belijdende kerkorde.

Een werkgroep, samengesteld uit leden van beide modaliteitsorganisaties, heeft in het jaar 2001 aan de totstandkoming van dit voorstel gewerkt. Nadat het eind vorig jaar vastgesteld was door beide besturen, werd in de eerste weken van 2002 adhesie verkregen van het Confessioneel Gereformeerd Beraad in de Gereformeerde Kerken, het Comité tot Behoud van de Nederlandse Hervormde Kerk en de stichting Vrienden van dr. H. F. Kohlbrugge. Alle kerkenraden en classes binnen de Nederlandse Hervormde Kerk, de Gereformeerde Kerken en de Evangelisch-Lutherse Kerk hebben het voorstel ontvangen.

Voor de bespreking werden twee vragen in overweging gegeven:

1. Deelt u de visie dat de keuze voor een Unie van SoW-kerken op dit moment de voorkeur verdient boven het verdergaan op de weg naar een geforceerd verenigingsbesluit op korte termijn?

2. Bent u van mening, los van uw antwoord op vraag 1, dat als de kerken voor een Unie kiezen, het bijgaande voorstel daarvoor een bruikbaar uitgangspunt is dat verdere uitwerking verdient?

Voorlichting over unievoorstel

De hoofdbesturen van de Confessionele Vereniging en de Gereformeerde Bond hebben gezamenlijk een aantal voorlichtingsbijeenkomsten belegd, waarin toelichting gegeven werd op het voorstel voor een unie van Samen op Weg-kerken. Deze bijeenkomsten waren bedoeld voor kerkenraden. De bijeenkomsten werden gehouden in Hardinxveld-Giessendam (6 april); in Veenendaal (9 april); in Nieuwe Tonge (10 april); in Zwolle (13 april). Op deze bijeenkomsten waren zowel afgevaardigden van de Confessionele Vereniging als van de Gereformeerde Bond aanwezig.

7. Gesprekken met het Comité

De gesprekken met het bestuur van het Comité tot Behoud van de Nederlandse Hervormde Kerk werden gecontinueerd. Gesproken werd over de inhoud van de Augsburgse Confessie, de status van de Konkordie van Leuenberg en actuele kerkelijke ontwikkelingen. Het waren positieve ontmoetingen, die in een goede sfeer verliepen.

8. Benoemingen

Het onderwijs aan de theologische faculteiten is één van de meest aangelegen punten in de geschiedenis van de Gereformeerde Bond. Daar worden aanstaande dienaren van het Woord opgeleid en toegerust voor hun taak in de kerk: verkondiging, pastoraat en catechese. Van eminent belang is de inhoud van het onderwijs. In gehoorzaamheid aan de Schrift en in verbondenheid met de belijdenis van de kerk heeft het onderwijs plaats te vinden. Dankbaar hebben we kennisgenomen van enkele benoemingen.

Dr. G. van den Brink is door de hervormde synode benoemd als universitair docent in Leiden. Hij doceert systematische theologie. Het onderwijs in de dogmatiek, één van de centrale vakken, is van groot belang voor de aanstaande dienaren van het Woord. Dr. G. van Ek werd benoemd aan de faculteit in Utrecht als universitair docent voor systematische theologie. Hij doceert bijbelse theologie.

Aan de Vrije Universiteit is in de Faculteit der Godgeleerdheid prof. dr. W. Balke benoemd tot bijzonder hoogleraar. Zijn leeropdracht is de Geschiedenis van de Reformatie. De leerstoel bestrijkt onderwerpen uit het brede terrein van de geschiedenis der Reformatie.

We bidden dat de Heere God deze docenten en hoogleraar gebruikt tot zegen voor de studenten, voor de kerken en voor de gemeenten.

9. Werkzaamheden van prof. dr. A. de Reuver te Utrecht

De arbeid van prof. dr. A. de Reuver als bijzonder hoogleraar vanwege de Gereformeerde Bond aan de theologische faculteit Utrecht mocht goede voortgang hebben. Hij rondde daarbij de studie 'Verborgen omgang. Sporen van spiritualiteit in Middeleeuwen en Nadere Reformatie' af. Boekencentrum verzorgde deze uitgave. Prof. dr. A. de Reuver hield zich met de studenten bezig met de Reformatie en met Kohlbrugge. De eerste collegereeks betrof zowel in de voltijd als in de deeltijd het thema: 'Geloofsgemeenschap bij Luther en Calvijn', een combinatie van hoor- en werkcollege, met ruime mogelijkheden voor het lezen van de bronteksten en voor gedachtewisseling. De betrokkenheid van de studenten - in dit geval de ouderejaars - was groot.

Het college over de theologie van Kohlbrugge was bestemd voor jongerejaars. De toeloop was buiten verwachting groot en de reacties waren vele.

Enkele nieuwe promovendi meldden zich aan (zodat een numerieke grens bereikt is). In verschillende tijdschriften stonden bijdragen van prof. De Reuver. Hij ziet zijn werk als: veel vergend en enerverend, maar ook veel biedend en inspirerend. Het theologisch bedrijf is voor hem een lust en een last, een gunst en een opgave.

Met het bestuur van de theologische faculteit Utrecht had een delegatie van het hoofdbestuur in 2001 opnieuw een gesprek naar aanleiding van de voortdurende zorg over de continuïteit van de beoefening van de klassieke theologie in Utrecht.

10. Werkzaamheden dr. W. Verboom te Leiden

Dankbaar is het hoofdbestuur voor het feit dat de arbeid van dr. W. Verboom zo gewaardeerd is dat die per 1 oktober 2001 geheel door de Nederlandse Hervormde Kerk bekostigd wordt. Hij doceert nu Catechetiek, Symboliek en Nederlandse Kerkgeschiedenis. Naast de gebruikelijke colleges gaf dr. Verboom ook extra colleges (Praktische Theologie, Post-academisch Onderwijs, eerstejaars en de Open Dag). De colleges Catechetiek waren gekoppeld aan een motivatiestage in een gemeente. Als docent begeleidde hij de studenten hierin. Dr. Verboom kon een flink stuk verder werken aan zijn onderzoeksproject 'Missionaire Catechese'. Hij nam deel aan verschillende studiedagen/congressen.

Samen met drs. M. van Campen verzorgde hij een cursus catechetiek aan de CHE te Ede. Deze cursus ging uit van het Instituut Gemeenteopbouw en werd in samenwerking met de HGJB gegeven. Een vast onderdeel van zijn werkzaamheden vormden de lezingen, zowel in de meer universitaire wereld als voor kerkelijke organisaties en gemeenten. Het schrijven van artikelen vond-plaats op verschillende niveaus. Er zijn de meer wetenschappelijke opstellen, maar ook de populair-wetenschappelijke artikelen. Daarnaast ook stukken van meditatieve aard. Het voorzitterschap van het blad 'Theologia Reformata' verschafte veel vreugde, maar ook veel werk.

Dr. Verboom mocht zijn werk met voldoening verrichten. Er zijn momenten dat hij het werk behoorlijk zwaar vindt. Tegelijk wordt hij telkens weer bemoedigd om door te gaan. Hij kan niet anders dan de trouw van God prijzen.

In april verscheen bij uitgeverij Groen in Heerenveen het boek 'Het bevindelijke nest'. Hierin beschrijft dr. Verboom zijn ervaringen als tienjarige jongen in het Friese Kollum, waar zijn vader jarenlang als godsdienstonderwijzer de evangelisatie diende.

11. Bijzondere leerstoel Leiden

Het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond heeft dr. W. Verboom per 1 oktober 2001 voor een periode van vijfjaar benoemd tot bijzonder hoogleraar in de Geschiedenis van het gereformeerd protestantisme. De leerstoel vanwege de Gereformeerde Bond is gevestigd bij de faculteit theologie van de Universiteit Leiden. Het gaat om een benoeming van één dag per week. De klemtoon van zijn werk zal komen te liggen bij de gereformeerde belijdenisgeschriften van de kerk. Het is voor het hoofdbestuur een vreugde dat prof. Verboom nu ook op deze manier via nader onderzoek en onderwijs en promotiebegeleiding de theologiebeoefening in gereformeerde zin kan bevorderen en dat hij aanstaande dienaren van het Woord verder kan helpen in de kennis van de belijdenis van de kerk.

Prof. Verboom schreef in nummer 44 van de Waarheidsvriend een dankwoord. Het heeft hem en zijn vrouw getroffen dat zoveel mensen (ook kerkenraden) meeleefden. Prof. Verboom hoopt dat hij tot zegen mag werken voor kerk en academie. Hij hoopt op vrijdagmiddag 6 december 2002 om 16.15 uur zijn oratie te houden.

prof. dr. ir. J. H. van Bemmel, Maarssen over het thema 'Voorspellende geneeskunde en medische ethiek'. Na de middagpauze kwam de lezing van prof. dr. J. Muis, Utrecht, over het thema 'De Schrift, het dogma en de dogmatiek', meteen co-referaat van prof. dr. J. W. Maris, Apeldoorn. Op beide dagen waren er een kleine honderd deelnemers. We mogen terugzien op twee goede dagen.

22. Contio in het noorden

Voor predikanten in het noorden werd twee keer een aparte contio gehouden, waar nagedacht werd over 'Prediking en communicatie' en over 'Geestelijk leiderschap'.

23. Conferentie over de prediking

In de dagen na biddag belegde het hoofdbestuur voor hervormd-gereformeerde predikanten in conferentieoord 'de Bron' te Dalfsen opnieuw een conferentie over de prediking. Twee dagen lang waren honderd hervormdgereformeerde predikanten in Dalfsen bijeen. Ds. G. D. Kamphuis opende op donderdag 14 maart de conferentie. Ds. W. Dekker uit Oosterwolde hield daarna een preek. De deelnemers van de conferentie bespraken in groepjes de preek. Hierna werd in een bijdrage van een kwartier gereageerd door ds. M. Goudriaan uit Lunteren, ds. M. J. Tekelenburg uit Linschoten, jeugdouderling A. H. van 't Zelfde uit Ridderkerk en dr. G. van den Brink uit Bilthoven. Vervolgens werd de preek plenair besproken. Op vrijdag 15 maart hield dr. C. A. van der Sluijs uit Rotterdam een lezing onder de titel 'Volmacht in de voordracht als toedracht'. Voorafgaande aan de discussie gaven ds. C. Blenk uit Delft en ds. F. Maaijen uit Lexmond aan wat het ingeschakeld zijn in het werk van God voor hen persoonlijk betekende, 's Middags werd nagedacht over de verantwoordelijkheid van de prediker voor de hoorder. Centraal stond de vraag of de prediker alleen verantwoordelijk is voor de inhoud van zijn boodschap of ook voor de ontvangst ervan.

Ds. J. J. Verhaar uit Houten en dr. P. J. Visser uit Den Haag lichtten enkele stellingen inzake dit onderwerp toe, waarna onder leiding van een gespreksleider met de aanwezigen hierover werd doorgepraat. Ds. P. H. van Trigt uit Ede besloot de conferentie.

24. Promovendiberaad

Dr. G. van den Brink coördineert en stimuleert het promovendiberaad, waarin twee keer per jaar theologen bijeenkomen die plannen hebben of bezig zijn met het schrijven van een dissertatie. Met veel animo en veel studiezin zijn predikanten en andere theologisch doctorandi bezig met het schrijven van een dissertatie.

25. Promoties

Op 14 juni promoveerde ds. P. F. Bouter, hervormd predikant te Putten, aan de Universiteit in Utrecht, op een proefschrift getiteld 'Athanasius van Alexandrië' (een onderzoek naar de hermeneutiek en theologie van een psalmverklaring uit de vroege kerk). Promotor was prof. dr. R. van den Broek.

Op 10 januari verdedigde ds. A. H. van Veluw, hervormd predikant te 's-Gravenzande aan de Universiteit Groningen zijn dissertatie 'De straf die ons de vrede aanbrengt' (Over God, Kruis, straf en slachtoffers van deze wereld in de christelijke verzoeningsleer). Promotor was prof. dr. L. J. van den Brom.

Op 11 januari promoveerde ds. W. van Vlastuin, hervormd predikant te Katwijk aan Zee, aan de Theologische Universiteit Apeldoorn op een proefschrift, getiteld 'De geest van opwekking - Een onderzoek naar de leer van de Heilige Geest in de opwekkingstheologie van Jonathan Edwards (1703-1758)'. Promotor was prof. dr. W. van 't Spijker.

We feliciteren de promovendi met de voltooiing van hun promotiestudie.

26. Ambtsdragersvergaderingen

Op de vrijdagavonden 7 en 14 september werden de regionale ambtsdragersvergaderingen gehouden. Een uitzondering is gemaakt voor (de regio rondom) Rijssen en Veen, waar gekozen is voor dinsdag 11 september. 'Pastoraat rond huwelijk en echtscheiding' was het thema. Het doel was niet alleen om samen de verlegenheid in de gemeenten inzake huwelijk, echtscheiding en hertrouwen te delen, maar vooral om opnieuw helder te krijgen hoe God het huwelijk bedoelde en om na te denken hoe we het leven bij Zijn geboden en beloften hieromtrent binnen de gemeenten in deze tijd gestalte kunnen geven. Behalve ambtsdragers waren ook leden van besturen van evangelisaties en afdelingen van de Gereformeerde Bond hartelijk welkom.

27. Gesprek met jongeren

Een delegatie van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond had op 26 juni een gesprek met een aantal jongeren, in leeftijd variërend van 19 tot 32 jaar. Het hoofdbestuur wilde horen hoe zij over de Gereformeerde Bond dachten. Het eerste deel van de avond bestond uit het formuleren van een persoonlijk antwoord op een vijftal schriftelijk gestelde vragen:

1. Waar denk je spontaan aan als je over de 'Gereformeerde Bond' hoort? 2. Weetje dat de Gereformeerde Bond een vereniging is? 3. Hoe belangrijk vind je het om hervormd te zijn? 4. Lees je 'de Waarheidsvriend' wel eens? Zo ja, wat vind je ervan? 5. Heb je nog suggesties voor verbetering?

Hierna werd in subgroepjes gediscussieerd over de gedachten die de jongeren opgeschreven hadden bij de gestelde vragen. Ten slotte werd plenair stilgestaan bij de verschillende gezichtspunten.

28. Bezinning over Vinex-locaties

Op 10 november werd in De Aker in Putten een bezinningsbijeenkomst belegd over Vinex-locaties. Er waren drie inleidingen. Ds. G. Biesbroek, Ede, hield de ie inleiding: hoe was de kerk in het verleden present in nieuwbouwwijken? En wat kunnen we daar nu van leren? De 2e inleider was C. P. Kijkuit, Dronten. Zijn thema was: welke ervaringen heb je als individueel hervormd-gereformeerd gezin dat verhuist naar een nieuwe stad? Dr. J. van Beelen, scriba PKV Gelderland, sprak ten slotte over: ervaringen vanuit de provincie Gelderland, met name de Betuwe. De ontmoetingsdag eindigde met een forumbespreking.

29. Contacten met het buitenland

a. Hongarije. Dr. ir. J. van der Graaf heeft een uitvoerig verslag geschreven over zijn bezoek aan Hongarije van 1 tot en met 12 mei, ten dele samen met dr. W. Verboom en de algemeen secretaris.

Van belang is wat de hulp aan de kerk in Hongarije betreft in te spelen op de behoeften die er momenteel bij de kerkleiding leven. In de eerste plaats is er behoefte aan toerusting voor de ouderlingenconferenties, die belegd worden door een bestuur onder voorzitterschap van ds. Daniël Szabo. De afgelopen jaren heeft dr. ir. J. van der Graaf vele lezingen gehouden aan theologische faculteiten. De kleine faculteiten Debrecen en Boedapest kennen de behoefte aan de lezingen, wat ook geldt voor Cluj in Roemenië. De Commissie Hongarije houdt zich bezig met de continering van het werk van de Gereformeerde Bond in Hongarije. Om tot meer onderlinge afstemming te komen, vergaderde de commissie twee keer met een vertegenwoordiging van de besturen van de GZB en de stichting Hulp Oost-Europa.

b. Frankrijk. Er was in september het jaarlijks overleg in het Frans beraad. Van 2 tot 5 april werd voor de 17e keer in de omgeving van Dijon de jaarlijkse Franstalige pastorale gehouden. Deze 'Colloque Biblique Francophone', - de voormalige Pastorale de Dijon - is een gebeuren met een bijzonder karakter, een treffen van Franssprekenden en anderstaligen, een internationale ontmoeting van predikanten, voorgangers, evangelisten, pastorale werkers, studenten theologie en andere belangstellenden. Het gemeenschappelijke is de betrokkenheid bij het werk in het Franse deel van de 'wijngaard', of de interesse daarvoor. Het hoofdbestuur was dit jaar niet vertegenwoordigd op de Pastorale.

c. Van 18 t/m 20 maart bezochten prof. dr. W. Verboom en dr. ir. ƒ. van der Graaf de bijeenkomst van de World Reformed Fellowship in Londen. De WRF werd gevormd om bemoediging, begrip en samenwerking tot stand te brengen tussen evangelische, prebyteriaanse en gereformeerde denominaties en instituten. De Fellowship wil het gereformeerde denken vormen. Het is gericht op een gereformeerd leven in de hele wereld, evangelisatie en strategieën voor de zending, kerkplanting en theologische vorming en bevordert internationale communicatie voor de uitbreiding van het evangelie in de wereld.

30. Christelijke gereformeerde synode

Op woensdag 3 oktober was een delegatie van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond (ds. G. D. Kamp-

12. Christelijke Hogeschool Ede

Op 27 augustus opende drs. M. Burggraaf, voorzitter van het College van Bestuur, het studiejaar in een bijeenkomst voor de Raad van Toezicht en medewerkers met een bijdrage getiteld 'De positie van de CHE in een veranderde omgeving'. Daarin schetste hij een viertal externe ontwikkelingen in het hbo: fusies, Bachelor-Masteropleiding, Accreditering en Lectorenfonds. Wat de blik naar binnen betreft meldde Burggraaf dat ondanks de landelijke teruggang van 6% in aanmeldingen voor het hbo de CHE in de concurrerende markt haar aandeel versterkt met ca. 16% meer aanmeldingen. Dat is goed voor ruim 900 studenten, zodat het totaal komt op ca. 2800. De opleidingen die qua studentenaantallen eruit springen, zijn GPW (Godsdienst Pastoraal Werk) en de Pabo.

13. Theologische Hogeschool 'Johannes Calvijn'

In november was er de jaarlijkse ontmoeting met het bestuur van de Theologische Hogeschool vanwege de Gereformeerde Bond.'De opleiding tot godsdienstleraar en kerkelijk werker is geïntegreerd in de Christelijke Hogeschool Ede. De THGB startte met een post-hbo voor geestelijk verzorger. De in Ede bestaande opleiding in de theologie (godsdienstleraar eerstegraad) kreeg een nieuwe structuur. Ede ging op weg naar een theologische masteropleiding. Binnen deze opleiding is sprake van drie varianten: godsdienstleraar, pastorale theologie en geestelijk verzorger in de gezondheidszorg. Door het beleid van het ministerie van Onderwijs het hoger beroepsonderwijs en de universitaire opleidingen om te vormen naar het Angelsaksische model, komen er bachelor- en masteropleidingen (BaMa). De Theologische Hogeschool speelt in op deze ontwikkelingen en biedt een opleiding aan die in de toekomst omgezet kan worden in een Ma-opleiding. Een belangrijk voordeel van dit nieuwe systeem is de internationale herkenning en de mogelijkheden in het buitenland verder te studeren. Verder is de opleiding duidelijker toegesneden op de beroepspraktijk dan voorheen met de meer algemene eerstegraadsopleidingen het geval was.

Het Instituut voor Gemeenteopbouw en Theologie, dat aan de opleiding GPW verbonden is en onder leiding staat van drs. M. van Campen, zal in de komende tijd meer en meer kunnen betekenen voor toerusting van het middenkader in de gemeenten, maar ook bijv. voor begeleiding van studie: verlof van predikanten. Hier is ook een Centrum voor Israëlstudies gevestigd.

14. Contacten met de studenten

Ds. A. Baas en ing. C. van der Louw onderhouden de persoonlijke contacten met een groot aantal studenten. De meeste contacten houden verband met de aanvraag van een studietoelage of van een HOB-toelage (Hulp Opbouw Bibliotheek).

15. Ontmoetingsdag met onze theologiestudenten

De jaarlijkse ontmoeting van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond met studenten in de theologie vond plaats op donderdag 20 december in de Schakel in Nijkerk. Als thema was gekozen voor 'Israël en Ismaël'. Na de opening door ds. G. D. Kamphuis hield drs. M. van Campen uit Waddinxveen een lezing, waarin hij de positie van Israël in relatie tot de heidénvolkeren benoemde. Hierna volgde de lezing van prof. drs. C. G. Baart uit Renswoude, waarin de theologie van de islam in relatie tot het Oude en Nieuw Testament aan de orde kwam. Dit jaar werden voor het eerst ook de hervormd-gereformeerde studenten aan de opleiding Godsdienst Pastoraal Werk van de Christelijke Hogeschool Ede uitgenodigd. De studenten kregen de delen 1 en 2 van de vierdelige reeks 'Bronnen bij de Belijdenis' van dr. C. A. Tukker. Het hoofdbestuur heeft besloten om voortaan op de ontmoetingsdag alleen boeken uit te delen aan hervormd-gereformeerde studenten.

16. Zorg voor christelijk onderwijs

Op 3 oktober was een aantal hervormd-gereformeerde predikanten en directeuren van protestants-christelijke basisscholen op uitnodiging van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond in een besloten ontmoeting bijeen. Het doel van deze middag en avond was het opsporen van knelpunten en het nadenken over de identiteit van het christelijk basisonderwijs, evenals bezinning op de band tussen kerk en christelijke school. B. Wiltink, directeur van de Livingstone-school in Gouda, hield een inleiding over zijn ervaringen in een stadssituatie. H. G. Teeuw, directeur van de Groen van Prinstererschool in Oud-Alblas, sprak over zijn ervaringen in een dorpssituatie. Ds. G. H. Koppelman uit Kampen vroeg op grond van de Schrift, de kerkgeschiedenis en de praktijk aandacht voor de relatie tussen christelijke gemeente en christelijke school. Binnen het hoofdbestuur wordt nagedacht op welke wijze een zinvol vervolg aan deze bezinningsbijeenkomst gegeven kan worden.

17. Oriëntatie- en studieweek

Alweer voor de vijfde keer onder leiding van drs. W. Chr. Hovius en zijn echtgenote werd in centrum 'Hydepark' in Doorn een studieweek belegd, gericht op hen die aan een van de theologische faculteiten studeren en zich verbonden weten met de Gereformeerde Bond. Het thema was 'Jezus en de wet'. De oriëntatie- en studieweek was van maandag 20 augustus tot en met donderdag 23 augustus.

18. Preekkringen

Drs. W. Chr. Hovius, Apeldoorn, leidt als mentor de preekgroep Noord-Oost Nederland. De deelnemers bezoeken trouw de preekgroep en men is om beurten bij een van de deelnemers te gast. In de regio Rotterdam komt een preekgroep samen onder leiding van ds. C. A. Korevaar. Onder leiding van ds. H. Visser, Katwijk, komt de preekkring Noordeloos bij elkaar. In de groep wordt eerst een preekschets besproken, daarna beluisteren de aanwezigen een preek via een cassetterecorder. In het zuidwesten is een preekkring van start gegaan waarvan ds. W. van Gorsel, Bergambacht, de leiding heeft.

De preekkringen richten zich met name op de predikanten die in hun eerste gemeente staan.

19. Schoon schip

In november heeft het hoofdbestuur de uitkomst gemeld van de bezinning over het afspreken van preekbeurten. Een aantal gemeenten heeft laten weten vanwege praktische overwegingen niet aan 'Schoon schip' te kunnen deelnemen: de kleine gemeente in het noorden van het land, die tijdig de voorgangers uit de nabije omgeving wil vragen; de evangelisatie zonder eigen voorganger die zoveel diensten vervuld moet zien te krijgen enzovoorts. Daardoor zijn er naast de positieve reacties op dit initiatief ook andere reacties gekomen. De goede ervaringen met de nieuwe datum zijn echter talrijk genoeg om ermee door te gaan. Daarbij kan het zonder meer positief genoemd worden dat voorgangers door dit initiatief ook eens op andere kansels terechtkomen. Het hoofdbestuur heeft dit initiatief bij de start ondersteund en aangemoedigd, om een zo breed mogelijk draagvlak te creëren. Nu er voldoende draagvlak is, laat het hoofdbestuur het over aan de negen initiatiefnemers, ook omdat de vraag legitiem is of de organisatie ervan wel tot de kerntaken van de Bond gerekend moet worden. Enkele initiatiefnemers hebben er inmiddels voor gezorgd dat de lijst met namen van voorgangers die hun preekbeurten in september afspreken, zal worden bijgehouden en op aanvraag beschikbaar is.

20. Contacten met IFES/CSFR

Op 10 november was de viering van het tiende lustrum van de reformatorische studentenvereniging CSFR in de Reehorst te Ede. Op die dag was er een congres over het thema 'tolerantie'. Nummer 38 van de Waarheidsvriend was een themanummer ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan van de CSFR.

De algemeen secretaris heeft in maart het jaarlijks beraad van IFES met vertegenwoordigers van de kerken bijgewoond. Tevens ontmoette hij in april het landelijk bestuur van de CSFR.

21. Predikantencontio

Op donderdag 3 en vrijdag 4 januari werd in centrum Hydepark te Doorn de jaarlijkse contio voor predikanten van de Gereformeerde Bond gehouden. De eerste dag begon met de opening door ds. G. D. Kamphuis. Hij sprak over 'Dienaren zijn kruisdragers'. Daarna volgde een causerie van prof. dr. B. Goudzwaard, Driebergen, over het thema 'De economie van het genoeg', 's Middags hield dr. F. A. van Lieburg, Dordrecht, een referaat over het thema 'De omgang met de bijbel in het gereformeerd piëtisme', met een co-referaat van prof. dr. A. de Reuver, Delft. De volgende dag refereerde

huis, ds. H. Roseboom en ds. J. Harteman) aanwezig op de synode van de Christelijk Gereformeerde Kerken. Desgevraagd hield de voorzitter van de Gereformeerde Bond een toespraak. Hij sprak van een historisch moment en was verheugd over de uitnodiging. Ds. G. D. Kamphuis hoopte dat het een voorzichtig begin zal zijn van de contacten tussen de Christelijke Gereformeerde Kerken en de Gereformeerde Bond. Hij wees op de vruchtbare samensprekingen van de laatste jaren. De voorzitter zei dat we elkaar nodig hebben om de gereformeerde theologie in rapport met de tijd steeds dieper te verstaan en vertolken.

Tijdens de bespreking van het commissierapport kwam naar voren welke moeite er vooral ligt ten aanzien van de mogelijkheden om te komen tot een vorm van nauwer samenleven (dat houdt onder andere kanselruil in). Enige predikanten stelden daarom voor bijlage 6 van de kerkorde aan te passen, zodat er toch van samenleven sprake zou kunnen zijn. Hierover werd op 23 oktober opnieuw gesproken. De commissie van rapport gaf aan, hoe graag ook zij zou voorstellen dat kanselruil mogelijk moet zijn, dat het aanpassen van bijlage 6 van de kerkorde zo gecompliceerd is dat daarover eerst verder nagedacht moet worden, zeker ook als het gaat om de consequenties van een dergelijk besluit in verband met andere besluiten die zijn genomen, bijvoorbeeld ten aanzien van de Nederlands Gereformeerde Kerken. Daarom nam de commissie van rapport de intentie van het voorstel over in een nieuw voorstel, waarin de Deputaten Eenheid van gereformeerde belijders opgedragen werd te onderzoeken in hoeverre er ruimte is om met hervormd-gereformeerde gemeenten te komen tot nauwer kerkelijk samenleven, indien plaatselijk artikel 29 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis voluit wordt nageleefd.

Aan de deputaten werd vervolgens de opdracht gegeven te onderzoeken of en hoe de tekst van bijlage 6 van de kerkorde herzien moet worden.

Brief aan alle christelijke gereformeerde en hervormdgereformeerde kerkenraden

Op 18 februari werd een gezamenlijk schrijven van de Deputaten Eenheid van gereformeerde belijders van de Christelijke Gereformeerde Kerken en het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond verzonden naar alle christelijke gereformeerde en hervormd-gereformeerde kerkenraden. De inhoud van dit schrijven, dat voortvloeit uit de ontmoetingen die het hoofdbestuur met de christelijke gereformeerde broeders gehad heeft, is een oproep om te komen tot plaatselijke samenspreking met het oog op nauwer kerkelijk samenleven van hervormd(-gereformeerd)e gemeenten en christelijke gereformeerde kerken.

31. Contact Orgaan Gereformeerde Gezindte (COGG)

Het Contact Orgaan Gereformeerde Gezindte (COGG) heeft de Gereformeerde Kerken aangeschreven: haar synode kritiseerde wel de alternatieve 'verzoeningsleer' van prof. dr. C. J. den Heyer maar weerde die toch niet echt van kansel en katheder. Het COGG deelt zeker de kritiek van het Confessioneel Gereformeerd Beraad binnen die kerken, vindt nu deelname van de gereformeerde synode niet langer geloofwaardig, en heeft de CGB gevraagd deelnemer te worden. Het Confessioneel Gereformeerd Beraad stuurt voortaan zelf afgevaardigden naar de bijeenkomsten van de COGG. Nieuwe secretaris van het COGG is drs. I. A. Kole. Vanaf 31 oktober hoopt ds. P. van der Kraan als voorzitter te fungeren. Tot die datum is ds. C. Blenk interim-voorzitter.

32. Eleos/SGJ

Ds. H. Westerhout heeft het bestuur van Eleos verlaten. Binnenkort zal een nieuw bestuurslid uit de kring van de Gereformeerde Bond worden benoemd.

Gestart is een project Toegang Gereformeerde Jeugdzorg. De doelstelling van TGJ is het adviseren van hulpvragenden, zodat ze direct naar de juiste instelling gaan. Er was overleg met scholen en schoolbegeleidingsdiensten. Een factor van belang is daarbij hoe de invoering van de Wet op de Jeugdzorg zal verlopen.

De Stichting Gereformeerd Jeugdwelzijn (SGJ) is een gereformeerde organisatie voor professionele jeugdzorg. Zij biedt een samenhangend geheel van hulpverleningsactiviteiten, gericht op problematische opvoedingssituaties. De geschiedenis verhaalt de oprichting van een weeshuis in Utrecht rond 1930 door de Christelijke Gereformeerde Vereniging voor Jeugdwelzijn. In 1952 richtten de Gereformeerd Vrijgemaakten de vereniging voor Gereformeerde Kinderbescherming De Driehoek op. In 1993 gingen beide organisaties samenwerken in SGJ, de nieuwe naam voor jeugdzorg vanuit beide kerken. Sinds 1999 is de Gereformeerde Bond de derde partner in de SGJ. Enkele vormen van de SGJ-jeugdzorg zijn:

- Opvoedingsondersteuning in de vorm van ambulante zorg (door middel van gesprekken). Deze zorg richt zich zowel op ouders als op kinderen. - De SGJ is een van de 19 instellingen voor gezinsvoogdij in ons land. - Voor kinderen die (tijdelijk) niet bij hun ouders kunnen wonen, biedt de SGJ opvang in een pleeggezin. - In de acht jeugdhuizen van de SGJ, waar plaats is voor 64 jongeren tussen de acht en achttien jaar, ligt het accent op opvoeding en begeleiding.

Het hoofdbestuur staat positief ten opzichte van het plaatsen van de SGJ op het collecterooster door de diaconieën.

Voor drs. A. Westerduin-de Jong, die namens de Gereformeerde Bond in het bestuur zitting had, viel het zwaar om haar functie te combineren met haar gezin en baan in het onderwijs. Zij heeft zich daarom teruggetrokken. Haar plaats is op dit moment nog niet door iemand anders uit de Gereformeerde Bond - naast drs. C. Boerhout en ds. G. Herwig - ingenomen. Jaarlijks vindt een gesprek plaats tussen bestuur en directie van SGJ en twee leden van het hoofdbestuur.

33. Kerkhistorische Commissie

Er is een gesprek geweest tussen het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond en de door haar ingestelde studiecommissie die nagaat hoe belijdenis en verbond constituerende grootheden waren in de geschiedenis van de kerk.

Het hoofdbestuur heeft een aantal vragen en opmerkingen aan de commissie voorgelegd. Op grond van dit gesprek zijn bepaalde passages aangevuld en bijgesteld. Het hoofdbestuur gaat dit rapport uitgeven.

34. Uitgaven

Bij uitgeverij Den Hertog is een boek verschenen ter gedachtenis aan dr. A. van Brummelen, de in 1999 overleden oud-voorzitter van de Gereformeerde Bond, onder de titel 'Overdenkingen in stilte - een theologische en geestelijke nalatenschap'. In dit boek is een selectie uit zijn geestelijke en theologische nalatenschap gebundeld, voorafgegaan door een in memoriam in het Reformatorisch Dagblad en de Waarheidsvriend, waarin zijn persoon en werk zijn getypeerd.

In samenwerking met het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond verscheen bij uitgeverij Groen het boek 'Trouw en liefde. Over pastoraat rondom het huwelijk'.

'De apostel ook profeet'. In deze uitgave door Boekencentrum houdt dr. ir. J. van der Graaf een pleidooi voor het profetisch spreken van de kerk in het publieke leven. Het standpunt, dat de auteur uitdroeg op een predikantenbijeenkomst, heeft geleid tot een levendige discussie. De lezing en de daaropvolgende discussie zijn in dit boek opgenomen. Hieronder valt onder andere een reactie van dr. W. Verboom.

35. Hertaling liturgische formulieren

Het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond heeft eind 2000 een hertaling van de klassieke liturgische formulieren naar de kerkenraden verzonden. Vanuit vele gemeenten was er belangstelling voor deze voorlopige uitgave, zodanig dat recent de vijfde druk verschenen is.

Het overleg met de Redactie Dienstboek stelt het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond erg op prijs, ook vanwege deskundigheid die binnen deze redactie aanwezig is inzake de vragen rond liturgie en eredienst. In het overleg tussen het hervormde moderamen en het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond is aan de Redactie Dienstboek gevraagd de hertaling te evalueren, samen met degenen die de hertaling in eerste instantie hebben geredigeerd.

Vanaf april worden de ongeveer 130 ontvangen brieven van kerkenraden en gemeenteleden bezien. Daartoe is een gezamenlijke werkgroep benoemd, waarvoor de redactie Dienstboek heeft voorgedragen de predikanten ds. W. P.

van der Aa uit Renkum, ds. D. M. Elsman uit Opijnen, dr. K. W. de Jong uit Alphen aan den Rijn en ds. P. M. J. Hoogstrate uit Ermelo, alsmede de neerlandicus W. J. Hagoort uit Ermelo. Zij vertegenwoordigen de breedte van de kerk, omdat het moderamen van de hervormde synode uitgesproken heeft dat de liturgische formulieren een verantwoordelijkheid van de hele kerk zijn. Het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond heeft voorgedragen de predikanten ds. A. Baas, ds. F. Hoek en ds. R. H. Kieskamp, alsmede de neerlandicus dr. J. de Gier. Ook aan de neerlandicus C. Bregman is gevraagd zijn adviezen te geven bij de vaststelling van het eindconcept.

Allen zullen zich de komende tijd buigen over de hertaling van het doop- en avondmaalsformulier, immers in de eredienst het meest gebruikt. In koppels van twee zullen ze daarnaast de reacties op de andere formulieren rubriceren en evalueren. Gezamenlijk zal dan besloten worden over de aanvaarding van een aantal voorstellen tot wijziging, overeenkomstig de uitgangspunten van de herziening. Bij instemming zullen de resultaten aangeboden worden aan de triosynode ter opneming in de reeks Proeven voor de Eredienst, opdat de klassieke formulieren op deze wijze blijvend ook in de breedte van de kerk een plaats zullen behouden.

Tijdens een eerste bijeenkomst van de werkgroepleden op 12 april is niet alleen de doelstelling van de herziening toegelicht, maar werd ook een tijdpad vastgesteld. Uiterlijk 1 maart 2003 zal de werkgroep D.V. haar arbeid afgerond moeten hebben.

36. Bijbelvertaling

Na een lang traject nam het hoofdbestuur het besluit tot herziening van de Statenvertaling. Een route van vier jaren met diverse deelbeslissingen is hiermee afgesloten. In de maand juni zal op een persconferentie nadere toelichting gegeven worden. Het hoofdbestuur heeft tot leden van de stichting, die onder verantwoordelijkheid van het hoofdbestuur vorm moet geven aan de uitvoering van de herziening van Statenvertaling benoemd: ds. H. Russcher, ir. L. van der Waal, ds. B. J. van Vreeswijk (voorzitter), ds. A. J. Kunz, ds. J. van Amstel, ds. R, Kok, ds. C. G. Vreugdenhil en drs. I. A. Kole.

Nieuwe Bijbelvertaling

Het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond besloot een boekje uit te geven, waarin de vertaalwerkzaamheden van de Nieuwe Bijbelvertaling worden geëvalueerd. De doelstelling hiervan is tweeledig: door middel van dit geschrift in gesprek zijn met het Nederlands Bijbelgenootschap en het geven van verantwoorde voorlichting aan de hervormd-gereformeerde beweging binnen onze kerk: kerkenraden, predikanten en gemeenteleden. Deze uitgave zal naar verwachting in oktober 2002 verschijnen. Medewerking hieraan geven ds. W. J. Dekker, drs. P. J. Vergunst, ds. G. D. Kamphuis, ds. H. J. Lam, ds. W. Chr. Hovius, dr. G. van den Brink, dr. W. H. Th. Moehn en dr. J. de Gier.

37. De Waarheidsvriend

Aan het begin van 2002 vond een wisseling van de wacht plaats. Dr. ir. J. van der Graaf legde zijn pen als eindredacteur van de Waarheidsvriend neer. Gedurende vele jaren schreef hij zeer bekwaam het hoofdartikel op de tweede pagina. Over een keur van onderwerpen heeft hij in de loop der jaren zijn licht laten schijnen. Kerkelijke, politieke, maatschappelijke, onderwijskundige artikelen schreef hij. Zijn bijdragen waren boeiend en ter zake kundig. Zijn pen helder en van tijd tot tijd scherp en zeer overtuigend. De discussie schuwde hij niet. Meer dan eens zette hij met zijn artikelen de toon voor een verder gesprek. Van der Graaf heeft er alles aan gedaan om de Waarheidsvriend tot een leesbaar blad te maken. Wekelijks was er ook de zorg om alles op tijd klaar te hebben en in overleg met de drukker te rangschikken. Op een voortreffelijke manier heeft hij daar vorm en inhoud aan gegeven. Het hoofdbestuur is hem daarvoor zeer erkentelijk. In ons eigen orgaan zullen we van tijd tot tijd nog wel eens iets van hem tegenkomen. De rubriek 'Globaal bekeken' blijft voorlopig nog zijn verantwoordelijkheid.

Drs. P. J. Vergunst draagt nu de verantwoordelijkheid voor de eindredactie van de Waarheidsvriend. Zijn ervaring als journalist komt hem daarbij goed van pas. Het hoofdbestuur beseft dat het voor hem een grote klus erbij is. Tevens heeft het hoofdbestuur als beleid geformuleerd dat het niet meer noodzakelijk is dat de eindredacteur op pagina twee wekelijks een artikel levert. Ook anderen uit het bestuur zijn daarbij betrokken. We hopen ondertussen dat de Waarheidsvriend niets aan actualiteit, diepte en inhoud inboet. Het hoofdbestuur wenst de nieuwe eindredacteur veel inspiratie en wijsheid toe bij het schrijven en het verwerken van de kopij.

38. Ledenbestand en abonnees

De heer A. van Lunteren uit Houten is bereid gevonden in coördinerende zin actief te zijn om binnen de gemeenten leden voor onze vereniging en abonnees voor ons blad te werven. Helaas leeft nog te veel de gedachte dat wie meeleeft in een hervormd-gereformeerde gemeente, automatisch lid van de Gereformeerde Bond is.

39. Site Gereformeerde Bond

Er is nagedacht over de site van de Gereformeerde Bond. Deze is interactiever en actueler gemaakt.

40. Theologia Reformata

In Theologia Reformata is naar aanleiding van zijn dissertatie een discussie gevoerd met dr. H. de Leede. Vier redactieleden (dr. J. Hoek, prof. dr. F. G. Immink, prof. dr. W. Verboom en dr. P. J. Visser) stelden hem kritische vragen. In het maartnummer gaf dr. H. de Leede een reactie op deze vragen. Met dankbaarheid constateert het hoofdbestuur dat de redactie actuele theologische vragen niet uit de weg gaat, maar hierin vanuit gereformeerd perspectief juist leiding wil geven, ook aan de studenten.

41. Zij die van ons heengingen

Ons ontvielen predikanten die onder ons het Woord bediend hebben. Predikanten gaan heen en alleen God weet welke vrucht hun arbeid heeft mogen dragen. Zij kunnen vanwege hun prediking nog spreken nadat zij gestorven zijn. 'Gedenkt uwer voorgangeren, die u het Woord Gods gesproken hebben; en volgt hun geloof na, aanschouwende de uitkomst hunner wandeling'. Hebreeën 13 vers 7. Ds. P. van Bergen Bravenboer 53 jaar Ds. J. Wieman, 76 jaar Ds. B. Eijsenga, 85 jaar Ds. A. Muilwijk, 73 jaar Ds. G. van den End, 59 jaar Ds. Jac. van Drenth, 81 jaar

Ds. D. Oskam, 84 jaar Ds. W. Vroegindeweij, 94 jaar

Ook nam de Heere uit ons midden drie kandidaten weg Drs. A. W. Wisgerhof, 77 jaar Jhr. M. F. W. Teding van Berkhout, 51 jaar Kand. J. H. de Bas, 26 jaar

42. Zij die met emeritaat gingen

Predikanten namen afscheid van een gemeente zonder een andere gemeente te gaan dienen. Voortaan behoren zij tot de emeritipredikanten. Zij dienen geen gemeente meer, maar kunnen na hun emeritaat de kerk op een bepaalde manier blijven dienen. Dit kan door de prediking, door het schrijven van artikelen, door ergens op beperkte wijze nog bijstand in het pastoraat te geven. We bidden de Heere of Hij de predikanten die met emeritaat zijn gegaan een goede gezondheid wil schenken, zodat zij hun arbeid in Zijn koninkrijk blijven voortzetten. We denken ook aan hen die zwak van gezondheid zijn of zelfs zeer ernstig ziek zijn.

Het zijn de volgende predikanten, aangeduid met de laatste gemeente die zij hebben gediend. Ds. C. Kik, Sprang (vervroegd emeritaat) Ds. H. Veldhuizen, Huizen (vervroegd emeritaat) Ds. T. Cammeraat, Krabbendijke Ds. J. C. de Groot, Dordrecht (vervroegd emeritaat) Ds. H. A. van de Pol, Dinteloord (vervroegd emeritaat) Ds. G. F. Smaling, Leiden (vervroegd emeritaat) Ds. G. S. A. de Knegt, Barneveld (vervroegd emeritaat) Ds. A. Schaap, Moerkapelle (vervroegd emeritaat) Ds. S. A. van der Veer, Stedum Ds. A. H. Veldhuizen, Wijk (bij Heusen) (vervroegd emeritaat) Ds. W. G. Gerritsen, Alblasserdam (vervroegd emeritaat) Ds. L. J. Geluk, Rotterdam-Centrum

43. De nieuwe lichting

God roept ook nu jonge mensen tot het ambt van predikant. Als God roept, geeft Hij alles wat wij nodig hebben om Zijn dienaar te zijn. In Zijn naam mogen zij hun werk doen. Het geeft een grote verantwoordelijkheid.

Kenmerkend voor een dienaar is het luisteren naar en het gehoorzamen aan het Woord van God. In de Bijbel worden Mozes en Jozua knechten van de Heere genoemd. Het is een prachtige aanduiding voor de dienaren van de Heere. Het is een eer om een knecht van de Heere te zijn. Het geeft de relatie van een dienaar tot de Heere aan. Een dienaar brengt het nooit verder dan knecht. Ze worden nooit baas. Bazen willen heersen en knechten dienen. Zolang we mogen dienen, kunnen we de leiding en hulp van God niet missen. Het is zelfs mogelijk dat we in het ambt de Heere later nog meer nodig hebben dan in het begin. De volgende kandidaten zijn in hun eerste gemeente bevestigd of hebben een beroep aangenomen: Kand. H. G. van der Ziel, Tiendeveen- Nieuw Balinge Kand. C. M. van Loon, Capelle aan den IJssel Kand. B. F. Bakelaar, Langerak Kand. D. M. Heikoop, Ilpendam- Watergang Kand. J. ter Maten, Wijngaarden Kand. J. P. Kromhout van der Meer, Dussen-Hank Kand. A. Kot, Schoonrewoerd

44. Afsluiting Een verenigingsjaar met veel activiteiten ligt weer achter ons. De Heere ge-

Waar zondige mensen bezig zijn, worden fouten gemaakt. Ons past het gebed om vergeving.

Een onbekende toekomst ligt voor ons. Bij alle onzekerheid staat vast dat er heil bij God is. Dit heil werpt ons op de verkiezende God. Hij heeft in al ons doen en laten, wat er ook gebeurt, het laatste Woord. Het woord heil wordt in het Nieuwe Testament vertaald met zaligheid. Heil wijst op de Heiland. Redding is er in de Heere Jezus Christus. Alleen Hij is heil. Alleen Hij geeft heil.

We leven in een bruisende wereld waarin verschrikkelijke dingen gebeuren. Met verbijstering herinneren we ons het drama van New York. Het zal in de wereld na 11 sepember 2001 nooit meer zijn zoals het daarvoor was, kon men verleden jaar alom horen in commentaren en beschouwingen. Onze beweging staat midden in een turbulente kerk. Maar Jezus Christus is gisteren en heden dezelfde en in der eeuwigheid. We houden moed voor de toekomst omdat Hij meegaat. God zegent Zijn volk. Zijn zegen is meer waard dan het mooiste en het beste van de wereld. Denken we niet te klein van God? Laten we daarom de zegen voor ons land, voor de kerk en voor onze beweging alleen bij Hem zoeken!

J. HARTEMAN

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen