Stem ook af op kinderen

In enkele artikelen zal J. Graveland, jeugdwerkadviseur bij de HGJB aandacht vragen voor de jeugd in de kerkdienst. Hij voerde veel gesprekken - persoonlijk en in groepen - met predikanten, jeugdambtsdragers, ouders en jongeren.

Een bloemlezing van wat hij hoorde, zal hij verwerken in de artikelen.

Het daagt uit om er in de eigen gemeente over door te praten, bijv. in de kerkenraad, de jeugdraad, op een gemeenteavond of op vereniging of kring.

Een stevige uitspraak, die waarschijnlijk nogal wat reacties zal oproepen als we deze als stelling in de kerkenraadskamer ophangen. Misschien toch goed om juist hiermee de bezinning te starten over de plaats van het kind in onze kerkdiensten.

Kinderen horen er helemaal bij

Van ouders wordt bij de doop verwacht dat ze 'Ja' antwoorden op de volgende vraag over hun kinderen: 'Bekent gij, dat zij in Christus geheiligd zijn, en daarom als lidmaten van Zijn gemeente, behoren gedoopt te wezen? '

Als kinderen zijn ze al afgezonderd, apart gezet in deze wereld, en opgenomen in de gemeente van Christus. Kinderen horen er dus helemaal bij als leden van het lichaam. Dat is een prachtig beeld van de christelijke gemeente: het Lichaam met zijn vele leden, die allen een verschillende functie hebben. Ouderen en jongeren, we hebben elkaar gekregen en we hebben elkaar nodig. We mogen elkaar ook de ruimte geven. Dicht bij de hele gemeente

In een aantal ontmoetingen met predikanten poneerde ik naar aanleiding van Markus 10 : 13-16 de stelling: 'Stem in de kerkdienst af op kinderen en jongeren, dat is voor iedereen goed!'

De reacties spreken voor zich... • 'Mee eens, u> ant het niveau van de ouders en ouderen overschatten we ook vaak gaat om het verstaan uan de bijbelse boodschap.'

• 'We moeten onderscheid maken tussen kinderen en jongeren. Kinderen tot ± 10 jaar hoeven niet alles te kunnen volden, maar jongeren wel.'

• 'Als predikanten moeten we altijd een 'vertaalslag' leveren vanuit ivat we hebben geleerd en bij de voorbereiding hebben gelezen om het begrijpelijk te maken voor de g meente. Door hierbij op jongeren af te s men, kom je dicht bij de gehele gemeente.'

r • als 'Eens met de stelling, want jongeren geven het scherpst en meest zuiver aan wat er breed in de maatschappij leeft en gaande is. Door op hen af te stemmen, is je bereik het meest optimaal. Verkijkje niet op ouderen, zij zi veel meer kind van hun tijd dan zij vaak zelf weten.'

• 'Meer aandacht voor de ontvangers vraagt wel heel veel extra tijd, en helaas ontbreekt het ons daar al te vaak aan. Twee preken maken en diverse meditaties en overdenkingen, dat is eigenlijk te veel van het goede.' Misschien is de laatste opmerking wel de sleutel tot het probleem van 'goed af te stemmen op de jeugd'. Het kost gewoon extra tijd om jezelf in te leven hoe zij zullen reageren op de boodschap en waar deze hun leven raakt. Als predikanten hieraan - hoe begrijpelijk ook - te weinig toekomen, dan moet er echt gekeken worden of er niet te veel oneigenlijk werk op hun schouders rust. Want de vraag: 'Stemmen we ook af op kinderen en jongeren' is levensbelangrijk. Aandacht als het voor kinderen

Op de vraag: 'Hoe geeft u aandacht aan kinderen in de kerkdienst', kwamen onder meer de volgende reacties. • 'In m'n preek zet ik hier en daar met rood 'kinderen en jongeren' om daar extra hen erbij te betrekken, op hen af te stemmen.'

• 'Regelmatig probeer ik gedeelten uit de preek verhalend weer te geven: 'Luister, daar staat een Israëlische vader juist te vertellen, e- we gaan er even bijstaan.'

tem- • 'Taalgebruik zo gewoon mogelijk. Bepa de termen uitleggen en niet te vlug denken dat ze het wel begrijpen.'

• 'Eigenlijk een grote verlegenheid bij mij. Ik vind het een heel groot probleem. Een hele opgaaf. M'n vrouw herinnert mij er regel- jn matig aan door tijdens het maken van de preek te zeggen: 'Denk je ook aan de kinderen!'

• 'Onlangs heb ik een keer bij een moeilijke tekst in een doopdienst gezegd: 'Gemeente, het is zo'n moeilijke tekst, daarom wil ik in enkele minuten voor de kinderen en jongeren uitleggen wat er staat. U als ouderen zult het ook wel prettig vinden om er vast al iets over te horen.'

Niet alleen bij de preek

Er zijn diverse momenten in de kerkdienst waarbij kan blijken dat we ook de kinderen zien zitten. Ik noem er enkele.

• Bij de schnjtlezing helpt het kinderen bijzonder als vooraf even iets wordt gezegd over het bijbelboek en over wat er aan het bijbelgedeelte vooraf gaat. Om het meelezen (en opzoeken) te stimuleren, is het ook aardig om een paar bijbelboeken op te zeggen die vooraf gaan.

• Als regelmatig geschiedenissen als preekstof worden gekozen, helpt dit kinderen om beter te luisteren. Gaat

de preek niet over een geschiedenis, dan is het voor de jeugd wel extra waardevol als een voorbeeld wordt gebruikt uit het dagelijks leven om de boodschap te ondersteunen.

• Een mooie vorm is ook om af en toe kinderen sprekend in te voeren, bijvoorbeeld: 'Onlangs hoorde ik een kind zeggen: ...', met daarna bijvoorbeeld de opmerking: 'Wat kunnen wij - grote mensen - daar veel van leren.' Zo'n opmerking is leerzaam voor ouderen, maar ook stimulerend en bemoedigend voor kinderen: 'Wij tellen ook mee!'

• Bij de keuze van de liederen is het heel belangrijk dat regelmatig aan de kinderen wordt gedacht en dat dit ook even wordt gezegd. 'We gaan samen zingen, het is een psalm die de kinderen denk ik ook wel kennen. Ik lees hem even voor en verduidelijk even wat de dichter precies wil zeggen.'

• Ook de aankondiging van de psalmen in het algemeen mag wel wat meer aandacht krijgen: waarom is voor deze psalm gekozen? Bijvoorbeeld: 'Gemeente, let eens op de tweede en derde versregel, dat sluit aan bij de tekst. Laten we dat samen uitzingen!' De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat we het met de oude psalmberijming onze kinderen wel erg moeilijk maken. Als voor deze berijming wordt gekozen, ligt er een extra verantwoordelijkheid om moeilijke versregels uit te leggen! Anders hoeven we er ons niet over te verwonderen dat onze kinderen en jongeren weinig met de psalmen krijgen.

• Het is heel belangrijk dat kinderen bij het gebed merken dat ook zij erbij horen. Een eenvoudig gebed waarin ook zij voorkomen, is heel waardevol voor de jeugd. Zij merken zo dat de pastor ook hart voor hen heeft en hen bij God brengt.

Zelf word ik iedere keer getroffen door de eenvoud van Luther. Als je zijn korte gebeden leest en zijn gesprekjes met kinderen, dan vraag je je af: 'Wat is het geheim? ' Is hij geworden als een kind en heeft hij zo het geheim van het Koninkrijk ontdekt? Het geheim dat aan eenvoudigen wordt geopenbaard?

Samen meer aandacht voor kinderen

Te vaak wordt gedacht dat onze predikanten hieraan gewoon meer aandacht moeten besteden. We vergeten dan dat het de verantwoordelijkheid van ons allemaal is om elkaar hierin op te scherpen. Ambtsdragers, ouders en ouderen kunnen een belangrijke stimulerende rol vervullen om binnen de gemeente meer aandacht aan kinderen te geven. En dan niet beperkt tot aandacht in (aparte) clubs of bijvoorbeeld de zondagsschool, maar vooral ook bij het hart van de gehele gemeente, de eredienst. Hierover een volgende keer meer.

Bezinning gevraagd

Het lijkt mij heel belangrijk dat over het thema 'Jeugd in de kerkdienst' in onze gemeenten wordt doorgepraat. • Om dit op gang te brengen, zijn er ruwweg drie mogelijkheden.

1. De predikant stelt voor hierover in gesprek te raken.

2. De kerkenraad bespreekt de mogelijkheid hieraan regelmatig aandacht te besteden.

3. Ouders en ouderen vragen hiervoor aandacht bij predikant en kerkenraad. Wie begint? De kinderen zullen u dankbaar zijn! Van Luther zijn de woorden: 'Het veronachtzamen van de kinderen is de grootste fout die christenen kunnen maken.'

J. GRAVELAND, PUTTEN

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen