Boekbespreking

Vermes, een toonaangevend joods geleerde op het gebied van het oude jodendom en het Nieuwe Testament, geeft hier zijn visi? , op weg en werk van Jezus. Kort gezëg#fif zijn stelling dat in de loop der jaren het portret van de profetische charismaticus Jezus, wiens optreden te vergelijken valt met joodse vromen als Hanina en Honi, de cirkeltrekker, vervormd is tot de goddelijke Verlosser. Eindpunt van die ontwikkeling is Johannes, maar ook Paulus is voor die ontwikkeling in hoge mate verantwoordelijk. De visie spruit voort uit een zeer kritische lezing van de evangeliën, waarbij alles wat niet past in het door Vermes ontworpen denkkader, als latere gemeentetheologie wordt beschouwd. De bestudering van dit boek laat me nog weer eens zien hoe er tussen joden en christenen toch een grote kloof bestaat inzake de vraag: Wie is Jezus? Ik ontken niet dat het van waarde is Jezus te tekenen tegen de achtergrond van zijn joodse tijdgenoten. Maar het geheim van zijn Persoon gaat daar ver bovenuit. Dat kun je nooit benaderen door een historische zoektocht via een door de Verlichting gestempeld geschiedenisbeeld. Maar zelfs de historicus Vermes kan er toch niet omheen dat er verschil is tussen de Chassidim uit het begin van de jaartelling en het optreden van Jezus. Je blijft bij Vermes gevangen in de kaders van deze werkelijkheid. De vraag hoe de apostelen zoals Paulus tot hun prediking kwamen, wordt puur vanuit binnenwereldse categorieën beantwoord. Van een feitelijk handelen van God in de dood en de opstanding van Jezus als grondslag van de apostolische prediking is geen sprake. De christologische passages uit de eerste drie evangeliën worden eveneens aan de creativiteit van de latere gemeente toegeschreven.

Ik herken in het beeld dat Vennes van de evangeliën schetst, weinig van wat de kerk luisterend naar het getuigenis van Joden als Mattheüs, Marcus, Petrus en Johannes beleden heeft.

Vermes is in vele opzichten ongetwijfeld een scherp waarnemer, van wiens kennis van het antieke jodendom veel te leren valt. Maar ten aanzien van het Nieuwe Testament vind ik zijn argumentatie doorgaans flinterdun en zeer vooringenomen. En dat door zijn boek het gesprek tussen joden en christenen aan inhoud wint, wil er bij mij niet in.

Eerlijk gezegd: is dit nu echt een boek waarop gemeenteleden die de nieuwtestamentische prediking willen verstaan, op zitten te wachten? Ik betwijfel het.

A. NOORDEGRAAF, EDE

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen